Week 1
Hoorcollege 1.1 - Passend onderwijs
Passend onderwijs:
- Iedereen moet een passende plek heben, op zowel regulier als speciaal onderwijs.
- Maak het onderwijs zo dat er geen aanpassingen nodig zijn en iedereen gewoon
mee kan draaien.
Inclusief onderwijs:
- Wordt vaak gebruikt om kinderen samen in de klas te zetten.
Basisschool → differentieert in de klas.
Voortgezet → differentieert buiten de klas.
Omgaan met leerbehoeften:
● Er zijn landen die kinderen gewoon laten zitten en dus niet differentiëren.
● Er zijn landen die wel differentiëren, en dus minder of niet blijven zitten.
● Je kunt ook verschillende vakken op verschillende niveaus aanbieden.
Onderwijs:
➢ Regulier Basisonderwijs
➢ Speciaal Basisonderwijs (SBO) → dan ga je de normale leerdoelen wel halen, maar
het duurt langer. Voor kinderen die zich in het regulier onderwijs niet optimaal
ontwikkelen.
Moeilijk lerende kinderen hebben meer gedragsproblemen.
➢ Speciaal Onderwijs (SO) → dan ga je de normale leerdoelen niet meer halen. Dit is
voor leerlingen die lichamelijk, zintuiglijk of verstandelijk gehandicapt zijn of een
chronische ziekte of stoornis.
Clusters:
1. Visuele beperkingen
2. Auditieve beperkingen of communicatieve handicap
3. Lichamelijke en/of verstandelijke beperking (meestal zitten kinderen nu met een
verstandelijke beperking gewoon in het reguliere basisonderwijs)
4. Psychiatrische of gedragsstoornis
Wet leerling-gebonden financiering (LGF → voorafgaand aan passend onderwijs, ze hebben
de LGF ingevoerd om de invoer naar speciaal onderwijs te verminderen. Zo is Speciaal
onderwijs erg duur):
❖ Mogelijkheid keuze tussen regulier onderwijs en speciaal onderwijs.
❖ Speciaal zorgbudget per kind → het rugzakje.
❖ School van keuze bepaalt hoe het besteed wordt.
Toch werkt dit LGF niet goed, dit komt door:
❖ Diagnosedruk.
❖ Te veel kinderen die thuis zaten en op wachtlijsten stonden. (Zo wilden scholen
sommige kinderen niet hebben).
, ❖ Veel bureaucratie rond indicatiestelling.
❖ Te duur door te veel verwijzingen naar speciale voorzieningen.
❖ Onvoldoende afstemming en samenwerking met (jeugd)zorg.
De school mocht zelf bedenken waar ze het geld aan gingen uitgeven en werden hier niet op
gecontroleerd (dit kon dus fout gaan).
Passend onderwijs: er werd niet meer gedacht aan beperkingen (waar je ter compensatie
geld voor kreeg) → maar er moest gekeken worden naar de onderwijsbehoeftes (wat kan
het kind? Wat heeft het nodig? → inclusief onderwijs).
Voor ieder kind moest er een passende plek komen, ook voor leerlingen met zorgvraag of
extra ondersteuningsbehoefte. Regulier als het kan, maar speciaal als het moet.
Waarom in regulier basisonderwijs ipv speciaal:
- Kost minder geld
- Betere integratie in buurt (SO is vaak ver van je huis, dus je kan niet met vriendjes
afspreken).
- Je krijgt in het VSO minder vaak een diploma.
Wetsvoorstel voor passend onderwijs werd op 9 oktober 2012 aangenomen. Dit werd 1
augustus 2014 ingevoerd.
Kernbegrippen:
★ Zorgplicht voor scholen → school is verantwoordelijk voor het kind en moet dus
een passende plek vinden voor het kind.
- Voorheen verantwoordelijkheid ouders om kind op een school geplaatst te
krijgen.
★ Schoolondersteuningsprofiel → school moet zich specialiseren, dit doen ze door
in de regio samen te werken. Dit is een beschrijving van:
- De voorzieningen die op school zijn getroffen voor leerlingen die extra
onderwijsondersteuning behoeven.
- De extra ondersteuning die de school kan aanbieden.
- Opgesteld door het schoolteam.
- Wordt gebruikt om te bekijken of aanbod binnen samenwerkingsverband
dekkend is.
- Doelen: er wordt laten zien waar de school zich in specialiseert en daarnaast
is het ook een communicatiemiddel.
,Dit is binnen het samenwerkingsverband, en laat zien dat er dus hier binnen altijd wel een
school is die aan de behoeften van het kind kan voldoen. Elke school specialiseert zich dus
weer in iets anders.
★ Samenwerkingsverband → hier kunnen de scholen dus samenwerken.
- Scholen hebben regionale samenwerkingsverbanden gevormd.
- Hierbij horen regulier scholen, sbo scholen en scholen uit cluster 3 en 4
- Cluster 1 en 2 zijn apart
- Scholen en samenwerkingsverbanden maken afspraken over de verdeling
van de zorg en de verdeling van het geld.
- Ze zijn er apart voor basisonderwijs en voortgezet onderwijs (deze werken
ook niet echt samen).
★ Ontwikkelingsperspectief → plan maken voor hoe de school het kind zo ver
mogelijk gaat brengen.
- Voor elk kind dat extra ondersteuning krijgt moet een OPP worden opgesteld
- Wat zijn onderwijsbehoeften
- Verwachte uitstroomniveau
- De ondersteuning die het kind krijgt
- Er is goede communicatie tussen school en ouder hierover
Hoorcollege 1.2 - Handelingsgerichte diagnostiek
Psychodiagnostiek = onderdelen zijn bijvoorbeeld testen, classificeren, selecteren, het
oplossen van problemen en het geven van adviezen.
➔ Het is een proces waarin je:
- Beschrijft
- Verklaart
, - Diagnosticeert
- Voorspelt
Dit is gericht op klachten en gericht op advisering ofwel aanpak.
Een klinisch oordeel is niet zo eenvoudig:
● Veelal een mix van testdiagnostiek en intuïtief klinisch oordeel.
● Beoordelings- en besluitvormingsproces behept met fouten en vertekeningen →
stereotiepe opvattingen.
● Irrelevante factoren betrekken in indiceren van behandelingen.
Vaak zie je dat klinische oordelen dus falen.
Diagnose vs classificatie
Je plaats gedragingen op een bepaald continuüm. Wanneer je aan bepaalde aspecten
voldoet kun je stellen van een classificatie. Maar er zijn ook kinderen die net niet daar
passen, wat moet je dan met hen doen?
Behoefte aan een model/ werkwijze, deze is:
★ Hypothesetoetsend
★ Inzichtelijke, consistente en transparante besluitvorming
★ Onderzoeksmiddelen objectief en betrouwbaar
★ wetenschappelijke kennis benutten
★ Vooral gericht op verklarende hypothesen
Dit heet ook wel de empirische cyclus of het hypothesetoetsend model
Diagnostische procedures
Diagnostische cyclus → gericht op diagnostiek tot behandeling. Vanuit deze cyclus is de
HGD ontstaan.
Handelingsgericht diagnostiek → praktijkmodel gericht op Onderwijsleerproblemen.
De 7 uitgangspunten van de HGD:
Hoorcollege 1.1 - Passend onderwijs
Passend onderwijs:
- Iedereen moet een passende plek heben, op zowel regulier als speciaal onderwijs.
- Maak het onderwijs zo dat er geen aanpassingen nodig zijn en iedereen gewoon
mee kan draaien.
Inclusief onderwijs:
- Wordt vaak gebruikt om kinderen samen in de klas te zetten.
Basisschool → differentieert in de klas.
Voortgezet → differentieert buiten de klas.
Omgaan met leerbehoeften:
● Er zijn landen die kinderen gewoon laten zitten en dus niet differentiëren.
● Er zijn landen die wel differentiëren, en dus minder of niet blijven zitten.
● Je kunt ook verschillende vakken op verschillende niveaus aanbieden.
Onderwijs:
➢ Regulier Basisonderwijs
➢ Speciaal Basisonderwijs (SBO) → dan ga je de normale leerdoelen wel halen, maar
het duurt langer. Voor kinderen die zich in het regulier onderwijs niet optimaal
ontwikkelen.
Moeilijk lerende kinderen hebben meer gedragsproblemen.
➢ Speciaal Onderwijs (SO) → dan ga je de normale leerdoelen niet meer halen. Dit is
voor leerlingen die lichamelijk, zintuiglijk of verstandelijk gehandicapt zijn of een
chronische ziekte of stoornis.
Clusters:
1. Visuele beperkingen
2. Auditieve beperkingen of communicatieve handicap
3. Lichamelijke en/of verstandelijke beperking (meestal zitten kinderen nu met een
verstandelijke beperking gewoon in het reguliere basisonderwijs)
4. Psychiatrische of gedragsstoornis
Wet leerling-gebonden financiering (LGF → voorafgaand aan passend onderwijs, ze hebben
de LGF ingevoerd om de invoer naar speciaal onderwijs te verminderen. Zo is Speciaal
onderwijs erg duur):
❖ Mogelijkheid keuze tussen regulier onderwijs en speciaal onderwijs.
❖ Speciaal zorgbudget per kind → het rugzakje.
❖ School van keuze bepaalt hoe het besteed wordt.
Toch werkt dit LGF niet goed, dit komt door:
❖ Diagnosedruk.
❖ Te veel kinderen die thuis zaten en op wachtlijsten stonden. (Zo wilden scholen
sommige kinderen niet hebben).
, ❖ Veel bureaucratie rond indicatiestelling.
❖ Te duur door te veel verwijzingen naar speciale voorzieningen.
❖ Onvoldoende afstemming en samenwerking met (jeugd)zorg.
De school mocht zelf bedenken waar ze het geld aan gingen uitgeven en werden hier niet op
gecontroleerd (dit kon dus fout gaan).
Passend onderwijs: er werd niet meer gedacht aan beperkingen (waar je ter compensatie
geld voor kreeg) → maar er moest gekeken worden naar de onderwijsbehoeftes (wat kan
het kind? Wat heeft het nodig? → inclusief onderwijs).
Voor ieder kind moest er een passende plek komen, ook voor leerlingen met zorgvraag of
extra ondersteuningsbehoefte. Regulier als het kan, maar speciaal als het moet.
Waarom in regulier basisonderwijs ipv speciaal:
- Kost minder geld
- Betere integratie in buurt (SO is vaak ver van je huis, dus je kan niet met vriendjes
afspreken).
- Je krijgt in het VSO minder vaak een diploma.
Wetsvoorstel voor passend onderwijs werd op 9 oktober 2012 aangenomen. Dit werd 1
augustus 2014 ingevoerd.
Kernbegrippen:
★ Zorgplicht voor scholen → school is verantwoordelijk voor het kind en moet dus
een passende plek vinden voor het kind.
- Voorheen verantwoordelijkheid ouders om kind op een school geplaatst te
krijgen.
★ Schoolondersteuningsprofiel → school moet zich specialiseren, dit doen ze door
in de regio samen te werken. Dit is een beschrijving van:
- De voorzieningen die op school zijn getroffen voor leerlingen die extra
onderwijsondersteuning behoeven.
- De extra ondersteuning die de school kan aanbieden.
- Opgesteld door het schoolteam.
- Wordt gebruikt om te bekijken of aanbod binnen samenwerkingsverband
dekkend is.
- Doelen: er wordt laten zien waar de school zich in specialiseert en daarnaast
is het ook een communicatiemiddel.
,Dit is binnen het samenwerkingsverband, en laat zien dat er dus hier binnen altijd wel een
school is die aan de behoeften van het kind kan voldoen. Elke school specialiseert zich dus
weer in iets anders.
★ Samenwerkingsverband → hier kunnen de scholen dus samenwerken.
- Scholen hebben regionale samenwerkingsverbanden gevormd.
- Hierbij horen regulier scholen, sbo scholen en scholen uit cluster 3 en 4
- Cluster 1 en 2 zijn apart
- Scholen en samenwerkingsverbanden maken afspraken over de verdeling
van de zorg en de verdeling van het geld.
- Ze zijn er apart voor basisonderwijs en voortgezet onderwijs (deze werken
ook niet echt samen).
★ Ontwikkelingsperspectief → plan maken voor hoe de school het kind zo ver
mogelijk gaat brengen.
- Voor elk kind dat extra ondersteuning krijgt moet een OPP worden opgesteld
- Wat zijn onderwijsbehoeften
- Verwachte uitstroomniveau
- De ondersteuning die het kind krijgt
- Er is goede communicatie tussen school en ouder hierover
Hoorcollege 1.2 - Handelingsgerichte diagnostiek
Psychodiagnostiek = onderdelen zijn bijvoorbeeld testen, classificeren, selecteren, het
oplossen van problemen en het geven van adviezen.
➔ Het is een proces waarin je:
- Beschrijft
- Verklaart
, - Diagnosticeert
- Voorspelt
Dit is gericht op klachten en gericht op advisering ofwel aanpak.
Een klinisch oordeel is niet zo eenvoudig:
● Veelal een mix van testdiagnostiek en intuïtief klinisch oordeel.
● Beoordelings- en besluitvormingsproces behept met fouten en vertekeningen →
stereotiepe opvattingen.
● Irrelevante factoren betrekken in indiceren van behandelingen.
Vaak zie je dat klinische oordelen dus falen.
Diagnose vs classificatie
Je plaats gedragingen op een bepaald continuüm. Wanneer je aan bepaalde aspecten
voldoet kun je stellen van een classificatie. Maar er zijn ook kinderen die net niet daar
passen, wat moet je dan met hen doen?
Behoefte aan een model/ werkwijze, deze is:
★ Hypothesetoetsend
★ Inzichtelijke, consistente en transparante besluitvorming
★ Onderzoeksmiddelen objectief en betrouwbaar
★ wetenschappelijke kennis benutten
★ Vooral gericht op verklarende hypothesen
Dit heet ook wel de empirische cyclus of het hypothesetoetsend model
Diagnostische procedures
Diagnostische cyclus → gericht op diagnostiek tot behandeling. Vanuit deze cyclus is de
HGD ontstaan.
Handelingsgericht diagnostiek → praktijkmodel gericht op Onderwijsleerproblemen.
De 7 uitgangspunten van de HGD:
