Bestuurs- en strafrecht
Inhoudsopgave
Bestuurs- en strafrecht..................................................................................................... 1
Week 1 – introductie bestuursrecht...................................................................................2
Algemeen en bijzonder bestuursrecht.................................................................................................. 2
Organisaties van openbaar bestuur...................................................................................................... 3
Burger versus overheid........................................................................................................................ 4
Besluit.................................................................................................................................................. 4
Week 2 – bevoegdheden en spelregels openbaar bestuur...................................................5
Bevoegdheden en spelregels................................................................................................................ 5
Beschikking.......................................................................................................................................... 6
ABBB’s.................................................................................................................................................. 6
Week 3 – bestuursprocesrecht........................................................................................... 7
Procedure............................................................................................................................................. 8
Verschil in toetsing............................................................................................................................... 9
Hoger beroep........................................................................................................................................ 9
Week 4 – introductie strafrecht.......................................................................................11
Voorwaarden van het strafbare feit.................................................................................................... 11
Bestanddelen en elementen............................................................................................................... 11
Misdrijven en overtredingen............................................................................................................... 12
Opzet en schuld.................................................................................................................................. 12
Week 5 – strafuitsluitingsgronden en uitbreiding strafbaarheid........................................15
Strafuitsluitingsgronden: twee categorieën........................................................................................ 15
Uitbreiding strafbaarheid.................................................................................................................... 16
Week 6 – de strafprocedure.............................................................................................17
Strafrecht & strafvordering................................................................................................................. 17
Indeling strafproces............................................................................................................................ 17
1. Opsporing.................................................................................................................................... 17
2. Vervolging................................................................................................................................... 19
3. Terechtzitting.............................................................................................................................. 19
4. Tenuitvoerlegging........................................................................................................................ 20
Week 7 – wrap up leerdoelen........................................................................................... 21
Week 1............................................................................................................................................... 21
Week 2............................................................................................................................................... 23
Week 3............................................................................................................................................... 24
Week 4............................................................................................................................................... 26
Week 5............................................................................................................................................... 27
Week 6............................................................................................................................................... 29
,Week 1 – introductie bestuursrecht
Montesquieu > Trias Politica
Thorbecke > verticale spreiding der machten (decentralisatie)
Kenmerken bestuurs- publiekrecht:
- Verticale verhouding: hiërarchie tussen overheid en burger
- Overheid altijd van de partij
- Dwang mogelijk (bestuursdwang/dwangsom)
- Behartiging publieke/algemene belang
Rechtsbronnen:
1. Awb
2. ABBB’s (algemene beginselen behoorlijk bestuur)
3. Jurisprudentie
4. De wet
5 normen bestuursrecht:
1. Hoe is het bestuur georganiseerd? > organisatie
2. Welke bevoegdheden heeft het bestuur? > bevoegdheden
3. Aan welke rechtsnormen heeft het bestuur zich te houden? > normering
4. Hoe kan het bestuur ervoor zorgen dat burgers/bedrijven zich aan de voor hen
geldende rechtsnormen houden? > handhaving
5. Welke juridische bescherming is er voor burgers/bedrijven tegen beslissingen
van het openbaar bestuur? > rechtsbescherming
De Algemene wet bestuursrecht (Awb):
- Kenmerkt zich door gelaagde structuur
- Bepalingen gaan van algemeen naar bijzonder
Algemeen en bijzonder bestuursrecht
Algemeen > de gehele Awb
Regels die op alle terreinen van het bestuurlijk optreden van toepassing zijn
Bijzonder
Regels die speciaal zijn opgesteld voor de bijzondere gebieden waarop het openbaar
bestuur actief is
Legaliteitsbeginsel: al het overheidsoptreden moet zijn gebaseerd op de wet. Alleen
inbreuk op rechten burger als de wet dit toestaat.
Specialiteitsbeginsel: de overheid mag bij gebruikmaking van zijn
bestuursbevoegdheden alleen die belangen mee laten wegen die ertoe doen.
Art. 3:4 lid 1 Awb
Bestuursbevoegdheid moet zijn:
Gecreëerd - attributie
Overgedragen - delegatie
Opgedragen - mandaat
, Titel 10.1 Awb
Attributie: een wet of lagere regeling geeft aan een bestuursorgaan een
bestuursbevoegdheid (nieuwe gecreëerd)
Afd. 10.1.3 Awb
Delegatie: bestuursorgaan (delegans) draagt bevoegdheid over aan een ander
bestuursorgaan (delegataris), die deze bevoegdheid zelfstandig en onder eigen
verantwoordelijkheid uitoefent.
Art. 10:13 Awb
De delegans heeft deze bevoegdheid uit attributie verkregen
Alleen mogelijk als wet hierin voorziet
Afdeling 10.1.2 Awb
Mandaat: de bevoegdheid om namens een bestuursorgaan een besluit te nemen; het
bestuursorgaan is en blijft dus verantwoordelijk voor het nemen van een besluit.
Art. 10:1 Awb > afd. 10.1.1 Awb
Kernbegrippen: 3 B’s
- Bestuursorgaan
- Besluit
- Belanghebbende
Organisaties van openbaar bestuur
Openbaar bestuur
Overheidsorganisaties andere organisaties/personen met
overheidstaken
(a-organen) (b-organen)
Art. 1:1 Awb
Wat is het belang?
1. Alleen bestuursorganen bezitten bevoegdheden op basis waarvan de burgers
bindende besluiten kunnen nemen.
2. De regels van bestuursrecht (Awb) zijn van toepassing op het handelen van de
bestuursorganen.
a. A-organen zijn voor al hun handelen gebonden aan de Awb.
b. B-organen zijn alleen gebonden aan de Awb voor de specifieke
bestuurstaak die ze uitvoeren.
3. In de meeste gevallen staat bezwaar/beroep open tegen besluiten van
bestuursorganen (rechtsbescherming burgers).
Inhoudsopgave
Bestuurs- en strafrecht..................................................................................................... 1
Week 1 – introductie bestuursrecht...................................................................................2
Algemeen en bijzonder bestuursrecht.................................................................................................. 2
Organisaties van openbaar bestuur...................................................................................................... 3
Burger versus overheid........................................................................................................................ 4
Besluit.................................................................................................................................................. 4
Week 2 – bevoegdheden en spelregels openbaar bestuur...................................................5
Bevoegdheden en spelregels................................................................................................................ 5
Beschikking.......................................................................................................................................... 6
ABBB’s.................................................................................................................................................. 6
Week 3 – bestuursprocesrecht........................................................................................... 7
Procedure............................................................................................................................................. 8
Verschil in toetsing............................................................................................................................... 9
Hoger beroep........................................................................................................................................ 9
Week 4 – introductie strafrecht.......................................................................................11
Voorwaarden van het strafbare feit.................................................................................................... 11
Bestanddelen en elementen............................................................................................................... 11
Misdrijven en overtredingen............................................................................................................... 12
Opzet en schuld.................................................................................................................................. 12
Week 5 – strafuitsluitingsgronden en uitbreiding strafbaarheid........................................15
Strafuitsluitingsgronden: twee categorieën........................................................................................ 15
Uitbreiding strafbaarheid.................................................................................................................... 16
Week 6 – de strafprocedure.............................................................................................17
Strafrecht & strafvordering................................................................................................................. 17
Indeling strafproces............................................................................................................................ 17
1. Opsporing.................................................................................................................................... 17
2. Vervolging................................................................................................................................... 19
3. Terechtzitting.............................................................................................................................. 19
4. Tenuitvoerlegging........................................................................................................................ 20
Week 7 – wrap up leerdoelen........................................................................................... 21
Week 1............................................................................................................................................... 21
Week 2............................................................................................................................................... 23
Week 3............................................................................................................................................... 24
Week 4............................................................................................................................................... 26
Week 5............................................................................................................................................... 27
Week 6............................................................................................................................................... 29
,Week 1 – introductie bestuursrecht
Montesquieu > Trias Politica
Thorbecke > verticale spreiding der machten (decentralisatie)
Kenmerken bestuurs- publiekrecht:
- Verticale verhouding: hiërarchie tussen overheid en burger
- Overheid altijd van de partij
- Dwang mogelijk (bestuursdwang/dwangsom)
- Behartiging publieke/algemene belang
Rechtsbronnen:
1. Awb
2. ABBB’s (algemene beginselen behoorlijk bestuur)
3. Jurisprudentie
4. De wet
5 normen bestuursrecht:
1. Hoe is het bestuur georganiseerd? > organisatie
2. Welke bevoegdheden heeft het bestuur? > bevoegdheden
3. Aan welke rechtsnormen heeft het bestuur zich te houden? > normering
4. Hoe kan het bestuur ervoor zorgen dat burgers/bedrijven zich aan de voor hen
geldende rechtsnormen houden? > handhaving
5. Welke juridische bescherming is er voor burgers/bedrijven tegen beslissingen
van het openbaar bestuur? > rechtsbescherming
De Algemene wet bestuursrecht (Awb):
- Kenmerkt zich door gelaagde structuur
- Bepalingen gaan van algemeen naar bijzonder
Algemeen en bijzonder bestuursrecht
Algemeen > de gehele Awb
Regels die op alle terreinen van het bestuurlijk optreden van toepassing zijn
Bijzonder
Regels die speciaal zijn opgesteld voor de bijzondere gebieden waarop het openbaar
bestuur actief is
Legaliteitsbeginsel: al het overheidsoptreden moet zijn gebaseerd op de wet. Alleen
inbreuk op rechten burger als de wet dit toestaat.
Specialiteitsbeginsel: de overheid mag bij gebruikmaking van zijn
bestuursbevoegdheden alleen die belangen mee laten wegen die ertoe doen.
Art. 3:4 lid 1 Awb
Bestuursbevoegdheid moet zijn:
Gecreëerd - attributie
Overgedragen - delegatie
Opgedragen - mandaat
, Titel 10.1 Awb
Attributie: een wet of lagere regeling geeft aan een bestuursorgaan een
bestuursbevoegdheid (nieuwe gecreëerd)
Afd. 10.1.3 Awb
Delegatie: bestuursorgaan (delegans) draagt bevoegdheid over aan een ander
bestuursorgaan (delegataris), die deze bevoegdheid zelfstandig en onder eigen
verantwoordelijkheid uitoefent.
Art. 10:13 Awb
De delegans heeft deze bevoegdheid uit attributie verkregen
Alleen mogelijk als wet hierin voorziet
Afdeling 10.1.2 Awb
Mandaat: de bevoegdheid om namens een bestuursorgaan een besluit te nemen; het
bestuursorgaan is en blijft dus verantwoordelijk voor het nemen van een besluit.
Art. 10:1 Awb > afd. 10.1.1 Awb
Kernbegrippen: 3 B’s
- Bestuursorgaan
- Besluit
- Belanghebbende
Organisaties van openbaar bestuur
Openbaar bestuur
Overheidsorganisaties andere organisaties/personen met
overheidstaken
(a-organen) (b-organen)
Art. 1:1 Awb
Wat is het belang?
1. Alleen bestuursorganen bezitten bevoegdheden op basis waarvan de burgers
bindende besluiten kunnen nemen.
2. De regels van bestuursrecht (Awb) zijn van toepassing op het handelen van de
bestuursorganen.
a. A-organen zijn voor al hun handelen gebonden aan de Awb.
b. B-organen zijn alleen gebonden aan de Awb voor de specifieke
bestuurstaak die ze uitvoeren.
3. In de meeste gevallen staat bezwaar/beroep open tegen besluiten van
bestuursorganen (rechtsbescherming burgers).
