Samenvatting Stralingdeskundigheid Periode 5

Lesdoelen: Inleiding radiobiologie • Een beschrijving te geven van de bouw van een cel. • Te beschrijven hoe de mitose en meiose verlopen. • Te beschrijven hoe de energieafgifte in de cel leidt tot biologische schade. • Onderscheidt te maken tussen stochastische en deterministische effecten. • Aan te geven welke effecten vroeg en welke effecten laat na een blootstelling optreden. • Aan te geven welk type effecten bij lage dosis optreden en welke bij hoge dosis. • De gebruikte grootheden en eenheden van de radiobiologie toe te kunnen passen. • Een beschrijving te geven van de factoren die het bestralingseffect kunnen beïnvloeden. • Een relatie te leggen tussen de diverse stralingssoorten en het effect ervan op cellen/ weefsels. • De relatie tussen de stralingsdosis en het effect op weefsels uit te leggen. Deterministische effecten • Een celoverlevingscurve te interpreteren. • Aan te geven welke factoren de vorm van de celoverlevingscurve bepalen. • Een beschrijving te kunnen geven van het effect van de dosis wanneer deze in fracties wordt toegediend. • De gevolgen van homogene bestraling van het hele lichaam te beschrijven • De verschillende syndromen die kunnen optreden bij homogene bestraling van het lichaam of bestraling bij grote oppervlaktes van het lichaam de verschillende stralingsdoses te beschrijven. • De biologische effecten te benoemen en verklaren die ten gevolge van een radiotherapeutische behandeling of een medisch beeldvormend onderzoek kunnen voorkomen. • De verschillende deterministische effecten in de relatie tijd/ dosis te verklaren. • De ontwikkeling van het embryo in verschillende stadia te verdelen en kunnen uitleggen wat de gevolgen van bestraling van de vrucht in elk stadium (kunnen) zijn • Een omschrijving te geven van de teratogene effecten en aan kunnen geven welke teratogene effecten als deterministisch en stochastisch aangemerkt worden Stochastische effecten • Een beschrijving te geven van de kenmerken van stochastische effecten van straling. • In eigen woorden te beschrijven hoe tumoren en genetische effecten door straling kunnen worden veroorzaakt. • De verschillende stadia van de ontwikkeling van geslachtscellen bij de vrouw en man kunnen beschrijven en kunnen aangeven welk stadium het gevoeligst is voor de inductie van genetische stralingsschade. • Een vergelijking te maken tussen de op natuurlijke wijze en de door ioniserende straling geïnduceerde stochastische effecten. • In staat de dosislimieten juist toe te passen en hierbij rekening kunnen houden met de specifieke gevoeligheden van organen. • De risicofactoren en de weefselweegfactoren kunnen gebruiken(ICRP-60) en kunnen aangeven. • Het risico in te schatten met betrekking tot het ontstaan van secundaire tumoren ten gevolge van radiotherapeutische behandeling of medisch beeldvormend onderzoek. Radiobiologie in de rt • De gevolgen van homogene bestraling van het hele lichaam te beschrijven. • De verschillende syndromen die kunnen optreden bij homogene bestraling van het lichaam of bestraling bij grote oppervlaktes van het lichaam de verschillende stralingsdoses te beschrijven. • De biologische effecten te benoemen en verklaren die ten gevolge van een radiotherapeutische behandeling kunnen voorkomen. • De verschillende deterministische effecten in de relatie tijd/dosis te verklaren. • De verschillen in de stralingsgevoeligheid van weefsels te verklaren. • De relatie tussen de stralingsdosis en het effect op weefsels uit te leggen. • Het risico in te schatten met betrekking tot het ontstaan van secundaire tumoren ten gevolge van radiotherapeutische behandeling. • In staat zijn om de relevantie van volumegrootte aan te geven. • De tolerantiedoses van de belangrijkste weefsels te benoemen. • Treatment planningen/dosis volume histogram te beoordelen met de kennis van de tolerantiedoses van de belangrijkste weefsels. • De begrippen TcP , NTcP, LQ model, ETD, De / ratio uit te leggen. En deze begrippen toe te passen bij het fractioneren van bestralingsschema’s. Radiobiologie in de medische beeldvorming • Het risico in te schatten met betrekking tot het ontstaan van stochastische effecten ten gevolge van medisch beeldvormend onderzoek. • Maatregelen nemen om de kans op stochastische effecten zo laag als redelijkerwijs mogelijk is te houden.