Werkgroep Strafrecht week 2

Werkgroep week 2: Inleiding strafprocesrecht en het voorbereidend
onderzoek



Literatuur
 Grondtrekken van het Nederlandse strafrecht, hoofdstukken 7 en 8

Jurisprudentie
 HR 12 december 1978, NJ 1979/142 (Braak bij binnentreden)
 HR 2 februari 1988, NJ 1988/820 (Stormsteeg)
 Hof Amsterdam 3 juni 1977, NJ 1978/601 (Hollende kleurling)

Kennisclip
 Steunbevoegdheden*

* Te raadplegen via Canvas.




Kernbegrip
 Opsporing
 Controle
 Opsporingsbevoegdheden
 Verdachte

Leerdoelen

 Benoemen procesdeelnemers.

Verdachte:
 Het zijn van verdachte kan ingrijpende consequenties hebben.
 Tot het moment van de veroordeling wordt uitgegaan van de onschuld van die verdachte -
> heeft bepaalde rechten. (Het recht te zwijgen, het recht getuigen te ondervragen, het
recht op bijstand door een raadsman)
Samen noem je ze ‘verdediging’
Raadsman:
 Dit is een advocaat die de verdachte adviseert en met hem de verdediging voert.

Getuige
 Getuigenverklaringen spelen een belangrijke rol bij het bewijzen van een strafbare feit.
Denk aan schriftelijke verklaring, maar ook de getuigenverklaring van het
slachtoffer.
 Slachtoffer is ook een getuige



1

,Deskundige
 De rechter mist vereiste expertise en schakelt dus een deskundige in.
 Een deskundige die speciaal onderzoek verricht voor een rechter wordt een forensische
deskundige genoemd.

Benadeelde partij
 Bijvoorbeeld iemand die schade heeft geleden doordat hij doktersrekening moet
betalen en pijn heeft geleden
 De benadeelde partij kan zich met een civielrechtelijke schadeclaim voegen in he
strafproces.

Slachtoffer
 Slachtoffers hebben bepaalde rechten in het strafproces (artikel 51aa-51e Sv.)
 Vordering tot schadevergoeding, spreekrecht (tijdens het onderzoek ter
terechtzitting) en een schriftelijke slachtofferverklaring (tijdens zitting).

Rechtbank, gerechtshof en Hoge Raad
 Er zijn dus drie soorten rechterlijke colleges / gerechten met elk een eigen regio.

1. Rechtbank:
 Arrondissement = het rechtsgebied van een rechtbank.
 Er zijn in totaal 11 rechtbanken.
 Ressort = grotere rechtsgebieden die een aantal arrondissementen omvatten.
De officier van Justitie besluit aan welke kamer hij de zaak zal voorleggen:
 Meervoudige kamer: Drie rechters, waarvan één voorzitter. Oordelen alleen over
ingewikkelde en ernstige strafzaken.
 Eenvoudige kamer: Bestaat uit één rechter. Behandelen eenvoudigere en minder
ernstige strafzaken.
 Kantonrechter: Oordeelt over de meeste overtredingen.
 Politierechter: Berechten eenvoudige misdrijven.
 Kinderrechter: Behandelt zaken met minderjarige verdachten.
 Rechter-commissaris: Rechters die actief slechts deelnemen aan het onderzoek
dat aan de zitting voorafgaat (opsporingsonderzoek, opsporingsbevoegdheden).

2. Gerechtshof & Hoge Raad:
 Enkelvoudige kamers, meervoudige kamers.
 Rechters worden raadsheren genoemd
 Raads-commissaris: Rechters die actief slechts deelnemen aan het onderzoek dat
aan de zitting voorafgaat.
 Bij de Hoge Raad werken daarnaast ook Advocaten-generaal; hebben een
adviserende functie. Hoofd van A-G = Procureur-generaal.
Opsporingsambtenaar



2

,  De politie heeft voor de opsporing van strafbare feiten een groot aantal bevoegdheden
gekregen: aanhouden en fouilleren van verdachten.


OM
 Leiding van het gehele OM is in handen van het college van procureurs-generaal
 De Minister van Justitie en Veiligheid is politiek verantwoordelijk voor het hele OM.
 Neemt de beslissing om een zaak aan de rechter voor te leggen.
 Eerst moet het OM voldoende belastend materiaal verzameld hebben.
 Leden van het OM zijn ook aangewezen als opsporingsambtenaar.
 Verantwoordelijkheid over het opsporingsonderzoek, tenuitvoerlegging van rechterlijke
uitspraken.
 Arrondissementsparket = Ieder arrondissement heeft een eigen bureau van het OM.
Officieren van justitie werken onder leiding van een hoofdofficier van justitie.
 Ressortsparket = Een kantoor van het OM bij een Gerechtshof.
Advocaten-generaals werken onder hoofdadvocaat-generaals.
 Landelijk parket = Voor de aanpak van (internationale) georganiseerde criminaliteit.
 Functioneel parket = Voor de opsporing en vervolging van milieudelicten, economische
delicten en fraude.

Reclassering
 Houdt zich bezig met de persoon en omstandigheden van de verdachte.
 1. Betrokken bij de ontwikkeling en organisatie van taakstraffen.
2. Kan aanwijzingen geven waaraan veroordeelden zich moeten houden bij een
voorwaardelijke veroordeling.
3. Onderzoek over de persoon van de verdachte en de sociale omgeving

Bladzijdes 157 – 165 meer over de verdachte, deskundige en getuige.


 Uiteenzetten van de opbouw van het strafproces.

Opsporingsonderzoek:
- Dit onderzoek heeft als uiteindelijk doel het nemen van strafvorderlijke beslissingen
 OvJ: zaak wel / niet vervolgen?
- Bewijsmateriaal wordt verzameld
- Officier van Justitie is formeel verantwoordelijk
- Voorbereidend onderzoek = verzamelnaam van al het onderzoek dat vooraf gaat aan het
onderzoek ter terechtzitting

Onderzoek ter terechtzitting
- Wordt ingeleid door een dagvaarding
brief van OvJ waarin hij de verdachte oproept om op een bepaalde tijd en bij een
bepaald gerecht te verschijnen
bevat één of meer strafbare feiten; tenlastelegging


3