Samenvatting histologie van de orgaanstelsels: Bloed- en lymfevaten, 2e bachelor biomedische wetenschappen

Histologie: Bloedvaten en lymfevaten

Circulatiesysteem

50% in venen, 33% in arteriën, 12% in hart en pulmonaire vasculatuur, 5% in capillairen

Functies:

 Weefsels voorzien van zuurstof en voedingsstoffen + afvoer afvalstoffen
 Transportsysteem: communicatie en coördinaten verzorgen tussen cellen en weefsels op
grote afstand van elkaar
 Transport hormonen
 Warmtehuishouding

Algemeen bouwplan

3 lagen:

1. Tunica intima
 Membrana elastica interna
 Aaneengesloten endotheel op lamina basalis
 Subendotheliaal BW
2. Tunica media
 Membrana elastica externa
 Circulair gerangschikte gladde spiercellen
 Extracellulaire matrix: proteoglycanen, collageen, elastische BW vezels
3. Tunica adventitia
 BW-laag
 Zenuwbundels, vetweefsel, bloedvaten

Macrocirculatie (blote oog):

 Elastische arterie = geleidingsarterie: doorsnede 2,5cm vb. aorta
 Musculeuze arterie = verdelingsarterie: doorsnede 0,4cm vb. a. femoralis
 Middelgrote vene: doorsnede 2-9mm vb. v. hepatica
 Grote vene vb. v. cava inferior

Microcirculatie (microscoop):

 Arteriolen
 Metarteriolen
 Capillairen
 Postcapillaire venulen
 Verzamelvenulen
 Musculeuze venulen

, Bloedvaten – capillairen

3 structuren:

 Endotheel
 Basale membraan (lamina basalis en lamina reticularis)
 Pericyten

Endotheel: éénlagig plaveiselepitheel van volledige circulatiesysteem

Kenmerken:

 Zeer platte cellen = endotheelcellen, kern puilt uit in lumen
 Cytoplasma met ER en intermediaire filamenten
 Golgi, centriolen, transportvesikels, weinig mitochondriën
 Onderling weinig adherenscontacten, wel occludensverbindingen
 Adhesiemoleculen aan oppervlakte voor adhesie van oa witte bloedcellen
 Ontsteking: verhoogde expressie ICAM-I -> bevordering adhesie en extravasatie
 Expressie afhankelijk van leeftijd, orgaan, speciesverschillen

Functies:

 Permeabiliteisbarrière
 Synthese elementen lamina basalis vb. proteoglycanen, collageen
 Productie stollingsfactoren
 Productie factoren die thrombusvorming promoten vb. von Willebrandfactor
 Productie en secretie moleculen die pathologische thrombusvorming tegengaan vb.
prostacyclinen, thrombomoduline
 Productie vasoactieve stoffen die invloed hebben op gladde spieren vb. NO, endotheline,
ATP
 Productie moleculen betrokken bij inflammatoire reacties zoals IL-1, IL-6 …
 Productie groeifactoren
 Inactivatie bradykinine, serotonine, prostaglandinen, noradrenaline, thrombine

Grotere moleculen passeren endotheel via 1) pericellulaire passage (intercellulaire spleten tussen
occludensverbindingen) voor kleinere eiwitten of 2) diacytose of transcytose (vesikeltransport) voor
grotere moleculen

Pericyten / adventiële cellen = cellen met contractiele eigenschappen

 Worden omsloten door lamina basalis van endotheel -> kunnen diameter capillairen wijzigen
 Ongedifferentieerde mesenchymale cellen die kunnen differentiëren tot BW cellen of
spiercellen
 Bevatten actinefilamenten + kunnen contraheren

Verschillende typen capillairen (3)

 Type 1 = continue capillairen, niet-gefenestreed endotheel vb. in spier- en zenuwweefsel
 Continue lamina basalis
 Gelijkmatige dikte endotheliale wand
 Type 2 = gefenestreerd endotheel vb. In endocriene organen, GI-tractus, nier
 Continue lamina basalis
 Sinusoïdale capillairen vb. Lever, milt