Criminologie
Wat is criminologie?
- Is een wetenschap die betrouwbare en precieze kennis wil leveren over criminaliteit,
over mensen die misdaden plegen en over hoe daar op gereageerd kan worden.
Wat is misdaad?
1. Strafrechtelijke criminaliteitsdefinities
• Overtreding – wanbedrijf - misdaad
2. Definitie van criminaliteit of deviatie
3. Inbreuk op morele normen
- Misdaad = ergste vorm van criminaliteit (moord, verkrachten,,…)
- Overtredingen = verkeersinbreuken, nachtlawaai
- Wanbedrijf = diefstal, oplichting
Misdaad centraal concept
Misdaad is een centraal concept in de criminologische wetenschap. Het is belangrijk voor de
criminologie om te weten wat men onder misdaad verstaat.
• Criminologen hanteren uiteenlopende criminaliteitsdefinities.
• De wijze waarop criminaliteit wordt geconcipieerd is bepalend voor de perceptie van
criminologie als wetenschap.
• Dus uit de criminaliteitsdefinitie en haar betekenis vloeit de rest voort: het
wetenschappelijke karakter van de criminologie, de methode, de afbakening van het
studieterrein, taak, functies en de rol van de criminoloog.
Deel 1
De criminologische wetenschap: inleidende beschouwingen. Wat is
criminaliteit? Over het definiëren van criminaliteit.
De criminaliteitsdefinitie
1
,Alledaagse definities van criminaliteit
Definities kunnen uit verschillende plaatsen komen, wordt gevormd door publiek, media
en overeidsinstanties
Wat is criminaliteit?
- Deze meningen passen zich aan in zogenaamde alledaagse theorieën over misdaad
die men gaandeweg heeft ontwikkeld, eigen ervaringen (1) en achtergronden (2),
spelen een grote rol
- Alle daagse ervaringen spelen ook bij aankomende criminologen en sociaal werkers
parten bij hun denkbeeld van criminaliteit en straf.
Het Publiek
Eigen ervaringen en achtergronden spelen een belangrijke rol.
Opvattingen over criminaliteit veranderen in samenhang met biografische en sociale
ontwikkelingen.
Bv: cyberpesten, dragen mondmasker
= Eigen ervaringen spelen een grote rol (bv: Acid – Reuzegom, eigen standpunt heeft een
grote invloed op hoe je kijkt naar de zaak) misdrijf of geen misdrijf?
De media
Media draagt bij tot het in stand houden van stereotype criminaliteitsbeelden en het
verstrekken van kennis over nieuwe vormen van criminaliteit.
• Boemanconcept
• De veronderstelling over misdadigers, waarin er op irrationele gronden
negatieve kenmerken aan hen worden toegeschreven.
• Bv: alle misdaden worden gedaan door Marokkanen
• Telelensreflex
• Veel zien van heel weinig en zonder context. Meestal het schokeffect van een
misdaad zien.
• Bv: auto ongeval staat op nieuws omdat heroine verslaafde achter stuur zat,
nu plots grote angst voor auto’s door dat ene ongeval.
De rol van overheidsinstanties en politici
- Politie en justitie beslissen welke informatie ze verspreiden.
- Criminologen introduceren het woordje “Moral panic” door de rol van media,
politicie en publiek.
2
,Moral Panic
Moral Panic= Elkaar versterkende en disproportionele reacties van media, politici en het
publiek op deviante verschijnselen die worden ervaren als bedreigend of zelfs ondermijnend
voor maatschappelijke waarden en belangen.
Bv:
• in tijd van Dutroux paniek in sloegen en mensen gingen gaan protesteren voor
betere wetgeven. Veel mensen voelden zijn onveilig.
• Nu bv bij sneller uitgaan van straat lampen, mensen zijn bang en zijn bang voor meer
misdaden. Er is niet een rechtstreekse link tussen misdaad en lampen die uitstaan
maar kan komen door een telelenseffect (verkrachtingen in het donker in de nacht).
Normatieve criminaliteits-definitie
Gaat meer kijken naar het gedrag, gedrag van de persoon dat het stelt!
1. De normatieve criminaliteitsdefinitie
- Criminaliteit wordt opgevat als een eigenschap van gedrag of van de persoon die dat
gedrag stelt. Het criminele zit in het gedrag of de persoon zelf. Houden zich bezig met
gedragingen die indruisen tegen de normen. Het soort norm verschilt naargelang de
definitie.
1.1 De conventionele normatieve misdaaddefinitie
Er bestaan 3 soorten conventionele normatieve misdaaddefinities
• Juridische
• Morele
• Sociale
= hebben met elkaar gemeen dat men zich bezighooudt met gedragingen die indruisen
tegen ‘normen’ (vandaar ‘normatieve’) maar SOORT norm dat men wil bestuderen verschilt
naargelang de verschillende criminaliteitsdefintites die men hanteert
3
, De conventionele normatieve misdaaddefinities
1.1.1. Juridische misdaaddefinities
Verwijzen naar het recht voor de omschrijving van criminaliteit.
• Een strafrechtelijke misdaaddefinitie
• Een eng-strafrechtelijke misdaaddefinitie
• Een breed-juridische misdaaddefinitie
De verschillende juridische normatieve misdaaddefinities hebben met elkaar gemeen dat zij
bij de omschrijving van criminalitiet verwijzen naar het recht.
Verdere onderscheiding
• Een strafrechtelijke misdaaddefinitie
• Een eng-strafrechtelijke misdaaddefinitie
• Een breed-juridische misdaaddefinitie
1.1.1.1. De strafrechtelijke misdaaddefinitie
Dit is de meest gehanteerde misdaaddefinitie.
Hier neemt de criminoloog het misdaadbegrip van het strafrecht onveranderd over.
Criminaliteit omvat de handelingen en gedragingen die de wetgever van een bepaald land op
een gegeven ogenblik strafbaar
= criminaliteit zijn dus al deze gedragingen die een inbreuk zijn op het strafrecht.
4
Wat is criminologie?
- Is een wetenschap die betrouwbare en precieze kennis wil leveren over criminaliteit,
over mensen die misdaden plegen en over hoe daar op gereageerd kan worden.
Wat is misdaad?
1. Strafrechtelijke criminaliteitsdefinities
• Overtreding – wanbedrijf - misdaad
2. Definitie van criminaliteit of deviatie
3. Inbreuk op morele normen
- Misdaad = ergste vorm van criminaliteit (moord, verkrachten,,…)
- Overtredingen = verkeersinbreuken, nachtlawaai
- Wanbedrijf = diefstal, oplichting
Misdaad centraal concept
Misdaad is een centraal concept in de criminologische wetenschap. Het is belangrijk voor de
criminologie om te weten wat men onder misdaad verstaat.
• Criminologen hanteren uiteenlopende criminaliteitsdefinities.
• De wijze waarop criminaliteit wordt geconcipieerd is bepalend voor de perceptie van
criminologie als wetenschap.
• Dus uit de criminaliteitsdefinitie en haar betekenis vloeit de rest voort: het
wetenschappelijke karakter van de criminologie, de methode, de afbakening van het
studieterrein, taak, functies en de rol van de criminoloog.
Deel 1
De criminologische wetenschap: inleidende beschouwingen. Wat is
criminaliteit? Over het definiëren van criminaliteit.
De criminaliteitsdefinitie
1
,Alledaagse definities van criminaliteit
Definities kunnen uit verschillende plaatsen komen, wordt gevormd door publiek, media
en overeidsinstanties
Wat is criminaliteit?
- Deze meningen passen zich aan in zogenaamde alledaagse theorieën over misdaad
die men gaandeweg heeft ontwikkeld, eigen ervaringen (1) en achtergronden (2),
spelen een grote rol
- Alle daagse ervaringen spelen ook bij aankomende criminologen en sociaal werkers
parten bij hun denkbeeld van criminaliteit en straf.
Het Publiek
Eigen ervaringen en achtergronden spelen een belangrijke rol.
Opvattingen over criminaliteit veranderen in samenhang met biografische en sociale
ontwikkelingen.
Bv: cyberpesten, dragen mondmasker
= Eigen ervaringen spelen een grote rol (bv: Acid – Reuzegom, eigen standpunt heeft een
grote invloed op hoe je kijkt naar de zaak) misdrijf of geen misdrijf?
De media
Media draagt bij tot het in stand houden van stereotype criminaliteitsbeelden en het
verstrekken van kennis over nieuwe vormen van criminaliteit.
• Boemanconcept
• De veronderstelling over misdadigers, waarin er op irrationele gronden
negatieve kenmerken aan hen worden toegeschreven.
• Bv: alle misdaden worden gedaan door Marokkanen
• Telelensreflex
• Veel zien van heel weinig en zonder context. Meestal het schokeffect van een
misdaad zien.
• Bv: auto ongeval staat op nieuws omdat heroine verslaafde achter stuur zat,
nu plots grote angst voor auto’s door dat ene ongeval.
De rol van overheidsinstanties en politici
- Politie en justitie beslissen welke informatie ze verspreiden.
- Criminologen introduceren het woordje “Moral panic” door de rol van media,
politicie en publiek.
2
,Moral Panic
Moral Panic= Elkaar versterkende en disproportionele reacties van media, politici en het
publiek op deviante verschijnselen die worden ervaren als bedreigend of zelfs ondermijnend
voor maatschappelijke waarden en belangen.
Bv:
• in tijd van Dutroux paniek in sloegen en mensen gingen gaan protesteren voor
betere wetgeven. Veel mensen voelden zijn onveilig.
• Nu bv bij sneller uitgaan van straat lampen, mensen zijn bang en zijn bang voor meer
misdaden. Er is niet een rechtstreekse link tussen misdaad en lampen die uitstaan
maar kan komen door een telelenseffect (verkrachtingen in het donker in de nacht).
Normatieve criminaliteits-definitie
Gaat meer kijken naar het gedrag, gedrag van de persoon dat het stelt!
1. De normatieve criminaliteitsdefinitie
- Criminaliteit wordt opgevat als een eigenschap van gedrag of van de persoon die dat
gedrag stelt. Het criminele zit in het gedrag of de persoon zelf. Houden zich bezig met
gedragingen die indruisen tegen de normen. Het soort norm verschilt naargelang de
definitie.
1.1 De conventionele normatieve misdaaddefinitie
Er bestaan 3 soorten conventionele normatieve misdaaddefinities
• Juridische
• Morele
• Sociale
= hebben met elkaar gemeen dat men zich bezighooudt met gedragingen die indruisen
tegen ‘normen’ (vandaar ‘normatieve’) maar SOORT norm dat men wil bestuderen verschilt
naargelang de verschillende criminaliteitsdefintites die men hanteert
3
, De conventionele normatieve misdaaddefinities
1.1.1. Juridische misdaaddefinities
Verwijzen naar het recht voor de omschrijving van criminaliteit.
• Een strafrechtelijke misdaaddefinitie
• Een eng-strafrechtelijke misdaaddefinitie
• Een breed-juridische misdaaddefinitie
De verschillende juridische normatieve misdaaddefinities hebben met elkaar gemeen dat zij
bij de omschrijving van criminalitiet verwijzen naar het recht.
Verdere onderscheiding
• Een strafrechtelijke misdaaddefinitie
• Een eng-strafrechtelijke misdaaddefinitie
• Een breed-juridische misdaaddefinitie
1.1.1.1. De strafrechtelijke misdaaddefinitie
Dit is de meest gehanteerde misdaaddefinitie.
Hier neemt de criminoloog het misdaadbegrip van het strafrecht onveranderd over.
Criminaliteit omvat de handelingen en gedragingen die de wetgever van een bepaald land op
een gegeven ogenblik strafbaar
= criminaliteit zijn dus al deze gedragingen die een inbreuk zijn op het strafrecht.
4
