Samenvatting theorie Mechanische Componenten

Samenvatting Mechanische Componenten | 2e BA PO


Hoofdstuk 2: BEVESTIGINGSMIDDELEN
I. Niet losneembare

a. Klinkverbindingen (en plofnagels)
• Gebruik van klinknagels: 2 strippen vastzetten
• Goedkoop  massaproductie  materiaal vloeit zodat de gaten niet zeer nauwkeurig
hoeven te zijn = ok
• Voor massaproductie die achteraf niet meer gedemonteerd moet kunnen worden
• Voor verbindingen die:
- Sterk en dicht moeten zijn
- Alleen strek of alleen dicht
- Niet sterk of dicht
• Worden belast op afschuiving maar niet op trek

II. Losneembare

a. Boutverbindingen
1. Schroefdraad
• Trapeziumdraad
- Basisprofiel = trapzium + tophoek 30°
- Niet geschikt voor nauwkeurige en axiale verplaatsing

• Rechthoekige draad:
- Nadeel: fabricage is minder eenvoudig en moer is moeilijker pas te maken

• Zaagtandschroefdraad
- Tandflank staat loodrecht op de hartlijn  grote axiale kracht nodig
- Sterker en eenvoudiger te produceren dan rechthoekige

• Meervoudige schroefdraad
- Voor het maken van snelle verplaatsingen

b. Uitvoeringen van Bouten
• Inbussen
 Kleinere kop  goed voor plekken met een beperkte ruimte
 Nadeel: Hygiëne, stoffen kunnen in de openingen komen

• Tapboutverbindingen
 Wanneer er geen ruimte is voor een moer aan te brengen, dan wordt er in 1 van
de te verbinden delen een schroefdraad getapt
 Veerring: om het loskomen te voorkomen
 Sluitring: om de spanning te verdelen
 Veelvuldig losdraaien  gebruik maken van een tapeind




1

, Samenvatting Mechanische Componenten | 2e BA PO



• Pasbouten
 Zeskantige kop + schroefdraad + tussenin een nauwkeurige cilinder
 Om gat en as precies even groot te krijgen
 Zeer duur, dus enkel te gebruiken wanneer er echt geen andere mogelijkheid is

• Cilindrische pennen of pasbussen
 Zorgen ervoor dat de steel van de bout niet belast kan worden door
dwarskrachten

• Kolom en afstandsbouten
 Bevestigen van 2 onderdelen op een bepaalde afstand van elkaar

• Scharnierbouten of knevelschroeven
 Voor een verbinding die vaak losgenomen moet worden
 Voor bijv. deksels van een ketel

• Hamerkop of T-bouten
 Vastzetten van werkstukken op een opspantafel
 Kop zit in een vierkant lichaam dat meedraaien tegengaat
 Wordt vooral gebruikt voor het opspannen van onderdelen

• Oogbout en oogmoer
 Voor het hijsen van lasten
 Vlakheid van het aanlegvlak is zeer belangrijk

• Rekbouten
 Bouten die plaatselijk dunner zijn  waardoor ze elastischer zijn
 Vaak in drijfstangen van motoren
 Vooral gebruikt bij wisselende belastingen

• Breekbouten
 = veiligheidsbouten
 Zorgen ervoor dat wanneer er een fout plaatsvindt, er niet teveel vermogen kan
worden overgebracht
 Met opzet lokaal verzwakt
 Bij een te groot vermogen breekt de bout af en stopt de machine

• Keilbouten
 Voor verbindingen naar steen en beton
 Aandraaien  drukt de schildjes naar buiten, dit zorgt voor fixatie in de steen
 Je kan in steen of beton geen schroefdraad tappen

• Fundatiebouten
 Zelfde functie als keilbouten maar deze worden gestort in beton



2

, Samenvatting Mechanische Componenten | 2e BA PO



• Chemisch anker
 Capsule met 2 chemicaliën
 Eerst wordt een gat geboord (in beton of baksteen) en wordt de capsule
ingebracht, a.g.v. het indraaien van het draadeind, barst de capsule open  de 2
stoffen reageren en de uitharding hiervan zorgt voor fixatie

Sluitring: wanneer een bout hard wordt aangetrokken en het materiaal eronder zacht is, dan zorgen
sluitringen ervoor dat de kracht op de boutkop wordt verdeeld over een groter oppervlak. Zodat de
optredende spanningen lager worden

c. Schroeven
• Stelschroeven
 Naven van kleine wielen vastzetten  alleen bij lage belastingen
 1 kant: binnen-zes-kant of zaagsnede
 Andere kant: geharde kegelpunt

• Plaatsschroeven en zelftappende-schroeven
 Onderlinge bevestiging van dunne platen  voor daar waar het tappen van een
schroefdraad moeilijkheden kan geven
 Moeren passen hier NIET op
 Gehard staal

• Slagschroef
 Geharde schroef met een grote spoed
 Zelftappende schroefdraad: gleuf in axiale richting  afvoeren van spanen


Vroeger werd schroefdraad gesneden  krachtlijnen in de steel die werden doorgesneden, dit
zorgde voor verzwakking

Nu: de schroefdraad wordt gerold, zorgt voor versteviging van het materiaal door indrukking

Spoed = axiale verplaatsing van de schroeflijn wanneer 1 volledige draaiing van 30° heeft
plaatsgevonden

Fijne schroefdraad:

 +: cilinderlichaam wordt minder verzwakt
 +: laat beter instellen toe  kleine spoed wordt vooral gebruikt voor
fijnmechanische constructies en instrumenten
 -: draad zelf is zwakker




3