GESPREKSTECHNIEKEN
INLEIDING
Departement Social Work = Sociaal Agogisch Werk:
- Agogisch= “begeleiden” naar een “verandering”
- Agogisch werker= iemand die zich bezighoudt met de hulp- of dienstverlening aan andere
mensen (bv. MA)
- Wij werken met cliënten en begeleiden hen naar verandering.
Doel:
- = streven naar competenties
= beroepsbekwaamheid
- Kennis – theorie
- Vaardigheden
handeling die je stelt, bv kunnen presenteren.
- Attitudes
houdingsaspecten, gesprekshouding, beroepshouding, basishouding.
Jij staat centraal!
= Zelfreflectie + (peer) feedback.
H1: BASICS
Centraal kenmerk MA (ongeacht sector):
- contactuele aspect:
MW speelt zich af in direct contact met de client
CLT rekent op jouw begeleiding en ondersteuning
Begeleiden door: mogelijkheid zichzelf te ontwikkelen of de persoon bijstaan in
moeilijke periodes of hemzelf voor zich leren opkomen
Attitude (=houding):
- Belangrijke rol
- Leren hoe goede gesprekken aangaan + juiste houding
- Stiltaan bij de basis:
Algemene omgangsvaardigheden
Houding als MA
1.1 ALGEMENE OMGANGSVAARDIGHEDEN
Wat?
- (on)geschreven regels
- Afhankelijk van de tijd, cultuur, leeftijd van de mensen…
Socialisatie: leert deze regels in de omgang met de groep waarin je leeft, leer je
binnen je eigen cultuur.
Verwachtingen eigen gezin/cultuur inschatbaar, maar in een nieuwe groep moet je
deze aftasten. Hierdoor ben je onzeker. Belang CLT op gemak laten voelen
1
,Vragen:
- Staan we open voor de ander (toegankelijkheid)?
- Hoe nemen we contact? Nemen we zelf het initiatief?
- Hoe zorgen we voor een goede eerste indruk?
1.1.1 TOEGANKELIJKHEID
Wat?
- = uitnodigend & aangenaam & toegankelijk zijn
- = warmte en betrokkenheid uitstralen
- = de andere een veilig gevoel geven
heel belangrijk als toekomstig MA!
Vragen:
- Ben jij iemand die anderen ‘aantrekt’ voor een gesprek of eerder ‘afstoot’?
- Hoe nodig je uit tot contact?
- Kom jij open en geïnteresseerd over, of gesloten en teruggetrokken?
De openheid die je uitstraalt:
- vormt 1e indruk + filtert manier waarop anderen je zien
beeld wordt gevormd na een aantal seconden
belangrijk, want drukt duurzame stempel op de relatie
1e indruk is bepalend
- Je kan niet niet communiceren!
- Bv. Kom jij open en geïnteresseerd over, of gesloten en teruggetrokken? Wat doe jij om deze
boodschappen over te brengen? Wat voor indruk zullen onbekenden op basis van jouw
lichaamstaal van jou hebben?
1.1.2 CONTACT ZOEKEN
Wat?
- Fase van het precontact
ontwerpen van ‘plan’ voor onze relatie met de ander (vaak onbewust)
- Doel voor ogen = Geeft je ontmoeting betekenis, maar koester niet teveel verwachtingen en
let op voor vooroordelen!
- Eerste stap = vaak het moeilijkst (cfr. breken van het ijs)
Het vaarwater ijsvrij en open maken
- Openheid & spontaniteit verschilt naargelang karakter
let wel: als MA zet je best de eerste stap zodat je deze ‘zorg’ voor de ander
wegneemt! Ze hebben al heel wat drempels overwonnen om mij de MA te geraken.
Tijdens een kennismaking:
- je geeft in enkele seconden te kennen wie je bent
- wat voor relatie je eventueel met je gesprekspartner wilt
= fase van precontact
Openheid en spontaniteit niet vanzelfsprekend:
- Sommigen kennen de maatschappelijke codes heel goed
2
, Extraverte mensen: leggen graag contacten + ontspannende sfeer in gesprek
Introverte mensen: klappen dicht en weten niet hoe zich te gedragen
Afh van situatie
1.1.3 BEGROETEN
Wat?
- Meestal uit beleefdheid
toch heeft groeten talloze functies!
Nemen van initiatief tot contact, erkennen bestaan van de ander, geruststelling, info
over jezelf + intenties, …
- Voldoende aandacht geschenken aan manier waarop:
Letten op: oogcontact, intonatie, volume en beklemtoning van de begroeting
Oogcontact: visuele contact
- Allereerste contact
- Voorafgaand aan mondelinge cc in fase van precc
nemen elkaar op en kijkt men de ander onderzoekend aan
- Bepaalt of er een mondeling cc komt
- Door te kijken:
klank en volume stem afstellen om op een passende manier te begroeten
- Glimlach + hallo:
Mensen laten voelen dat je echt aanwezig bent en volle aandacht voor hen
Bv. Het Zulu heeft een elegante uitdrukking die zowel ‘hallo’ als ‘dag’ betekent:
‘saure bona’, wat letterlijk ‘ik zie je’ betekent. Blijk van erkenning.
Glimlach:
- Mensen krijgen (on)bewust een gevoel dat je ze aantrekkelijk vindt
- = uitnodiging tot cc
- Prettig gevoel voor beiden:
Zichzelf = blijk van erkenning
- Geen glimlach:
Onbedoeld een negatieve boodschap
Niet aangetrokken / geinteresseerd / onaangenaam karakter
- Krijg je terug, als je het doet
Handdruk:
- We voelen hartelijkheid, machtsvertoon, interesse, klik
- Flauwe handdruk = niet snel fb over
- Stevige handdruk = meer respect en interesse van de gesprekspartner
Kleine aanpassing kan het contact volledig veranderen
Aanraking:
- Behoefte aan aanraking
Getroost of eenzaam voelen
Huidhonger of aanmaken van oxcytocine waardoor hart minder snel klopt en we
kunnen ontspannen.
Bij kleine kinderen = essentiele voorwaarde groeiproces
- Afstand moeten houden (bv. Coronapademie)
3
, Gewend aan de onbetekende kleinigheden (glimlach, knuffel), maar door crisis weten
we dat dat ons leven zin geeft en ons gezond houdt.
- Voorzichtig mee omgaan
- Aftoetsen bij professionele contacten: gewenst of gepast?
1.1.4 IN GESPREK KOMEN
Onze hersenen:
- Spiegelneuronen (zenuwcellen):
Geactiveerd wanneer we een bepaalde handeling verrichten of iemand anders
dezelfde
Zo handelen anderen begrijpen + imiteren
- Grondslag
Empathische vaardigheid
Vermogen anderen nadoen + begrijpen
- Behoren tot essentiële hulpmiddelen synchronie
Vermogen dat we hebben om ons op elkaar af te stemmen
Dezelfde golflengte : zelfde gebaren, stemmen dalen
Op dezelfde golflengte:
- Toegankelijk + initiatief nemen ( oogcontact en glimlachen)
- Ijs breken
Deze zorg voor de andere wegnemen
Small talk:
- een onschuldige vraag (bv. Heb je de weg goed gevonden?)
- een spreekwoordelijke opmerking over het weer
- commentaar over een ‘gemakkelijk’ onderwerp (sport, plaatselijke actualiteit, een weetje
over de buurt, …).
- Verzoek om een kleine dienst (bv. Kan je mij dat mailen?)
- Gemeenschappelijk belevenis (bv. Uitgaan)
- Persoonlijks
Doel = aankoppelen en een gezamenlijke golflengte vinden.
De vraag hgh:
- Geen uitgebreid antwoord
- Anders relatie uit balans brengen
Signalen voet tussen de mond:
- Geen zin in een gesprek
- Geen of onvoldoende aandacht besteden aan microsignalen die de grenzen van de
gesprekspartner kunnen aangeven.
Tips:
- Wees voorbereid
Bedenk passende onderwerpen / openingszinnen
- Neem initiatief
- Probeer te desensibiliseren (=ongevoelig maken voor)
Small talk als uitdaging
- Respecteer grenzen en besteed aandacht aan de ander (bv. Voorstellen)
4
INLEIDING
Departement Social Work = Sociaal Agogisch Werk:
- Agogisch= “begeleiden” naar een “verandering”
- Agogisch werker= iemand die zich bezighoudt met de hulp- of dienstverlening aan andere
mensen (bv. MA)
- Wij werken met cliënten en begeleiden hen naar verandering.
Doel:
- = streven naar competenties
= beroepsbekwaamheid
- Kennis – theorie
- Vaardigheden
handeling die je stelt, bv kunnen presenteren.
- Attitudes
houdingsaspecten, gesprekshouding, beroepshouding, basishouding.
Jij staat centraal!
= Zelfreflectie + (peer) feedback.
H1: BASICS
Centraal kenmerk MA (ongeacht sector):
- contactuele aspect:
MW speelt zich af in direct contact met de client
CLT rekent op jouw begeleiding en ondersteuning
Begeleiden door: mogelijkheid zichzelf te ontwikkelen of de persoon bijstaan in
moeilijke periodes of hemzelf voor zich leren opkomen
Attitude (=houding):
- Belangrijke rol
- Leren hoe goede gesprekken aangaan + juiste houding
- Stiltaan bij de basis:
Algemene omgangsvaardigheden
Houding als MA
1.1 ALGEMENE OMGANGSVAARDIGHEDEN
Wat?
- (on)geschreven regels
- Afhankelijk van de tijd, cultuur, leeftijd van de mensen…
Socialisatie: leert deze regels in de omgang met de groep waarin je leeft, leer je
binnen je eigen cultuur.
Verwachtingen eigen gezin/cultuur inschatbaar, maar in een nieuwe groep moet je
deze aftasten. Hierdoor ben je onzeker. Belang CLT op gemak laten voelen
1
,Vragen:
- Staan we open voor de ander (toegankelijkheid)?
- Hoe nemen we contact? Nemen we zelf het initiatief?
- Hoe zorgen we voor een goede eerste indruk?
1.1.1 TOEGANKELIJKHEID
Wat?
- = uitnodigend & aangenaam & toegankelijk zijn
- = warmte en betrokkenheid uitstralen
- = de andere een veilig gevoel geven
heel belangrijk als toekomstig MA!
Vragen:
- Ben jij iemand die anderen ‘aantrekt’ voor een gesprek of eerder ‘afstoot’?
- Hoe nodig je uit tot contact?
- Kom jij open en geïnteresseerd over, of gesloten en teruggetrokken?
De openheid die je uitstraalt:
- vormt 1e indruk + filtert manier waarop anderen je zien
beeld wordt gevormd na een aantal seconden
belangrijk, want drukt duurzame stempel op de relatie
1e indruk is bepalend
- Je kan niet niet communiceren!
- Bv. Kom jij open en geïnteresseerd over, of gesloten en teruggetrokken? Wat doe jij om deze
boodschappen over te brengen? Wat voor indruk zullen onbekenden op basis van jouw
lichaamstaal van jou hebben?
1.1.2 CONTACT ZOEKEN
Wat?
- Fase van het precontact
ontwerpen van ‘plan’ voor onze relatie met de ander (vaak onbewust)
- Doel voor ogen = Geeft je ontmoeting betekenis, maar koester niet teveel verwachtingen en
let op voor vooroordelen!
- Eerste stap = vaak het moeilijkst (cfr. breken van het ijs)
Het vaarwater ijsvrij en open maken
- Openheid & spontaniteit verschilt naargelang karakter
let wel: als MA zet je best de eerste stap zodat je deze ‘zorg’ voor de ander
wegneemt! Ze hebben al heel wat drempels overwonnen om mij de MA te geraken.
Tijdens een kennismaking:
- je geeft in enkele seconden te kennen wie je bent
- wat voor relatie je eventueel met je gesprekspartner wilt
= fase van precontact
Openheid en spontaniteit niet vanzelfsprekend:
- Sommigen kennen de maatschappelijke codes heel goed
2
, Extraverte mensen: leggen graag contacten + ontspannende sfeer in gesprek
Introverte mensen: klappen dicht en weten niet hoe zich te gedragen
Afh van situatie
1.1.3 BEGROETEN
Wat?
- Meestal uit beleefdheid
toch heeft groeten talloze functies!
Nemen van initiatief tot contact, erkennen bestaan van de ander, geruststelling, info
over jezelf + intenties, …
- Voldoende aandacht geschenken aan manier waarop:
Letten op: oogcontact, intonatie, volume en beklemtoning van de begroeting
Oogcontact: visuele contact
- Allereerste contact
- Voorafgaand aan mondelinge cc in fase van precc
nemen elkaar op en kijkt men de ander onderzoekend aan
- Bepaalt of er een mondeling cc komt
- Door te kijken:
klank en volume stem afstellen om op een passende manier te begroeten
- Glimlach + hallo:
Mensen laten voelen dat je echt aanwezig bent en volle aandacht voor hen
Bv. Het Zulu heeft een elegante uitdrukking die zowel ‘hallo’ als ‘dag’ betekent:
‘saure bona’, wat letterlijk ‘ik zie je’ betekent. Blijk van erkenning.
Glimlach:
- Mensen krijgen (on)bewust een gevoel dat je ze aantrekkelijk vindt
- = uitnodiging tot cc
- Prettig gevoel voor beiden:
Zichzelf = blijk van erkenning
- Geen glimlach:
Onbedoeld een negatieve boodschap
Niet aangetrokken / geinteresseerd / onaangenaam karakter
- Krijg je terug, als je het doet
Handdruk:
- We voelen hartelijkheid, machtsvertoon, interesse, klik
- Flauwe handdruk = niet snel fb over
- Stevige handdruk = meer respect en interesse van de gesprekspartner
Kleine aanpassing kan het contact volledig veranderen
Aanraking:
- Behoefte aan aanraking
Getroost of eenzaam voelen
Huidhonger of aanmaken van oxcytocine waardoor hart minder snel klopt en we
kunnen ontspannen.
Bij kleine kinderen = essentiele voorwaarde groeiproces
- Afstand moeten houden (bv. Coronapademie)
3
, Gewend aan de onbetekende kleinigheden (glimlach, knuffel), maar door crisis weten
we dat dat ons leven zin geeft en ons gezond houdt.
- Voorzichtig mee omgaan
- Aftoetsen bij professionele contacten: gewenst of gepast?
1.1.4 IN GESPREK KOMEN
Onze hersenen:
- Spiegelneuronen (zenuwcellen):
Geactiveerd wanneer we een bepaalde handeling verrichten of iemand anders
dezelfde
Zo handelen anderen begrijpen + imiteren
- Grondslag
Empathische vaardigheid
Vermogen anderen nadoen + begrijpen
- Behoren tot essentiële hulpmiddelen synchronie
Vermogen dat we hebben om ons op elkaar af te stemmen
Dezelfde golflengte : zelfde gebaren, stemmen dalen
Op dezelfde golflengte:
- Toegankelijk + initiatief nemen ( oogcontact en glimlachen)
- Ijs breken
Deze zorg voor de andere wegnemen
Small talk:
- een onschuldige vraag (bv. Heb je de weg goed gevonden?)
- een spreekwoordelijke opmerking over het weer
- commentaar over een ‘gemakkelijk’ onderwerp (sport, plaatselijke actualiteit, een weetje
over de buurt, …).
- Verzoek om een kleine dienst (bv. Kan je mij dat mailen?)
- Gemeenschappelijk belevenis (bv. Uitgaan)
- Persoonlijks
Doel = aankoppelen en een gezamenlijke golflengte vinden.
De vraag hgh:
- Geen uitgebreid antwoord
- Anders relatie uit balans brengen
Signalen voet tussen de mond:
- Geen zin in een gesprek
- Geen of onvoldoende aandacht besteden aan microsignalen die de grenzen van de
gesprekspartner kunnen aangeven.
Tips:
- Wees voorbereid
Bedenk passende onderwerpen / openingszinnen
- Neem initiatief
- Probeer te desensibiliseren (=ongevoelig maken voor)
Small talk als uitdaging
- Respecteer grenzen en besteed aandacht aan de ander (bv. Voorstellen)
4
