, 1. Inleiding
De waarde van geesteswetenschappen komt voort uit het plezier en de intellectuele uitdaging
die ze bieden, maar dit is onvoldoende om het bestaan van de geesteswetenschappen te
rechtvaardigen. Althans, zo schreef filosoof Stanley Fish.1 Daarmee lijkt Fish de
natuurwetenschappen op te hemelen ten opzichte van de geesteswetenschappen. In Gadamers
denken is die ophemeling onzin; elke wetenschap is afhankelijkheid van een begrip van de
wereld dat al bestaat in ons bewustzijn voordat het onderzocht wordt.2 Het
natuurwetenschappelijk uitgangspunt van de objectiviteit van kennis wordt daarmee
onderuitgehaald. Dit ondermijnt het natuurwetenschappelijke uitgangspunt van de objectiviteit
van kennis en benadrukt de subjectieve aard van kennis in alle wetenschappen, aldus Gadamer.3
In deze wetenschappelijke discussie is de traditionele dichotomie tussen deze
wetenschapsgebieden zichtbaar, namelijk dat de natuurwetenschappen zich bezighouden met
objectieve feiten en wetten, terwijl geesteswetenschappen zich richten op subjectieve
interpretaties en menselijke ervaringen.4 Verklaren versus begrijpen.
Maar in hoeverre is die dichotomie tussen de natuur- en geesteswetenschappen zinvol?
Dat is de centrale vraag in dit essay. Alvorens deze vraag wordt beantwoord, is allereerst
uiteengezet wat onder de natuur- en geesteswetenschappen verstaan kan worden. Vervolgens
wordt de ontstaansgeschiedenis van de scheiding tussen de twee wetenschappen belicht, waarna
de scheiding geëvalueerd wordt. Afgesloten wordt met een conclusie waarin geconcludeerd
wordt dat de dichotomie zeker zinvol is, omdat de geesteswetenschappen door hun begrijpende
methode kritische vaardigheden meebrengen waarbij de ontwikkeling van de samenleving
gebaat is.
2. Definiëring
Eerst is het van belang om een duidelijk beeld te krijgen van wat de twee wetenschapsgebieden
inhouden. Zonder begrip daarvan is het namelijk moeilijk om de dichotomie tussen de twee
wetenschappen te evalueren.
In de inleiding ging het al kort over het verschil tussen de natuur- en
geesteswetenschappen. Dit geeft echter een gekleurd beeld, omdat die toebedeling gedaan
wordt door personen als Dilthey, Heidegger en Gadamer.5 Zij benadrukten namelijk allemaal
1
Fish 2008.
2
Smith 2015, p. 334.
3
Smith 2015, p. 334.
4
Leezenberg & De Vries 2017, p. 24.
5
Bod 2013, p. 7.
1
De waarde van geesteswetenschappen komt voort uit het plezier en de intellectuele uitdaging
die ze bieden, maar dit is onvoldoende om het bestaan van de geesteswetenschappen te
rechtvaardigen. Althans, zo schreef filosoof Stanley Fish.1 Daarmee lijkt Fish de
natuurwetenschappen op te hemelen ten opzichte van de geesteswetenschappen. In Gadamers
denken is die ophemeling onzin; elke wetenschap is afhankelijkheid van een begrip van de
wereld dat al bestaat in ons bewustzijn voordat het onderzocht wordt.2 Het
natuurwetenschappelijk uitgangspunt van de objectiviteit van kennis wordt daarmee
onderuitgehaald. Dit ondermijnt het natuurwetenschappelijke uitgangspunt van de objectiviteit
van kennis en benadrukt de subjectieve aard van kennis in alle wetenschappen, aldus Gadamer.3
In deze wetenschappelijke discussie is de traditionele dichotomie tussen deze
wetenschapsgebieden zichtbaar, namelijk dat de natuurwetenschappen zich bezighouden met
objectieve feiten en wetten, terwijl geesteswetenschappen zich richten op subjectieve
interpretaties en menselijke ervaringen.4 Verklaren versus begrijpen.
Maar in hoeverre is die dichotomie tussen de natuur- en geesteswetenschappen zinvol?
Dat is de centrale vraag in dit essay. Alvorens deze vraag wordt beantwoord, is allereerst
uiteengezet wat onder de natuur- en geesteswetenschappen verstaan kan worden. Vervolgens
wordt de ontstaansgeschiedenis van de scheiding tussen de twee wetenschappen belicht, waarna
de scheiding geëvalueerd wordt. Afgesloten wordt met een conclusie waarin geconcludeerd
wordt dat de dichotomie zeker zinvol is, omdat de geesteswetenschappen door hun begrijpende
methode kritische vaardigheden meebrengen waarbij de ontwikkeling van de samenleving
gebaat is.
2. Definiëring
Eerst is het van belang om een duidelijk beeld te krijgen van wat de twee wetenschapsgebieden
inhouden. Zonder begrip daarvan is het namelijk moeilijk om de dichotomie tussen de twee
wetenschappen te evalueren.
In de inleiding ging het al kort over het verschil tussen de natuur- en
geesteswetenschappen. Dit geeft echter een gekleurd beeld, omdat die toebedeling gedaan
wordt door personen als Dilthey, Heidegger en Gadamer.5 Zij benadrukten namelijk allemaal
1
Fish 2008.
2
Smith 2015, p. 334.
3
Smith 2015, p. 334.
4
Leezenberg & De Vries 2017, p. 24.
5
Bod 2013, p. 7.
1
