Voordelen:
- Meestal geen slikproblemen
- Toediening via sonde mogelijk
- Eenvoudige dosisaanpassing
Problemen:
- Formulering
- Stabiliteit: fysisch, chemisch, biologisch
- Smaak
- Dosering (maat). Patiënt kan de dosering verkeerd aflezen. Doseringsspuitjes
vergemakkelijken dit.
Oplossing
- Molecuul gedispergeerd in 1 fase
- Wateroplosbare stoffen
- Oraal en rectaal
- Intraveneus: alleen oplossing in water
- Lokale injectie (vb. intramusculair): oplossing in water of olie
Voordelen:
- Homogeen
- Fysisch stabiel
- Geen oplosstap; snellere absorptie vanuit maag-darmkanaal.
- Intraveneus toe te dienen
Nadelen:
- Smaak
- Chemische instabiliteit
- Uitkristalliseren
Suspensie
- Slecht wateroplosbare stoffen
- Oraal en rectaal
- Lokale injectie
Voordelen:
- Chemische stabiliteit
- Minder smaakproblemen
Nadelen:
- Fysisch instabiel
- Uitkristalliseren
Solubilisatie
- Groepje moleculen (vb. olie druppel) omgeven met surfactant, die oplost.
, - Lipofiele vloeistoffen
- Oraal
- Intraveneuze en lokale injectie
- Deeltjesgrootte is belangrijk, want kunnen mogelijk vaten afsluiten.
Emulsie
- Lipofiele vloeistoffen
- Oraal
- Intraveneuze en lokale injectie
HC toediening via sonde
Sondevoeding:
- Niet in staat om te eten of voldoende te eten
o Na operatie of bestraling in het hoofdhalsgebied.
o Vertraagde darmperistaltiek
- Kans op verslikken
o Spierziekten en neurologische aandoeningen (parkinson, MS, ALS)
Type sonde
- PEG sonde (=percutane endoscopische gastromie)
- PEJ sonde (=percutane endoscopische jejunostome)
- PRJ-sonde (percutane radiologische jejunostomie)
- Chriurgische of gewone jejunostomiesonde.
Figuur 1: A: neusmaagsonde. B: gastromie. A geblokt: verlengde nasojejunale sonde. B geblokt: gastrojejunostomie. C.
jejunostomie.
Schema toediening:
- Continue infusie: 24 uur per dag
- Intermitterende infusie: gedurende een deel van de dag (nacht of overdag) met lange
tussenpozen
- Bolus infusie: lijkt op normale maaltijden. Grotere hoeveelheden over een korte periode met
een paar uur tussentijd.
, Aandachtspunten geneesmiddel toedienen via de sonde
- Biofarmaceutisch
- Interactie met sondemateriaal
- Verstopping van de sonde
o Voedingsinteractie-eiwitten
o Deeltjes in suspensie
o Te hoge viscositeit: stropen, suspensies.
o Tabletresten (filmcoating)
- Praktische beperkingen
o Geen geneesmiddel combineren i.v.m. interacties
o Te veel water nodig voor doorspoelen bij veel medicatie
o Voor het eten innemen. Bij intermitterende toediening:
toediningstijdstippen/doseerfrequentie aanpassen.
Vloeibare vorm toedienen via sonde
- Drank als handelspreparaat
- Parentaal handelspreparaat converteren zodat deze geschikt is voor oraal vloeibare
toediening
- Vaste toedieningsvorm converteren tot vloeibare toedieningsvorm.
o Risico’s product
▪ Vertraagde afgifte
▪ Coating (MSR)
▪ Biologische beschikbaarheid: beoordeel aan de hand van hulpstoffen of
fijnmalen consequenties heeft voor de beschikbaarheid.
o Risico’s bereider
▪ Toxiciteit
▪ Mate van blootstelling
▪ NB oncolytica en antibiotica. Antibiotica kan in het milieu komen en kan
leiden tot resistentie in het milieu of bij de bereider.
Artikel sonde voeding
Enterale voeding heeft voordelen boven parentale voeding:
- Lagere kosten
- Groter gemak voor de patiënt
- Minder kans op infectieuze complicaties
- Verhoogde gastheer immuunfunctie
- Beter behoud van de mucosale structuur en functie van het maagdarmstelsel (waardoor
darmatrofie en bacteriële translocatie voorkomen kan worden)
- Directe toegang tot het maagdarmstelsel bij patiënten die niet veilig kunnen slikken
Kritische punten:
- Verstopping van de sondes
- Verminderde effectiviteit van geneesmiddelen (vb. in de maag geen absorptie, dus lagere
beschikbaarheid. Vb. lokale werking in de maag. Vb. ketaconazol en itraconazol komen