Histologie en histopathologie: Endocriene organen
Hypofyse
Ligging: onderaan vooraan de hersenen
Fusieorgaan met 2 klierachtige structuren: adenohypofyse +
neurohypofyse
2 lobben:
Posterieure lob (neurohypofyse): exocrien
Pars nervosa
Infundibulum
Exocrien behoudt verbinding met ecto of endoderm, endoderm verliest afvoergang ->
wordt afgesloten, secreet afgeven aan bloedbaan: hormoon
Anterieure lob (adenohypofyse): endocrien, endodermale oorsprong
Pars distalis: koorden van epitheliale cellen + talrijke capillairen belangrijkste
functie
Pars tuberalis: basofiele cellen
Pars intermedia: basofiele en acidofiele cellen
Nauwe verbinding tussen adenohypofyse en hersenen: bloedvatsysteem zorgt ervoor dat
bloed uit adenohypofyse in contact kan komen met andere kant
Hypothalamohypophysial portal system: Portale venen zorgen voor de verbinding tussen
neurohypofyse en adenohypofyse
Adenohypofyse
2 celsoorten:
Chromofobe cellen: moeilijk kleurbaar
Reservecellen
Gedegranuleerde cellen
Cellen met uiterst kleine granulae
Folliculo-stellaat cellen
Chromofiele cellen: makkelijk kleurbaar
Acidofiele cellen
Basofiele cellen
Eiwitproducerende cellen
5 celtypes:
Somatotrope cellen: groeihormoon
Mammotrope cellen: prolactine
Corticotrope cellen: cortisone
Gonadotrope cellen: menstruele cyclus
Thyreotrope cellen: stimulatie schildklier
, Adenoom: ongecontroleerde proliferatie kliercel
Niet maligne, geen metastasen
Symptoom: zware overdosis een van de hormonen + onderdrukking andere hormonen -> vb:
gaan beginnen lacteren, overdosis groeihormoon …
Reticulinenetwerk wordt opzij gedrukt
Neurohypofyse
Cellen:
Pituicyten (steuncellen): ondersteunen extracellulair milieu: als ionaire samenstelling
verandert gaan zenuwcellen niet meer werken + vorming bloed-hersenbarrière
Axonale processen ongemyeliniseerde zenuwen
Lichaampjes van Herring: axonen van zenuwen eindigen hierin
2 hormonen:
ADH = antidiuretisch hormoon
Oxytocine: bevalling inleiden
Bijnier
Driehoekige structuur naast de bovenpool van iedere nier, gele kleur: cortex maakt cortisol wat is
afgeleid van steroïdkern van cholesterol (is geel), dik collageen kapsel
Functioneel verschil tussen cortex en merg: 2 verschillende organen met 2 verschillende hormonen
bloedvaten portaal systeem verbinden merg en cortex
Buiten naar binnen: collageenkapsel cortex medulla
Cortex
Zona glomerulosa: groepen kleine cellen
Zona fasciculata: grote polygonale cellen, grootste
productie, bevat steroidhormoon
Zona reticularis: kleine cellen in vertakkende koorden
Merg
Glandulaire cellen met bloedvaten en zenuwen
2 celtypes
ACTH = adrenocorticotroop hormoon -> diagnostiek aandoeningen bijnier
ACTH hoog: aandoening zit in / komt uit hypofyse
ACTH laag: aandoening zit in / komt uit bijnier
Adreno-corticale hormonen:
Aldosterone zona glomerulosa
Glucocorticoiden: hydrocortisone, corticosterone, cortisone zona fasciculata
Gonadotrope hormonen: FSH, LH zona reticularis
Hypofyse
Ligging: onderaan vooraan de hersenen
Fusieorgaan met 2 klierachtige structuren: adenohypofyse +
neurohypofyse
2 lobben:
Posterieure lob (neurohypofyse): exocrien
Pars nervosa
Infundibulum
Exocrien behoudt verbinding met ecto of endoderm, endoderm verliest afvoergang ->
wordt afgesloten, secreet afgeven aan bloedbaan: hormoon
Anterieure lob (adenohypofyse): endocrien, endodermale oorsprong
Pars distalis: koorden van epitheliale cellen + talrijke capillairen belangrijkste
functie
Pars tuberalis: basofiele cellen
Pars intermedia: basofiele en acidofiele cellen
Nauwe verbinding tussen adenohypofyse en hersenen: bloedvatsysteem zorgt ervoor dat
bloed uit adenohypofyse in contact kan komen met andere kant
Hypothalamohypophysial portal system: Portale venen zorgen voor de verbinding tussen
neurohypofyse en adenohypofyse
Adenohypofyse
2 celsoorten:
Chromofobe cellen: moeilijk kleurbaar
Reservecellen
Gedegranuleerde cellen
Cellen met uiterst kleine granulae
Folliculo-stellaat cellen
Chromofiele cellen: makkelijk kleurbaar
Acidofiele cellen
Basofiele cellen
Eiwitproducerende cellen
5 celtypes:
Somatotrope cellen: groeihormoon
Mammotrope cellen: prolactine
Corticotrope cellen: cortisone
Gonadotrope cellen: menstruele cyclus
Thyreotrope cellen: stimulatie schildklier
, Adenoom: ongecontroleerde proliferatie kliercel
Niet maligne, geen metastasen
Symptoom: zware overdosis een van de hormonen + onderdrukking andere hormonen -> vb:
gaan beginnen lacteren, overdosis groeihormoon …
Reticulinenetwerk wordt opzij gedrukt
Neurohypofyse
Cellen:
Pituicyten (steuncellen): ondersteunen extracellulair milieu: als ionaire samenstelling
verandert gaan zenuwcellen niet meer werken + vorming bloed-hersenbarrière
Axonale processen ongemyeliniseerde zenuwen
Lichaampjes van Herring: axonen van zenuwen eindigen hierin
2 hormonen:
ADH = antidiuretisch hormoon
Oxytocine: bevalling inleiden
Bijnier
Driehoekige structuur naast de bovenpool van iedere nier, gele kleur: cortex maakt cortisol wat is
afgeleid van steroïdkern van cholesterol (is geel), dik collageen kapsel
Functioneel verschil tussen cortex en merg: 2 verschillende organen met 2 verschillende hormonen
bloedvaten portaal systeem verbinden merg en cortex
Buiten naar binnen: collageenkapsel cortex medulla
Cortex
Zona glomerulosa: groepen kleine cellen
Zona fasciculata: grote polygonale cellen, grootste
productie, bevat steroidhormoon
Zona reticularis: kleine cellen in vertakkende koorden
Merg
Glandulaire cellen met bloedvaten en zenuwen
2 celtypes
ACTH = adrenocorticotroop hormoon -> diagnostiek aandoeningen bijnier
ACTH hoog: aandoening zit in / komt uit hypofyse
ACTH laag: aandoening zit in / komt uit bijnier
Adreno-corticale hormonen:
Aldosterone zona glomerulosa
Glucocorticoiden: hydrocortisone, corticosterone, cortisone zona fasciculata
Gonadotrope hormonen: FSH, LH zona reticularis