Geschiedenis - Historische Context: Duitsland in Europa (1918-1991)
Kenmerkende aspecten:
37. De rol van moderne propaganda- en communicatiemiddelen en vormen van massaorganisatie
38. Het in praktijk brengen van totalitaire ideologieën communisme en fascisme/nationaalsocialisme
39. De crisis van het wereldkapitalisme
40. Het voeren van twee wereldoorlogen
41. Racisme en discriminatie die leidden tot genocide, in het bijzonder op de joden
42. De Duitse bezetting van Nederland
45. De verdeling van de wereld in twee ideologische blokken in de greep van een wapenwedloop en de daaruit
vloeiende dreiging van een atoomoorlog
47. De eenwording van Europa
48. De toenemende westerse welvaart die vanaf de jaren zestig van de 20 e eeuw aanleiding gaf tot ingrijpende
sociaal-culturele veranderingsprocessen
1
,Verplichte jaartallen: (Vet gedrukt is verplicht, niet dik gedrukt is handig of uit het thema!)
1919 Verdrag van Versailles
1923 Bezetting Ruhrgebied
1924 Dawesplan
1929 Beurscrash Wallstreet wereldcrisis
1933 Machtigingswet + Hitler aan de macht
1938 Conferentie van München
1939 Duitsland valt Polen binnen = start WO II
1945 Onvoorwaardelijke capitulatie Hitler-Duitsland
1948 Blokkade van Berlijn
1949 Oprichting BRD en DDR = Duitse deling
1951 EGKS opgericht
1953 Volksopstand in de DDR
1955 BRD lid NAVO DDR lid Warschaupact
1961 Bouw Berlijnse Muur
1969 Willy Brandt premier BRD à Ostpolitik
1970 Brandts Knieval van Warschau
1972 Wederzijdse erkenning BRD en DDR
1985 Gorbatsjov partijleider SU start Glasnost en Perestrojka
1989 Start protestbeweging DDR 9 november Val van de Berlijnse Muur
1990 Duitse hereniging
1991 Uiteenvallen SU einde Koude Oorlog
2002 Invoering van de euro
2
,Zie je dit begrip in de vraag… Denk dan aan…
Republiek van Weimar Dolkstootlegende
Dawesplan
Bezetting Ruhrgebied Dawesplan
Rijksdagbrand Machtigingswet
Hitler Machtigingswet
Totalitaire staat
Volksgemeinschaft Antisemitisme
Machtigingswet
Conferentie van München Appeasementpolitiek
Stunde Null Heimatvertriebenen
Truman Truman-doctrine
Marshallplan
Wirtschaftswunder Marshallpplan
Volkswagen
Opstand 1953 Stasi
Adenauer Westbindung
Ulbricht DDR/communist
Bouw Muur Westflugt – jonge, hoogopgeleid DDR-burgers DDR:
anti-fascistische beschermingsmuur
Brandt Ostpolitik
Knieval van Warschau
Gorbatsjov Glasnost en Perestrojka Intrekken Breznjev-
doctrine
Kohl Duitse eenwording Wir sind ein Volk!
Honecker DDR Wir sind das Volk
NAVO Militaire Bondgenootschap Westblo
Warschaupact Militaire Bondgenootschap Oostblok
Comecon “EU” van het Oostblok
3
, §4.1 Interbellum en de Tweede Wereldoorlog (1918-1945)
1 Het einde van het Duitse keizerrijk
Wat leidde tot de opkomst van het nationaalsocialisme en welke gevolgen had dit voor Duitsland en Europa (1918-
1945)?
Kenmerkende aspecten:
40. Het voeren van twee wereldoorlogen
1914: Duitse keizerrijk neemt deel aan de Eerste Wereldoorlog
- Verwachting: korte snelle oorlog die gewonnen gaat worden
- Realiteit: uitzichtloze loopgravenoorlog met veel slachtoffers
1918: De oorlog verloopt niet goed voor Duitsland
1. Geallieerden(vijanden) zeeblokkade zorgt voor voedselschaarste
2. Duitsland verliest terrein de VS eisen democratische hervormingen, voordat ze aan
vredesonderhandelingen willen beginnen (er was haast geen democratie in Duitsland)
- Voordeel: het leger hoefde zich niet over te geven, dat moesten de democraten doen die dan de schuld
zouden krijgen
Oktober 1918: Keizer Wilhelm II stelt een nieuwe regering aan die vredesonderhandelingen moet starten met de
geallieerden
Oktober 1918: Ondanks de vredesonderhandelingen moet de Duitse vloot uitvaren voor een gevecht tegen de Britse
vloot
- Opdracht gegeven door marineleiding voor de vloten in de haven van Kiel
- Het is namelijk nog oorlog en de zeeblokkade is er nog steeds
- Duitse matrozen weigeren: ‘waarom vechten als er over een week vrede is’ en de nederlaag was op dit
moment onvermijdelijk voor Duitsland
Gevolg: begin opstand voor vrede
- Matrozen vielen wapenopslagplaatsen aan en arbeiders en soldaten sloten zich aan bij de opstand
Druk op keizer Wilhelm II wordt door deze opstand vergroot
9 november 1918: Er komt een nieuwe sociaaldemocratische regering
- Republiek wordt uitgeroepen einde keizerrijk Duitsland
10 november 1918: Keizer Wilhelm II treedt af vlucht naar Nederland
11 november 1918: De sociaaldemocratische regering tekent de wapenstilstand einde Eerste Wereldoorlog
4
Kenmerkende aspecten:
37. De rol van moderne propaganda- en communicatiemiddelen en vormen van massaorganisatie
38. Het in praktijk brengen van totalitaire ideologieën communisme en fascisme/nationaalsocialisme
39. De crisis van het wereldkapitalisme
40. Het voeren van twee wereldoorlogen
41. Racisme en discriminatie die leidden tot genocide, in het bijzonder op de joden
42. De Duitse bezetting van Nederland
45. De verdeling van de wereld in twee ideologische blokken in de greep van een wapenwedloop en de daaruit
vloeiende dreiging van een atoomoorlog
47. De eenwording van Europa
48. De toenemende westerse welvaart die vanaf de jaren zestig van de 20 e eeuw aanleiding gaf tot ingrijpende
sociaal-culturele veranderingsprocessen
1
,Verplichte jaartallen: (Vet gedrukt is verplicht, niet dik gedrukt is handig of uit het thema!)
1919 Verdrag van Versailles
1923 Bezetting Ruhrgebied
1924 Dawesplan
1929 Beurscrash Wallstreet wereldcrisis
1933 Machtigingswet + Hitler aan de macht
1938 Conferentie van München
1939 Duitsland valt Polen binnen = start WO II
1945 Onvoorwaardelijke capitulatie Hitler-Duitsland
1948 Blokkade van Berlijn
1949 Oprichting BRD en DDR = Duitse deling
1951 EGKS opgericht
1953 Volksopstand in de DDR
1955 BRD lid NAVO DDR lid Warschaupact
1961 Bouw Berlijnse Muur
1969 Willy Brandt premier BRD à Ostpolitik
1970 Brandts Knieval van Warschau
1972 Wederzijdse erkenning BRD en DDR
1985 Gorbatsjov partijleider SU start Glasnost en Perestrojka
1989 Start protestbeweging DDR 9 november Val van de Berlijnse Muur
1990 Duitse hereniging
1991 Uiteenvallen SU einde Koude Oorlog
2002 Invoering van de euro
2
,Zie je dit begrip in de vraag… Denk dan aan…
Republiek van Weimar Dolkstootlegende
Dawesplan
Bezetting Ruhrgebied Dawesplan
Rijksdagbrand Machtigingswet
Hitler Machtigingswet
Totalitaire staat
Volksgemeinschaft Antisemitisme
Machtigingswet
Conferentie van München Appeasementpolitiek
Stunde Null Heimatvertriebenen
Truman Truman-doctrine
Marshallplan
Wirtschaftswunder Marshallpplan
Volkswagen
Opstand 1953 Stasi
Adenauer Westbindung
Ulbricht DDR/communist
Bouw Muur Westflugt – jonge, hoogopgeleid DDR-burgers DDR:
anti-fascistische beschermingsmuur
Brandt Ostpolitik
Knieval van Warschau
Gorbatsjov Glasnost en Perestrojka Intrekken Breznjev-
doctrine
Kohl Duitse eenwording Wir sind ein Volk!
Honecker DDR Wir sind das Volk
NAVO Militaire Bondgenootschap Westblo
Warschaupact Militaire Bondgenootschap Oostblok
Comecon “EU” van het Oostblok
3
, §4.1 Interbellum en de Tweede Wereldoorlog (1918-1945)
1 Het einde van het Duitse keizerrijk
Wat leidde tot de opkomst van het nationaalsocialisme en welke gevolgen had dit voor Duitsland en Europa (1918-
1945)?
Kenmerkende aspecten:
40. Het voeren van twee wereldoorlogen
1914: Duitse keizerrijk neemt deel aan de Eerste Wereldoorlog
- Verwachting: korte snelle oorlog die gewonnen gaat worden
- Realiteit: uitzichtloze loopgravenoorlog met veel slachtoffers
1918: De oorlog verloopt niet goed voor Duitsland
1. Geallieerden(vijanden) zeeblokkade zorgt voor voedselschaarste
2. Duitsland verliest terrein de VS eisen democratische hervormingen, voordat ze aan
vredesonderhandelingen willen beginnen (er was haast geen democratie in Duitsland)
- Voordeel: het leger hoefde zich niet over te geven, dat moesten de democraten doen die dan de schuld
zouden krijgen
Oktober 1918: Keizer Wilhelm II stelt een nieuwe regering aan die vredesonderhandelingen moet starten met de
geallieerden
Oktober 1918: Ondanks de vredesonderhandelingen moet de Duitse vloot uitvaren voor een gevecht tegen de Britse
vloot
- Opdracht gegeven door marineleiding voor de vloten in de haven van Kiel
- Het is namelijk nog oorlog en de zeeblokkade is er nog steeds
- Duitse matrozen weigeren: ‘waarom vechten als er over een week vrede is’ en de nederlaag was op dit
moment onvermijdelijk voor Duitsland
Gevolg: begin opstand voor vrede
- Matrozen vielen wapenopslagplaatsen aan en arbeiders en soldaten sloten zich aan bij de opstand
Druk op keizer Wilhelm II wordt door deze opstand vergroot
9 november 1918: Er komt een nieuwe sociaaldemocratische regering
- Republiek wordt uitgeroepen einde keizerrijk Duitsland
10 november 1918: Keizer Wilhelm II treedt af vlucht naar Nederland
11 november 1918: De sociaaldemocratische regering tekent de wapenstilstand einde Eerste Wereldoorlog
4
