Economie Bachelor Maatschappelijke Veiligheid
Hoofdstuk 1: Wat is economie?
De kern v/h economisch probleem: schaarste verplicht
tot kiezen
Behoefen middelen ter bevrediging van de behoefen = er moet
moeten geproduceerd worden (met inzet v/d productefactoren een offer voor
moeten betaald worden gebracht worden
(vb: werken)
Steeds meer, groter en beter beperkt groeien, maar behoefes groeien mee
Schaarsteverschijnsel (welvaartstekort)
Verplicht kiezen
Middelen = economische goederen, goederen (ruim) en
goederen (eng) en diensten
Welvaart: # spullen blijf stjgen
Welbevinden: gevoel steeg eerst (tot bep punt), nu
constant.
Productiefactoren
= economische goederen (categorieën)* nodig voor het voortbrengen van andere goederen of
diensten.
*Categorieën:
Natuur
Arbeid vaak combinate van ≠ categorieën
Kapitaal ($, fabrieken, machines,wegen…)
(initatef)
sterke verschillen tss landen, zowel in kwaliteit en kwantteit, als in combinatemogelijkheden
2018-2019 1
,Economie Bachelor Maatschappelijke Veiligheid
Hoofdstuk 2: economische
stelsels
2 extreme voorbeelden van coördinatiemechanismes
1. Vrijemarkteconomie
Liberaal principe
Evan Smith
Individuele vrijheid ieder doet wat hij/zij wil (geen monopoly)
Spontane zelfordering door prijzenmechanisme op de markt
Je laat het gerust (onzichtbare hand)
Ongelijk/ onrechtvaardig verdeeld
2. Centraal geleide of planeconomie
Communistsch principe
Karl Marx (theorie) en Lenin (praktjk)
Collectviteit primeert: gemeenschap > individueel
Je moet het systeem dienen
Overheid ordent (zichtbare hand)
Bijna altjj n tuss nvorm!
De gemengde economie
Markteconomie: privé-initatef, privé-eigendom, vrije prijsvorming, concurrente…
Overheidsingrijpen in de economie, via overheidsdiensten en -bedrijven en collecteve
voorzieningen
Direct: via wetgeving
Indirect: via belastngen en subsidies
Inspraak van belangengroepen overlegeconomie:
Overleg met werkgevers- en werknemersorganisates, middenstands- en
landbouworganisates… (n prooftsector en maatschappelijk middenveld)
Cultureel – weinig inmenging
Economisch – Economisch –
veel inmenging Weinig inmenging
Pro vrije markt
2018-2019 2
Cultureel – veel inmenging
,Economie Bachelor Maatschappelijke Veiligheid
Hoofdstuk 3: macro-
economische relaties en
welvaartsindicatoren
Macro-economische grootheden
3 invalshoeken:
1. Producte Bruto Natonaal Product
Bruto Binnenlands Product
2. Inkomens Bruto Natonaal Inkomen
3. Bestedingen Bruto Bestedingen
Waarbij in principe geldt: bnp = bni = bruto bestedingen
Berekening BBP en BNP – 2 wijzes
1. Som marktwaarde alle ofnale goederen (door eindgebruikers gekocht)
Bijv. Robinson Crusoe: zijn bnp/bbp is de som van de waarde van:
de kokosnoten die hij gedurende een jaar verzamelt,
de vissen die hij vangt,
de gereedschappen die hij maakt en de hut die hij bouwt of uitbreidt,
de beschermende omheining die hij bouwt.
= meteen ook zijn “inkomen” en zijn “bestedingen”
MAAR: in onze meer complexe smlv = moeilijk te berekenen
2. som bruto toegevoegde waarden van alle ondernemingen (incl. overheidsinstellingen)
Toegevoegde waarde
= verkoopwaarde outputs – aankoopwaarde inputs
= wat je aan waarde toevoegt
Bijv: Een lokale goudertshandelaar die aan verschillende goudzoekers erts koopt voor 1000 euro, het
in een wegwerpzak van 2 euro stopt, en te voet naar een verwerkingsfabriek brengt en verkoopt voor
1100 euro, realiseert een toegevoegde waarde van 98 euro (1100-1000-2).
cijfers haalt men o.a. uit de jaarrekeningen v/d organisates
Boer Molenaar Bakker Supermark
t
Verkoopwaarde output 75 225 400 500
Aankoopwaarde inputs 0 75 225 400
Toegevoegde waarde 75 + 150 + 175 + 100 =500
2018-2019 3
, Economie Bachelor Maatschappelijke Veiligheid
Totale toegevoegde waarde = verkoopwaarde van de FINALE OUTPUT
2018-2019 4
Hoofdstuk 1: Wat is economie?
De kern v/h economisch probleem: schaarste verplicht
tot kiezen
Behoefen middelen ter bevrediging van de behoefen = er moet
moeten geproduceerd worden (met inzet v/d productefactoren een offer voor
moeten betaald worden gebracht worden
(vb: werken)
Steeds meer, groter en beter beperkt groeien, maar behoefes groeien mee
Schaarsteverschijnsel (welvaartstekort)
Verplicht kiezen
Middelen = economische goederen, goederen (ruim) en
goederen (eng) en diensten
Welvaart: # spullen blijf stjgen
Welbevinden: gevoel steeg eerst (tot bep punt), nu
constant.
Productiefactoren
= economische goederen (categorieën)* nodig voor het voortbrengen van andere goederen of
diensten.
*Categorieën:
Natuur
Arbeid vaak combinate van ≠ categorieën
Kapitaal ($, fabrieken, machines,wegen…)
(initatef)
sterke verschillen tss landen, zowel in kwaliteit en kwantteit, als in combinatemogelijkheden
2018-2019 1
,Economie Bachelor Maatschappelijke Veiligheid
Hoofdstuk 2: economische
stelsels
2 extreme voorbeelden van coördinatiemechanismes
1. Vrijemarkteconomie
Liberaal principe
Evan Smith
Individuele vrijheid ieder doet wat hij/zij wil (geen monopoly)
Spontane zelfordering door prijzenmechanisme op de markt
Je laat het gerust (onzichtbare hand)
Ongelijk/ onrechtvaardig verdeeld
2. Centraal geleide of planeconomie
Communistsch principe
Karl Marx (theorie) en Lenin (praktjk)
Collectviteit primeert: gemeenschap > individueel
Je moet het systeem dienen
Overheid ordent (zichtbare hand)
Bijna altjj n tuss nvorm!
De gemengde economie
Markteconomie: privé-initatef, privé-eigendom, vrije prijsvorming, concurrente…
Overheidsingrijpen in de economie, via overheidsdiensten en -bedrijven en collecteve
voorzieningen
Direct: via wetgeving
Indirect: via belastngen en subsidies
Inspraak van belangengroepen overlegeconomie:
Overleg met werkgevers- en werknemersorganisates, middenstands- en
landbouworganisates… (n prooftsector en maatschappelijk middenveld)
Cultureel – weinig inmenging
Economisch – Economisch –
veel inmenging Weinig inmenging
Pro vrije markt
2018-2019 2
Cultureel – veel inmenging
,Economie Bachelor Maatschappelijke Veiligheid
Hoofdstuk 3: macro-
economische relaties en
welvaartsindicatoren
Macro-economische grootheden
3 invalshoeken:
1. Producte Bruto Natonaal Product
Bruto Binnenlands Product
2. Inkomens Bruto Natonaal Inkomen
3. Bestedingen Bruto Bestedingen
Waarbij in principe geldt: bnp = bni = bruto bestedingen
Berekening BBP en BNP – 2 wijzes
1. Som marktwaarde alle ofnale goederen (door eindgebruikers gekocht)
Bijv. Robinson Crusoe: zijn bnp/bbp is de som van de waarde van:
de kokosnoten die hij gedurende een jaar verzamelt,
de vissen die hij vangt,
de gereedschappen die hij maakt en de hut die hij bouwt of uitbreidt,
de beschermende omheining die hij bouwt.
= meteen ook zijn “inkomen” en zijn “bestedingen”
MAAR: in onze meer complexe smlv = moeilijk te berekenen
2. som bruto toegevoegde waarden van alle ondernemingen (incl. overheidsinstellingen)
Toegevoegde waarde
= verkoopwaarde outputs – aankoopwaarde inputs
= wat je aan waarde toevoegt
Bijv: Een lokale goudertshandelaar die aan verschillende goudzoekers erts koopt voor 1000 euro, het
in een wegwerpzak van 2 euro stopt, en te voet naar een verwerkingsfabriek brengt en verkoopt voor
1100 euro, realiseert een toegevoegde waarde van 98 euro (1100-1000-2).
cijfers haalt men o.a. uit de jaarrekeningen v/d organisates
Boer Molenaar Bakker Supermark
t
Verkoopwaarde output 75 225 400 500
Aankoopwaarde inputs 0 75 225 400
Toegevoegde waarde 75 + 150 + 175 + 100 =500
2018-2019 3
, Economie Bachelor Maatschappelijke Veiligheid
Totale toegevoegde waarde = verkoopwaarde van de FINALE OUTPUT
2018-2019 4
