INHOUD
KT ANATOMIE EN Fysiologie – Burgerhout
Vorm en beweging – Lohman
Pathophysiology for the health profession - Gould
FYSIOLOGIE – INTERNE Marloes Oosterik en Florieke Wierma
2019
Verplichte literatuur
,Inhoudsopgave
Fysiologie – Burgerhout:
H10 bloedsomloop
- 10.1 t/m 10.4.1 (blz. 219-235, door de duur van de diastole en door de systolische druk)
- 10.4 t/m 10.5 (blz. 233-252)
H11 Ademhaling
- 11.1 t/m 11.5.3 (blz. 253-283)
H12 Stofwisseling
- 12.1 t/m 12.4.4 (blz. 284-297)
H3 Homeostase
- 3.4.1 negatieve terugkoppeling
H13 Uitscheiding
- 13.1 t/ 13.4 (blz. 309-319)
Vorm en Beweging – Lohman:
H2 de huid, ingewanden en het perifere zenuwstelsel
- Tractus circulatorius (blz. 50-56)
- Tractus respiratorius (blz. 45-49)
- Tractus digestivus (blz. 39-49)
- Tractus urogenitalis (blz. 58-61)
Pathophysiology for the health proffessions – Gould:
H18 Cardiovasculair disorders: review of the normal cardiovasculair system (blz. 272-281)
H19 Respiratory disoders: review of normal structures in the respiratory system (blz. 324-332)
H20 Digestive system disorders: review of the digestive system (blz. 378-385)
H21 Urinary system disorders: review urinary system
1
, Fysiologie - Burgerhout
3.4.1 Negatieve terugkoppeling
De homeostase van het lichaam wordt in stand gehouden door regelsystemen. Deze regelsystemen
werken via een positieve of negatieve terugkoppeling. De negatieve terugkoppeling wordt ook wel
negatieve feedback of tegenkoppeling genoemd. Het zorgt ervoor dat processen worden afgeremd.
In tegenstelling tot de naamgeving heeft een negatieve terugkoppeling vaak een positief effect op
het lichaam en de gezondheid. Hieronder volgt een voorbeeld van een negatieve terugkoppeling; de
kamertemperatuur. De kamertemperatuur wordt geregeld door de thermostaat (regelcentrum) die
gekoppeld is aan een Cv-installatie (effector). De thermostaat wordt afgesteld op 20 graden
(referentiewaarde). In de kamer hangt een thermometer (sensor), wanneer deze een temperatuur
meet onder de 20 graden wordt vanuit het regelcentrum de effector geactiveerd. Hierdoor gaat de
Cv-installatie harder pompen waardoor de temperatuur omhooggaat. Ditzelfde geld wanneer de
temperatuur te hoog is. Hierdoor is de kamertemperatuur niet altijd constant maar wel binnen
bepaalde grenswaarden, zoals 19 en 21 graden. De negatieve terugkoppeling vindt zo ook plaats in
het lichaam. Een voorbeeld hiervan is de osmotische druk. Osmotische druk is het drukverschil tussen
twee vloeistoffen wat wordt veroorzaakt door osmose. Osmose is de verplaatsing van water,
hierdoor ontstaat het drukverschil. Het regelcentrum hierbij zijn de hersenen, deze leggen ook de
referentiewaarde vast. De osmosensoren nemen de osmotische druk in de lichaamsvloeistoffen waar
en geven dit door aan de hersenen. Bij een te hoge waarde (door zout eten of veel zweten) wordt er
ADH (antidiuretisch hormoon) afgegeven aan het bloed. Hierdoor wordt er door de nieren minder
water afgegeven zodat er hypertone urine wordt geproduceerd, hierdoor daalt de osmotische druk
weer.
De homeostatische waarden zijn nooit helemaal constant. Dit komt omdat elke waarde wordt
beïnvloed door verschillende grootheden die met elkaar samenhangen. Zweten veroorzaakt een
daling van de lichaamstemperatuur én een stijging van de osmolariteit én vochtverlies én daardoor
weer een daling van de bloeddruk waardoor het plasmavolume afneemt etc. Het handhaven van de
lichaamshouding is ook een voorbeeld van een negatieve terugkoppeling (als je waarneemt dat je
voorover dreigt te vallen ga je dit corrigeren en wordt de beweging van het vallen dus
afgeremd/tegen gehouden).
10.2 Bouw hart
10.2.1 Hart:
De linker en de rechterharthelft is gescheiden door het
septum (de artriaseptum en ventrikelseptum). Tussen het
atrium en de ventrikel bevinden zich links de tweebladige
mitralisklep, rechts bevindt zich de driebladige
tricuspidalisklep. Deze vormen samen de atrioventriculaire
kleppen (AV-kleppen) en voorkomen dat tijdens de
contractie het bloed van de ventrikels naar de atrium
terugstroomt.
2
, In het rechterartrium monden 2 grote aders uit; v. cava superior en
de v. cava inferior. Uit het rechterventrikel komt de a. pulmonalis
(longslagader) deze gaat naar de longen en stroomt dan via 4
longvenen (vv. Pulmonales) naar de linkeratrium. Uit de
linkerventrikel ontspringt de aorta (lichaamsslagader). De wand van
de linkerventrikel is veel dikker dan de rechter omdat de druk in
deze ventrikel veel hoger ligt.
Aan het begin van de aorta en a. pulmonalis bevinden zicht
semilunaire kleppen (halvemaanvormige) waardoor het bloed niet terugstroomt na de contractie
van de ventrikels.
Vlak achter de aortaklep ontspringt de linker en rechter a. coronia (kransslagader) die het hart
voorziet van bloed.
De wand van het hart bestaat uit spierweefsel, myocard. Het myocard van atria en ventrikels is
geschieden door een ring van bindweefsel (annulus fibrosis). Dit is de aanhechtingsplaats voor de
kleppen. Het hart is van binnen bekleed met endotheel van de bloedvaten. De kleppen zijn met
endocard bekleed. Om het hart zit een buitenkleding; de pericard (hartzakje) dat bestaat uit twee
bladen waartussen vocht zit.
Vanuit de binnenwand van de ventrikels lopen spiertjes met peesdraden naar de klepranden van de
AV-kleppen (papillairspieren met chordea tendineae). Deze zorgen ervoor dat de kleppen tijdens de
contractie van de ventrikels goed gesloten blijven en niet doorslaan.
10.2.2 Vaatstelsel:
De aorta loopt eerst naar boven (aorta ascendens) en gaat via een boog (arcus aorta) naar beneden
(aorta descendens). De arcus aorta heeft 3 aftakkingen:
- Tractus brachiocephalicus:
Rechter a. subclavia (onderstesleutelbeenslagader)
Rechter a. cartoris (halsslagader)
- Linker a. cartoris
- Linker a. subclavia: deze zet zich voort in de a. axillaris die in de a. brachialis uitloopt. In de
onderarm splitst de a brachialis in de a. radialis en a. ulnaris.
De arteriën splitsen zich in steeds kleinere arteriën tot arteriolen die overgaan in de capillairen
(haarvaten). De wanden van kleine arteriën en arteriolen bevat veel glad spierweefsel, die van de
grote arteriën en aorta veel elastine. De arteriolen kunnen ook helemaal worden afgesloten en
hebben hiermee ook een verdeelfunctie. De capillairen hebben een hele slappe wand, ongeveer 60%
van het bloedvolume zit in deze venen en daarom worden de capillairen ook wel capaciteitsvaten
genoemd. In het gladde spierweefsel wat zich hierin bevindt is altijd enige aanspanning (vaattonus)
aanwezig.
-Arterioveneuze anastromosen = een directe verbinding tussen arteriolen en venulen. Deze kunnen
worden geopend en gesloten.
-Wet van Laplace = de spanning in de wand van een bloedvat is evenredig met de straal en de druk.
Het gaat hierbij om transmurale druk (=drukverschil tussen binnen en buiten).
3
KT ANATOMIE EN Fysiologie – Burgerhout
Vorm en beweging – Lohman
Pathophysiology for the health profession - Gould
FYSIOLOGIE – INTERNE Marloes Oosterik en Florieke Wierma
2019
Verplichte literatuur
,Inhoudsopgave
Fysiologie – Burgerhout:
H10 bloedsomloop
- 10.1 t/m 10.4.1 (blz. 219-235, door de duur van de diastole en door de systolische druk)
- 10.4 t/m 10.5 (blz. 233-252)
H11 Ademhaling
- 11.1 t/m 11.5.3 (blz. 253-283)
H12 Stofwisseling
- 12.1 t/m 12.4.4 (blz. 284-297)
H3 Homeostase
- 3.4.1 negatieve terugkoppeling
H13 Uitscheiding
- 13.1 t/ 13.4 (blz. 309-319)
Vorm en Beweging – Lohman:
H2 de huid, ingewanden en het perifere zenuwstelsel
- Tractus circulatorius (blz. 50-56)
- Tractus respiratorius (blz. 45-49)
- Tractus digestivus (blz. 39-49)
- Tractus urogenitalis (blz. 58-61)
Pathophysiology for the health proffessions – Gould:
H18 Cardiovasculair disorders: review of the normal cardiovasculair system (blz. 272-281)
H19 Respiratory disoders: review of normal structures in the respiratory system (blz. 324-332)
H20 Digestive system disorders: review of the digestive system (blz. 378-385)
H21 Urinary system disorders: review urinary system
1
, Fysiologie - Burgerhout
3.4.1 Negatieve terugkoppeling
De homeostase van het lichaam wordt in stand gehouden door regelsystemen. Deze regelsystemen
werken via een positieve of negatieve terugkoppeling. De negatieve terugkoppeling wordt ook wel
negatieve feedback of tegenkoppeling genoemd. Het zorgt ervoor dat processen worden afgeremd.
In tegenstelling tot de naamgeving heeft een negatieve terugkoppeling vaak een positief effect op
het lichaam en de gezondheid. Hieronder volgt een voorbeeld van een negatieve terugkoppeling; de
kamertemperatuur. De kamertemperatuur wordt geregeld door de thermostaat (regelcentrum) die
gekoppeld is aan een Cv-installatie (effector). De thermostaat wordt afgesteld op 20 graden
(referentiewaarde). In de kamer hangt een thermometer (sensor), wanneer deze een temperatuur
meet onder de 20 graden wordt vanuit het regelcentrum de effector geactiveerd. Hierdoor gaat de
Cv-installatie harder pompen waardoor de temperatuur omhooggaat. Ditzelfde geld wanneer de
temperatuur te hoog is. Hierdoor is de kamertemperatuur niet altijd constant maar wel binnen
bepaalde grenswaarden, zoals 19 en 21 graden. De negatieve terugkoppeling vindt zo ook plaats in
het lichaam. Een voorbeeld hiervan is de osmotische druk. Osmotische druk is het drukverschil tussen
twee vloeistoffen wat wordt veroorzaakt door osmose. Osmose is de verplaatsing van water,
hierdoor ontstaat het drukverschil. Het regelcentrum hierbij zijn de hersenen, deze leggen ook de
referentiewaarde vast. De osmosensoren nemen de osmotische druk in de lichaamsvloeistoffen waar
en geven dit door aan de hersenen. Bij een te hoge waarde (door zout eten of veel zweten) wordt er
ADH (antidiuretisch hormoon) afgegeven aan het bloed. Hierdoor wordt er door de nieren minder
water afgegeven zodat er hypertone urine wordt geproduceerd, hierdoor daalt de osmotische druk
weer.
De homeostatische waarden zijn nooit helemaal constant. Dit komt omdat elke waarde wordt
beïnvloed door verschillende grootheden die met elkaar samenhangen. Zweten veroorzaakt een
daling van de lichaamstemperatuur én een stijging van de osmolariteit én vochtverlies én daardoor
weer een daling van de bloeddruk waardoor het plasmavolume afneemt etc. Het handhaven van de
lichaamshouding is ook een voorbeeld van een negatieve terugkoppeling (als je waarneemt dat je
voorover dreigt te vallen ga je dit corrigeren en wordt de beweging van het vallen dus
afgeremd/tegen gehouden).
10.2 Bouw hart
10.2.1 Hart:
De linker en de rechterharthelft is gescheiden door het
septum (de artriaseptum en ventrikelseptum). Tussen het
atrium en de ventrikel bevinden zich links de tweebladige
mitralisklep, rechts bevindt zich de driebladige
tricuspidalisklep. Deze vormen samen de atrioventriculaire
kleppen (AV-kleppen) en voorkomen dat tijdens de
contractie het bloed van de ventrikels naar de atrium
terugstroomt.
2
, In het rechterartrium monden 2 grote aders uit; v. cava superior en
de v. cava inferior. Uit het rechterventrikel komt de a. pulmonalis
(longslagader) deze gaat naar de longen en stroomt dan via 4
longvenen (vv. Pulmonales) naar de linkeratrium. Uit de
linkerventrikel ontspringt de aorta (lichaamsslagader). De wand van
de linkerventrikel is veel dikker dan de rechter omdat de druk in
deze ventrikel veel hoger ligt.
Aan het begin van de aorta en a. pulmonalis bevinden zicht
semilunaire kleppen (halvemaanvormige) waardoor het bloed niet terugstroomt na de contractie
van de ventrikels.
Vlak achter de aortaklep ontspringt de linker en rechter a. coronia (kransslagader) die het hart
voorziet van bloed.
De wand van het hart bestaat uit spierweefsel, myocard. Het myocard van atria en ventrikels is
geschieden door een ring van bindweefsel (annulus fibrosis). Dit is de aanhechtingsplaats voor de
kleppen. Het hart is van binnen bekleed met endotheel van de bloedvaten. De kleppen zijn met
endocard bekleed. Om het hart zit een buitenkleding; de pericard (hartzakje) dat bestaat uit twee
bladen waartussen vocht zit.
Vanuit de binnenwand van de ventrikels lopen spiertjes met peesdraden naar de klepranden van de
AV-kleppen (papillairspieren met chordea tendineae). Deze zorgen ervoor dat de kleppen tijdens de
contractie van de ventrikels goed gesloten blijven en niet doorslaan.
10.2.2 Vaatstelsel:
De aorta loopt eerst naar boven (aorta ascendens) en gaat via een boog (arcus aorta) naar beneden
(aorta descendens). De arcus aorta heeft 3 aftakkingen:
- Tractus brachiocephalicus:
Rechter a. subclavia (onderstesleutelbeenslagader)
Rechter a. cartoris (halsslagader)
- Linker a. cartoris
- Linker a. subclavia: deze zet zich voort in de a. axillaris die in de a. brachialis uitloopt. In de
onderarm splitst de a brachialis in de a. radialis en a. ulnaris.
De arteriën splitsen zich in steeds kleinere arteriën tot arteriolen die overgaan in de capillairen
(haarvaten). De wanden van kleine arteriën en arteriolen bevat veel glad spierweefsel, die van de
grote arteriën en aorta veel elastine. De arteriolen kunnen ook helemaal worden afgesloten en
hebben hiermee ook een verdeelfunctie. De capillairen hebben een hele slappe wand, ongeveer 60%
van het bloedvolume zit in deze venen en daarom worden de capillairen ook wel capaciteitsvaten
genoemd. In het gladde spierweefsel wat zich hierin bevindt is altijd enige aanspanning (vaattonus)
aanwezig.
-Arterioveneuze anastromosen = een directe verbinding tussen arteriolen en venulen. Deze kunnen
worden geopend en gesloten.
-Wet van Laplace = de spanning in de wand van een bloedvat is evenredig met de straal en de druk.
Het gaat hierbij om transmurale druk (=drukverschil tussen binnen en buiten).
3
