Samenvatting RA-1 SV

RA1 belangrijke dingen

H1
Verzadigde vetten  geen dubbele binding, slecht
Onverzadigde vetten  dubbele binding, goed

Vertering
- Mechanische vertering
o Darmperistaltiek
- Chemische vertering: enzymen
o Mondholte: amylase, breekt zetmeel tot disacharide maltose af
o Maag: gastrine zorgt voor aanmaak maagsap (zoutzuur, slijm en
pepsinogeen), pepsine helpt bij splitsing van eiwitten in polypeptiden,
zoutzuur doodt bacteriën, slijm beschermt de maagwand tegen zoutzuur
o Dunne darm: secretine (stimuleert secretie van gal en secretie van
natriumwaterstofcarbonaat) en cholecystokine (stimuleert gal en alvleessap)
o Lever en pancreas: gal, pro-enzym trypsinogeen, peptidase, amylase en
lipase; en natriumwaterstofcarbonaat, neutraliseert het zoutzuur van de
maag
Resorptie van voedingsstoffen vindt met name plaats in dunne darm.

Glycolyse (glucose  2 pyruvaat)  38 ATP (plus minus 30)
NADH: 3 ATP
FADH: 2 ATP

Pancreas
- Endocrine: eilandjes van Langerhans, alfa en beta cellen  glucagon en insuline
- Exocrine: o.a. amylase en lipase

H2
Glycogeen is het molecuul waarin glucose wordt opgeslagen.
Glycogenolyse
- Glycogeen  glucose-1-fosfaat  glucose-6-fosfaat  glycolyse
- Wordt afgebroken door glycogeenfosforylase en het debranching-enzym
- Vindt plaats in hepatocyt en spier
- In cytosol en kost UTP
Glycogeen dient als eerste en snelste bron voor glucose om de bloedsuikerspiegel op peil te
houden.
Glycogeensynthese/glucogenese (?)
- Begint met fosforylering van glucose  G1F door hexokinase of glucokinase
- Alfa 1,4-glycosidebindingen worden gevormd waarbij alfa-1,6-glycosidebindingen
eraan haken
- Vindt plaats in het cytosol en kost UTP
- Komt op gang als er geen NAD+ meer aanwezig is in de cel
- Kan alleen plaatsvinden in hepatocyten en spiercellen
Gluconeogenese
- Vindt plaats in de lever

, - Wordt gemaakt uit alanine, glycerol en lactaat
- Kost energie en vindt plaats in cytosol, mitochondriën en ER

Gevaste toestand (aantal uur niks eten): lactaat en glycerol worden als substraat voor
gluconeogenese gebruikt
Gehongerde toestand (een dag of langer niks eten): worden ook eiwitten in de spieren
afgebroken en de aminozuren gebruikt als substraat voor gluconeogenese

Vetmetabolisme
- Te veel aan glucose, acetyl-CoA  citraat (mitochondriën)  @cytosol  acetyl-CoA
x8  palmitaat (verzadigd vetzuur) (in levercellen, vetcellen, spiercellen en
zenuwcellen
- Synthese: 3 vetzuurmoleculen, 1 glycerolmolecuul  triglyceride (vet) @ cytosol in
vetcellen, levercellen en spiercellen
- Vetsynthese in hepatocyt  triglyceride wordt in blaasje verpakt (VLDL) om
vervolgens naar adipocyten te gaan
- Lipolyse vindt plaats onder enzym lipase @cytosol van hepatocyten, skeletspiercellen
en vetcellen
- Vetzuurafbraak  tot acetyl-CoA (beta oxidatie)
- Ketogenese (in mitochondriën van hepatocyten): ketonlichamen worden gevormd uit
acetyl-CoA
o pH in het bloed wordt zuurder  ketoacidose (Kussmaul ademhaling)
o Komt aceton vrij (te ruiken bij uitademing)

H3
Lipofiele hormonen: hebben intracellulaire receptoren omdat ze zich door de
plasmamembraan heen kunnen bewegen
Hydrofiele hormonen: kunnen niet door de membraan heen dus zij oefenen hun werking uit
via membraanreceptoren. Dit leidt tot signaaltransductie en activatie van PK  insuline,
glucagon, adrenaline

Insuline
- Beta cellen  knippen pro insuline tot vrij insuline met c-peptide  worden verpakt
in blaasjes in ER  uitgescheiden
- Verhoogde spiegel na maaltijd
Glucagon
- Alfa cellen  pro glucagon wordt geknipt tot glucagon
- Wordt gesynthetiseerd wanneer glucose onder een bepaald niveau daalt
- In L-cellen van de darm wordt pro glucagon geknipt tot GLP1 en uitgescheiden

Signaaltransductie insuline
- Insuline op insulinereceptor aan buitenkant cel
- Kinase activiteit  insuline receptor substraten worden gefosforyleerd (IRS)
- PKB wordt actief  GLUT komt op plasmamembraan
- Glucose kan worden opgenomen en opgeslagen
- Endocytose van gehele insuline receptor  afgebroken (halfwaardetijd is 5 min)
o GLUT1: rode bloedcellen

, o GLUT2: lever, pancreas, gal
o GLUT3: hersenen
o GLUT4: vetweefsel, spier
- Omdat DM1 patiënt geen insuline heeft  ook geen GLUT4

Signaaltransductie glucagon
- Glucagon bindt aan receptor  signaaltransductie: second messenger cAMP,
activeert PKA
- PKA zorgt voor fosforylering enzymen
- Spiercel reageert niet op glucagon omdat zij geen receptoren hiervoor hebben
- Glucagon secretie wordt gestimuleerd door adrenaline en cortisol

H4
Diabetes
- Nuchter: >7,0 (<6,1)
- Niet nuchter: >11,0 (<7,8)
- Orale glucose tolerantie test: >11,0
- HbA1c: >48 mmol (zegt iets over glucose van afgelopen 2-3 maanden)
90% heeft DM2 van alle DM-patiënten

DM1:
- Geen insuline dus extreem hoge glucagon concentratie  veel vrije vetzuren  veel
ketonlichamen  hoge glucose
- Spiercellen kunnen ook geen glucose opnemen vanwege afwezigheid GLUT-receptor
(insulineafhankelijk)  starvation in the midst of plenty
- Insuline toedienen
o Subcutaan
o Halfwaardetijd is kort dus wordt gegeven met protamine of zink (zonder
wordt het gekristalliseerd).
o Na 2 uur maximum concentratie insuline, dus 15/30 min voor maaltijd
innemen.
o Bijwerkingen: hypoglykemie, rebound hyperglykemie (somogyi effect),
immuunreactie, vet hypertrofie op plaats van injectie
o Snelwerkende insuline
 Geen samenklontering waardoor ze sneller worden opgenomen 
aspart (asap) en lispro
 Minder kans op hypo vergeleken met oplosbare insuline, door de
korte werkingsduur
o Langwerkende insuline
 Insuline detemir: vorming van hexameren en binding aan albumine
neemt toe  langer gebonden aan albumine
 Insulin glargine: meer oplosbaar bij zure ph
 Insulin degludec: geconjugeerd tot hexadecaanzuur  multi-
hexameren  vertraagt opname
o Insulineregimes
 Basaal-bolus regime: meerdere injecties, bij jongere, actieve mensen
die behoefte hebben aan flexibiliteit

,  Twee-dagelijkse injecties: voor het ontbijt en in de avond, voor stabiel
eet- en activiteitenpatroon
 Dagelijkse injecties: voor het ontbijt of voor slapengaan, ouderen met
DM2 waarvan de gevolgen op lange termijn er minder toedoen.
o Ketoacidose
 Herstel van extracellulair volume
 Aanvullen van kalium
 Intraveneuze insuline
Speciale behandeling van DM bij:
- Voor de conceptie en tijdens de zwangerschap  verhoogd intra-uteriene en
perinatale mortaliteit
- Iemand met DM1 die ziek wordt  stressreactie geeft verhoogd risico op hyper dus
meer insuline geven
- Tijdens en na een operatie

H5
Latente fase: een situatie waarin het regelsysteem nog genoeg kan compenseren voordat
het een ziekte wordt.
ACTH en cortisol vormen samen een feedback loop  ACTH zorgt voor meer cortisol maar
een verhoogde cortisol zorgt voor inhibitie van ACTH
Systemen
- Servo systeem: de hypofyse-bijnierschors verandert onder invloed van de
hypothalamus
- Feedforward: kan anticiperen op een verandering voordat er een verandering heeft
plaatsgevonden. (gedachte van eten  speeksel productie)
- Positieve feedback: alles of niets principe
Diurnaal ritme: ritme met een dagelijkse cyclus, oa cortisol

H6
Koolhydraat  glucose  2 pyruvaat  acetyl-CoA
Krebs cycle: aeroob
Eiwitten  aminozuren
Vetten  glycerol en vetzuren
Anabole hormonen: insuline, thyroxine en groeihormoon
Katabole hormonen: glucagon, epinefrine/adrenaline en glucocorticoïden

Gevoede toestand, aminozuren:
- De lever kan de aminozuren direct voor proteïnesynthese gebruiken
- De lever kan aminozuren die in overschot aanwezig zijn, omzetten in glucose en soms
vetzuren
- De lever kan de aminozuren ook naar andere weefsels sturen
Gevaste toestand
- Vetzuren komen vrij uit vetweefsel en worden in de lever geoxideerd
- Ketogenese kan plaatsvinden (2-3 vast dagen)  hierdoor wordt spierweefsel
behouden