Criminologie Bachelor Maatschappelijke veiligheid
Inleidende beschouwingen
1. De definitie van ciiiinaliteit
2 grote stromingen:
1. Traditionele criminalieeiesdefinitie
- Criminaliteit = eigenschap v gedrag
- Crimineel gedrag = gedrag dat de norm overschrijdt
normateve criminaliteitsdeinite
- 3 soorten
1. Juridische criminaliteitsdeinite
a. Strafrechtelijke defiiie
Norm = strafrecht
Crimineel gedrag = gedrag verboden door de wet (strafrecht bepaaltwat
crim. Is en wat niet
b. Eig-juridische defiiie e (PA L( (N)
Opzetelijk en zonder verdediging of rechtvaardiging de strafwet overtreden
= criminaliteit
Veroordeling door rechter!
c. Breed-juridische defiiie eSPLHERA(ND)
Sociaal schadelijk gedrag
Juridische sancte
Misdrijf = wnr een handeling door wet gedeinieerd wordt en een sancte
voorzien is die kan worden uitgesproken door een administr. Orgaan/RB
2. Naturalistsche criminaliteitsdeinite (GAROFALO)
Verzet zich tegen niet-universele basis v/h recht
Criminaliteit = handelingen die altjd en overal als crimineel worden
beschouwd natuurlijk misdrijf
Morele sentmenten als norm (gemiddelde altrusstsche gevoelens=
medelijden en eerlijkheid)
Inbreuk op eerlijkheid en medelijden = criminaliteit
3. Socio-formalistsche criminaliteitsdeinite (S(LIN)
Verzet zich tegen niet-universele basis van het recht
Politeke formates ontwikkelen strafrecht-regels en deze veranderen in
tjd en ruimte
Gedragsnormen of Conduct norms ipv deze regels universeel gegeven
Individu = deel v/e sociale groep ontwikkelen deze
gedragsnormen/gedragscode
Casus: piecairn
Mannen hadden seks met jongeren verkrachtng of normaal?
1. Juridische crim.def
2018-2019 Strafrechtelijk 1
2. Socio-formal.
Behoort tot gedragscode
,Criminologie Bachelor Maatschappelijke veiligheid
2. Kritische criminalieeiesdefinities
- Reacteve deinite
- Criminaliteit = eigenschap van maatsch. Reacte op gedrag
- Maatsch reacte omschrijf gedrag als “crimineel”
- 3 soorten
1. Labellingsdeinite
Criminaliteit is niet universeel (hangt af van tjd en ruimte)
Omkering van causaliteit in vgl met normateve deinites:
Crimineel gedrag leidt niet tot maatsch reactess maar een maatsch reacte
leidt tot criminaliteit
(tket dat op bep gedragingen wordt gekleefd
Criminaliteit = sociale constructe
Decriminaliseringsproces: het niet langer crimineel maken van bep
gedragingen
2. Conflictheoretsche criminaliteitsdeinite (QUIINN())
Toepassong van labelling
Conflictperspectef: individuen en groepen nemen verschillende posite in
smlv in
Deze dominanteverhoudingen creëren conflicten
Criminaliteit = sociaal fenomeen dat gecreëerd w door conflicten tss
belangengroepen en strijd om pol en soc macht in de smlv
3. Marxistsche criminaliteitsdeinite (MARR)
Heersende klasse (bezit productemiddelen) en proletariaat (bezitsloze
arbeiders)
Heersende klasse bepaalt wat criminaliteit is
3. Kritische/normatieve crim.den radicale definitie
- Kritek op traditonele criminologie omdat ze vertrekt vanuit gevestgde orde
(bestaande wetgevings waarden en normen)
- Nood aan eigen referentekader vanuit menslievende visie
- Mensenrechtendeinite van criminaliteit
o Mensenrechten = enige criterium
o Gelijkheids veiligheid en welzijn
o Individuens sociale verhoudingen en systemen
Geschonden = criminaliteit
Vb: Gevangenisleven in België
2. studiedoiein van de ciiiinologie
(ng: misdaad en misdadiger
Breed: misdaad en misdadigers criminaliseringsproces en decriminaliseringsprocessen
Zeer breed: volledige studie van deviant gedrag (ontwikkelen en ontstaan van regelss overtreden
ervans de reactes en efecten hierop…)
2018-2019 2
, Criminologie Bachelor Maatschappelijke veiligheid
Histoiische ontwikkeling v/d
ciiiinologie
Klassieke tiid Middeleeuwen Nieuwe tiid Nieuwsee tiid Eigen tiid
(grieken en romeinen) (donker) Ruimte en geest Verlichtngs empirie
humanisme Vorming nates
500 500 1500 1789 1945
1. De vooigeschiedenis van de ciiiinologie
1.1 Deionologische veiklaiingen van ciiiinaliteit
- Criminaliteit als gevolg van geesten/buitenaardse krachten
- Niet door de menselijke geest te begrijpens noch te controleren
- Afankelijk van de periode in de geschiedenis anders te verklaren
o Primiteve samenleving boze geesten
o Middeleeuwen aanwezigheid van duivels en demonen
o 16-19e ( incorrecte verhouding tot God
Verereke vanuie een niee-nysische invalshoek
1.2 Natuialistische veiklaiing van ciiiinaliteit
Niet hetzelfde als naturalistsche criminaliteitsdeinite!
- Plato en Aristoteles: verband tussen armoede en criminaliteit
o Waar armoede heerst (& bedelaars in straatbeeld zijn)s zijn er dieven en
zakkenrollers
o IMM(RS: belang dat gehecht wordt aan rijkdom = oorzaak van criminaliteit
o Goede of slechte in een persoon bepaald of iemand al dan niet een misdaad
pleegt afankelijk van nature en nurture
- Thomas van Aquino: verband tussen armoede en criminaliteit (oorzaak-gevolg)
- Thomas More: verband tussen armoede en criminaliteit (UItopia)
o Zoekt oorzaken criminaliteit in smlv zelf
o Mensen kunnen niet in levensonderhoud voorzien? criminaliteit
o Oorlog (x-soldaten zonder beroep wolexport (gemeenschappelijke weiden
verdwijnen) boeren plegen criminaliteit om te overleven + confrontate met
luxe van rijken
o Oplossing: bestrijden en wegwerken slechte levensomstandigheden (+ lichtere
misdrijven niet te zwaar bestrafen
Verereke wel vanuie een nysische en maeeriële invalshoek!
2018-2019 3
, Criminologie Bachelor Maatschappelijke veiligheid
2. De klassieke ciiiinologische school (adhv
veilichting en fi.iev.)
18e ( = tjd van Verlichtng
- Mensheid uit geestelijke onmondigheid bevrijden
- Rede maatstaaf waarmee wereld wordt beoordeeld
- Optmistsch mensbeeld predestnate en bijgeloof
1789: franse revolute
2e helf 18e (: instabiliteit
- Toenemende principes van kapitalisme vragen nieuwe sociale verhoudingen
(handels en ruilcriteria)
- Stjging bevolking
- Beginnende industrialisering
- Grotere geograische immobiliteit
- Toename werkloosheid en armoede
Spanningen in het Ancien Regime
Instabiele smlv laat zich voelen in criminaliteit:
- Stjging vermogensdelicten
- Roversbenden
- Strafrechtensysteem van het AR kan problemen niet indekken:
o Standengerecht
o Vage en dubbelzinnige strafweten kritek verlichte ilosofen
o Focus op misdrijven tegen koning/god/staat
o Folterings vierendelen…
Verlichte ilosofen:
- Montesqieu:
o Nood aan heldere wetgeving en controle van machtshebbers
o Ieders vrijheid waarborgen
o Trias politcas scheiding der machten
o Proportonaliteitsbeginsel mbt strafen van misdaad
- Rousseau:
o (igendom = oorzaak rivaliteit & tegenstelinng tss armoede en rijkdom
o Idee van sociaal contract: volonté générale en vorming v/e gemeenschap
verdrag van vrije individuen die onderling gemeenschap vormen
klein deel van onze vrijheid afstaan voor de mpij (veiligheid)
o Tegen wrede mishandeling van misdadigers
- Beccaria:
o Dei delit a delle penne: bezwaren over het strafrechtsysteem
o Tegen willekeurig gebruik van strafrecht en tegen foltering en doodstraf
o (nkele principes:
1. Individu moet zo min mogelijk w gehinderd door recht
2. Rechten v/d aangeklaagde moeten in elk stadium van het proces w
beschermd door de wet
2018-2019 4
Inleidende beschouwingen
1. De definitie van ciiiinaliteit
2 grote stromingen:
1. Traditionele criminalieeiesdefinitie
- Criminaliteit = eigenschap v gedrag
- Crimineel gedrag = gedrag dat de norm overschrijdt
normateve criminaliteitsdeinite
- 3 soorten
1. Juridische criminaliteitsdeinite
a. Strafrechtelijke defiiie
Norm = strafrecht
Crimineel gedrag = gedrag verboden door de wet (strafrecht bepaaltwat
crim. Is en wat niet
b. Eig-juridische defiiie e (PA L( (N)
Opzetelijk en zonder verdediging of rechtvaardiging de strafwet overtreden
= criminaliteit
Veroordeling door rechter!
c. Breed-juridische defiiie eSPLHERA(ND)
Sociaal schadelijk gedrag
Juridische sancte
Misdrijf = wnr een handeling door wet gedeinieerd wordt en een sancte
voorzien is die kan worden uitgesproken door een administr. Orgaan/RB
2. Naturalistsche criminaliteitsdeinite (GAROFALO)
Verzet zich tegen niet-universele basis v/h recht
Criminaliteit = handelingen die altjd en overal als crimineel worden
beschouwd natuurlijk misdrijf
Morele sentmenten als norm (gemiddelde altrusstsche gevoelens=
medelijden en eerlijkheid)
Inbreuk op eerlijkheid en medelijden = criminaliteit
3. Socio-formalistsche criminaliteitsdeinite (S(LIN)
Verzet zich tegen niet-universele basis van het recht
Politeke formates ontwikkelen strafrecht-regels en deze veranderen in
tjd en ruimte
Gedragsnormen of Conduct norms ipv deze regels universeel gegeven
Individu = deel v/e sociale groep ontwikkelen deze
gedragsnormen/gedragscode
Casus: piecairn
Mannen hadden seks met jongeren verkrachtng of normaal?
1. Juridische crim.def
2018-2019 Strafrechtelijk 1
2. Socio-formal.
Behoort tot gedragscode
,Criminologie Bachelor Maatschappelijke veiligheid
2. Kritische criminalieeiesdefinities
- Reacteve deinite
- Criminaliteit = eigenschap van maatsch. Reacte op gedrag
- Maatsch reacte omschrijf gedrag als “crimineel”
- 3 soorten
1. Labellingsdeinite
Criminaliteit is niet universeel (hangt af van tjd en ruimte)
Omkering van causaliteit in vgl met normateve deinites:
Crimineel gedrag leidt niet tot maatsch reactess maar een maatsch reacte
leidt tot criminaliteit
(tket dat op bep gedragingen wordt gekleefd
Criminaliteit = sociale constructe
Decriminaliseringsproces: het niet langer crimineel maken van bep
gedragingen
2. Conflictheoretsche criminaliteitsdeinite (QUIINN())
Toepassong van labelling
Conflictperspectef: individuen en groepen nemen verschillende posite in
smlv in
Deze dominanteverhoudingen creëren conflicten
Criminaliteit = sociaal fenomeen dat gecreëerd w door conflicten tss
belangengroepen en strijd om pol en soc macht in de smlv
3. Marxistsche criminaliteitsdeinite (MARR)
Heersende klasse (bezit productemiddelen) en proletariaat (bezitsloze
arbeiders)
Heersende klasse bepaalt wat criminaliteit is
3. Kritische/normatieve crim.den radicale definitie
- Kritek op traditonele criminologie omdat ze vertrekt vanuit gevestgde orde
(bestaande wetgevings waarden en normen)
- Nood aan eigen referentekader vanuit menslievende visie
- Mensenrechtendeinite van criminaliteit
o Mensenrechten = enige criterium
o Gelijkheids veiligheid en welzijn
o Individuens sociale verhoudingen en systemen
Geschonden = criminaliteit
Vb: Gevangenisleven in België
2. studiedoiein van de ciiiinologie
(ng: misdaad en misdadiger
Breed: misdaad en misdadigers criminaliseringsproces en decriminaliseringsprocessen
Zeer breed: volledige studie van deviant gedrag (ontwikkelen en ontstaan van regelss overtreden
ervans de reactes en efecten hierop…)
2018-2019 2
, Criminologie Bachelor Maatschappelijke veiligheid
Histoiische ontwikkeling v/d
ciiiinologie
Klassieke tiid Middeleeuwen Nieuwe tiid Nieuwsee tiid Eigen tiid
(grieken en romeinen) (donker) Ruimte en geest Verlichtngs empirie
humanisme Vorming nates
500 500 1500 1789 1945
1. De vooigeschiedenis van de ciiiinologie
1.1 Deionologische veiklaiingen van ciiiinaliteit
- Criminaliteit als gevolg van geesten/buitenaardse krachten
- Niet door de menselijke geest te begrijpens noch te controleren
- Afankelijk van de periode in de geschiedenis anders te verklaren
o Primiteve samenleving boze geesten
o Middeleeuwen aanwezigheid van duivels en demonen
o 16-19e ( incorrecte verhouding tot God
Verereke vanuie een niee-nysische invalshoek
1.2 Natuialistische veiklaiing van ciiiinaliteit
Niet hetzelfde als naturalistsche criminaliteitsdeinite!
- Plato en Aristoteles: verband tussen armoede en criminaliteit
o Waar armoede heerst (& bedelaars in straatbeeld zijn)s zijn er dieven en
zakkenrollers
o IMM(RS: belang dat gehecht wordt aan rijkdom = oorzaak van criminaliteit
o Goede of slechte in een persoon bepaald of iemand al dan niet een misdaad
pleegt afankelijk van nature en nurture
- Thomas van Aquino: verband tussen armoede en criminaliteit (oorzaak-gevolg)
- Thomas More: verband tussen armoede en criminaliteit (UItopia)
o Zoekt oorzaken criminaliteit in smlv zelf
o Mensen kunnen niet in levensonderhoud voorzien? criminaliteit
o Oorlog (x-soldaten zonder beroep wolexport (gemeenschappelijke weiden
verdwijnen) boeren plegen criminaliteit om te overleven + confrontate met
luxe van rijken
o Oplossing: bestrijden en wegwerken slechte levensomstandigheden (+ lichtere
misdrijven niet te zwaar bestrafen
Verereke wel vanuie een nysische en maeeriële invalshoek!
2018-2019 3
, Criminologie Bachelor Maatschappelijke veiligheid
2. De klassieke ciiiinologische school (adhv
veilichting en fi.iev.)
18e ( = tjd van Verlichtng
- Mensheid uit geestelijke onmondigheid bevrijden
- Rede maatstaaf waarmee wereld wordt beoordeeld
- Optmistsch mensbeeld predestnate en bijgeloof
1789: franse revolute
2e helf 18e (: instabiliteit
- Toenemende principes van kapitalisme vragen nieuwe sociale verhoudingen
(handels en ruilcriteria)
- Stjging bevolking
- Beginnende industrialisering
- Grotere geograische immobiliteit
- Toename werkloosheid en armoede
Spanningen in het Ancien Regime
Instabiele smlv laat zich voelen in criminaliteit:
- Stjging vermogensdelicten
- Roversbenden
- Strafrechtensysteem van het AR kan problemen niet indekken:
o Standengerecht
o Vage en dubbelzinnige strafweten kritek verlichte ilosofen
o Focus op misdrijven tegen koning/god/staat
o Folterings vierendelen…
Verlichte ilosofen:
- Montesqieu:
o Nood aan heldere wetgeving en controle van machtshebbers
o Ieders vrijheid waarborgen
o Trias politcas scheiding der machten
o Proportonaliteitsbeginsel mbt strafen van misdaad
- Rousseau:
o (igendom = oorzaak rivaliteit & tegenstelinng tss armoede en rijkdom
o Idee van sociaal contract: volonté générale en vorming v/e gemeenschap
verdrag van vrije individuen die onderling gemeenschap vormen
klein deel van onze vrijheid afstaan voor de mpij (veiligheid)
o Tegen wrede mishandeling van misdadigers
- Beccaria:
o Dei delit a delle penne: bezwaren over het strafrechtsysteem
o Tegen willekeurig gebruik van strafrecht en tegen foltering en doodstraf
o (nkele principes:
1. Individu moet zo min mogelijk w gehinderd door recht
2. Rechten v/d aangeklaagde moeten in elk stadium van het proces w
beschermd door de wet
2018-2019 4
