Oudheid en middeleeuwen
Grieken en Romeinen
1.1
Internationale contacten:
Egyptisch monotheïsme/polytheïsme.
Farao wil meeste macht. Verbied andere goden. Andere farao's voeren het polytheïsme in, dit wisselt
elkaar af.
Verhouding vazalstaten (economisch, militair, diplomatiek).
Egypte had op veel plekken invloedsferen. Maar het bestuur van plekken waar Egypte
een invloedsfeer had, bleef in handen van plaatselijke machthebbers. De machthebbers
moesten de farao trouw zweren en belasting betalen. Op deze manier had Egypte macht
over deze gebieden.
Verhouding andere machtige rijken (economisch, militair, diplomatiek).
Andere rijken zoals Mesopotamië hadden ook macht < goede ligging bij rivier. Stuurden elkaar
brieven met de vraag voor economische/militaire hulp of geschenken.
Internationale contacten en beïnvloeding
Beïnvloeding over en weer
Door internationale contacten in MO was er veel migratie en handel. Beschavingen beïnvloedden
elkaar (kunst, schrift, voorwerpen, voedsel enz.). Babyloniërs nemen Joden gevangen in Babylon <
Babylonische gevangenschap.
Feniciërs/Carthago. Belangrijke scheepbouwers en zeevaarders. Stichten Carthago
(Tunesië). Hadden groot handelsnetwerk in middellandse zeegebied. Carthago werd
belangrijkste handelsstad en had veel handelsposten.
Bewoners Noord-Afrika (Mahgreb) komen in contact met Feniciërs. Feniciërs maken dit
land welvarend. Maken van landbouw een landbouwstedelijke samenleving. Werken met
elkaar samen en maken rijk groter.
Opkomende Griekse stadstaten + kolonies
Opkomende Romeinse rijk (alleen Italië op dat moment). Romeinen veroveren ook
landen in Noord-Afrika
Romeinse rijk komt tegenover Carthago te staan. Rome verovert Carthago.
Verspreiding Grieks-Romeinse cultuur:
Mengcultuur landbouwsamenlevingen (Mesopotamië en Egypte) en zeevaarders
(Griekse cultuur) = hellenisme (duurde tot romeinse verovering)
Macedonië, Alexander de Grote is leider van Romeinse Rijk. Verovert Perzische rijk (Van
Iran tot Griekenland tot Egypte) = hellenisme (mengcultuur in de Griekse wereld)
Ptolemaes (opvolger Alexander), sticht rijk in Egypte, Macedonische Faraodynastie
(einde Cleopatra). Rijk met veel bloei.
Parthen (dringen Griekse cultuur terug)
West-Romeinse rijk (volksverhuizingen)
Oost-Romeinse rijk wordt Byzantium
Tijdens hellenisme. Trotse dingen opgeschreven > 7 wereldwonderen
Piramide, tempel, hangende tuinen, beeld van Zeus, mauseoleu, kolossus, pharos
, Oudheid en middeleeuwen
Monniken en ridders
1.2
500-1000 < begin middeleeuwen
Culturele eenheid en verdeeldheid in Midden-Oosten en Noord-Afrika
Mohammed en Arabische veroveringen.
Na dood van Mohammed veroverden de Arabieren een groot stuk land. Ze probeerden de volkeren
niet te bekeren, spraken Grieks en Perzisch en lieten zich met Grieks en Perzisch geld betalen. Later
begonnen ze pas eigen munten te slaan. (Eerst verovering Midden-Oosten, daarna Noord-Afrika en
Iberisch schiereiland.
Acculturatie (culturele aanpassing)
Later begon de Arabische traditie om geen mensen af te beelden en werden het Perzisch en Grieks
afgeschaft < Arabisch werd de bestuurstaal. Het invoeren van het Arabisch bevorderde de eenheid in
het land. Later veroverden ze nog meer land. In veroverde gebieden neemt iedereen Arabische taal
over (ook niet-moslims).
Opvolging kaliefen (en ontstaan verschillende kalifaten)
Discussie over wie de politieke/religieuze opvolger van Mohammed gaat zijn. Oorlogen
tussen Omajjaden <-> Sjiieten (Ali opvolger). Bij de Omajjaden was er veel sprake van materialisme
en nepotisme (vriendjespolitiek). Abbasiden waren tijdje alleenheersers. Maar in Spanje en Egypte
werd een eigen kalifaat gesticht. Sjiieten, soennieten.
Diversiteit in Arabische wereld:
Arabieren en anderen volken (taal en gebruiken)
Arabische wordt niet overgenomen. Vaak houdt lokale taal stand. Er waren veel verschillende talen.
Polytheïsme (wordt verboden) - monotheïsme (christendom, jodendom hadden
godsdienstvrijheid, mits ze extra belasting betaalden en de Arabische heerser erkenden)
Religieuze verdeeldheid binnen islam (soennieten, sjiieten).
Soennieten: volgen levenswijze van Mohammed. Uit Koran en Hadith volgde de islamitische wet
(Sharia). Met uitgebreide gedragscodes erin.
Sjiieten: volgelingen van Ali. Erkenden andere geestelijk leiders. Volgden ook Koran maar andere
Hadith (overlevering en verhalen). Gebruikten wel afbeeldingen en kunst. Vielen uiteen in
verschillende stromingen. Deze tegenstelling loopt hoog op.
8e eeuw Arabisch gouden tijdperk Economische ontwikkeling groei:
Vrijhandel. Vrij reizen over wegen, rivieren en zeeën. Handelen in slaven en
ambachtelijke producten. Handel (o.a. zijderoute) in een enorm gebied (van Marokko tot
grens met China)
Landbouw, irrigatie van nieuwe gewassen > productie groeit. Bagdad wordt
handelscentrum.
Belastinginkomsten (uit landbouw) zorgen voor hoge belastinginkomsten
Culturele ontwikkelingen, bloei: vertalen van vrijwel alle wetenschappelijke literatuur van (Grieks,
Perzisch, Sankriet) naar Arabisch < enorme kennis wordt verzameld.
Geletterdheid wordt bevorderd door gebruik papier. Veel filosofische en
wetenschappelijke werken. Veel boeken en bibliotheken.
Algebra wordt ontwikkeld door overnemen tientallig stelsel uit India. Arabische rekenkunde
Grieken en Romeinen
1.1
Internationale contacten:
Egyptisch monotheïsme/polytheïsme.
Farao wil meeste macht. Verbied andere goden. Andere farao's voeren het polytheïsme in, dit wisselt
elkaar af.
Verhouding vazalstaten (economisch, militair, diplomatiek).
Egypte had op veel plekken invloedsferen. Maar het bestuur van plekken waar Egypte
een invloedsfeer had, bleef in handen van plaatselijke machthebbers. De machthebbers
moesten de farao trouw zweren en belasting betalen. Op deze manier had Egypte macht
over deze gebieden.
Verhouding andere machtige rijken (economisch, militair, diplomatiek).
Andere rijken zoals Mesopotamië hadden ook macht < goede ligging bij rivier. Stuurden elkaar
brieven met de vraag voor economische/militaire hulp of geschenken.
Internationale contacten en beïnvloeding
Beïnvloeding over en weer
Door internationale contacten in MO was er veel migratie en handel. Beschavingen beïnvloedden
elkaar (kunst, schrift, voorwerpen, voedsel enz.). Babyloniërs nemen Joden gevangen in Babylon <
Babylonische gevangenschap.
Feniciërs/Carthago. Belangrijke scheepbouwers en zeevaarders. Stichten Carthago
(Tunesië). Hadden groot handelsnetwerk in middellandse zeegebied. Carthago werd
belangrijkste handelsstad en had veel handelsposten.
Bewoners Noord-Afrika (Mahgreb) komen in contact met Feniciërs. Feniciërs maken dit
land welvarend. Maken van landbouw een landbouwstedelijke samenleving. Werken met
elkaar samen en maken rijk groter.
Opkomende Griekse stadstaten + kolonies
Opkomende Romeinse rijk (alleen Italië op dat moment). Romeinen veroveren ook
landen in Noord-Afrika
Romeinse rijk komt tegenover Carthago te staan. Rome verovert Carthago.
Verspreiding Grieks-Romeinse cultuur:
Mengcultuur landbouwsamenlevingen (Mesopotamië en Egypte) en zeevaarders
(Griekse cultuur) = hellenisme (duurde tot romeinse verovering)
Macedonië, Alexander de Grote is leider van Romeinse Rijk. Verovert Perzische rijk (Van
Iran tot Griekenland tot Egypte) = hellenisme (mengcultuur in de Griekse wereld)
Ptolemaes (opvolger Alexander), sticht rijk in Egypte, Macedonische Faraodynastie
(einde Cleopatra). Rijk met veel bloei.
Parthen (dringen Griekse cultuur terug)
West-Romeinse rijk (volksverhuizingen)
Oost-Romeinse rijk wordt Byzantium
Tijdens hellenisme. Trotse dingen opgeschreven > 7 wereldwonderen
Piramide, tempel, hangende tuinen, beeld van Zeus, mauseoleu, kolossus, pharos
, Oudheid en middeleeuwen
Monniken en ridders
1.2
500-1000 < begin middeleeuwen
Culturele eenheid en verdeeldheid in Midden-Oosten en Noord-Afrika
Mohammed en Arabische veroveringen.
Na dood van Mohammed veroverden de Arabieren een groot stuk land. Ze probeerden de volkeren
niet te bekeren, spraken Grieks en Perzisch en lieten zich met Grieks en Perzisch geld betalen. Later
begonnen ze pas eigen munten te slaan. (Eerst verovering Midden-Oosten, daarna Noord-Afrika en
Iberisch schiereiland.
Acculturatie (culturele aanpassing)
Later begon de Arabische traditie om geen mensen af te beelden en werden het Perzisch en Grieks
afgeschaft < Arabisch werd de bestuurstaal. Het invoeren van het Arabisch bevorderde de eenheid in
het land. Later veroverden ze nog meer land. In veroverde gebieden neemt iedereen Arabische taal
over (ook niet-moslims).
Opvolging kaliefen (en ontstaan verschillende kalifaten)
Discussie over wie de politieke/religieuze opvolger van Mohammed gaat zijn. Oorlogen
tussen Omajjaden <-> Sjiieten (Ali opvolger). Bij de Omajjaden was er veel sprake van materialisme
en nepotisme (vriendjespolitiek). Abbasiden waren tijdje alleenheersers. Maar in Spanje en Egypte
werd een eigen kalifaat gesticht. Sjiieten, soennieten.
Diversiteit in Arabische wereld:
Arabieren en anderen volken (taal en gebruiken)
Arabische wordt niet overgenomen. Vaak houdt lokale taal stand. Er waren veel verschillende talen.
Polytheïsme (wordt verboden) - monotheïsme (christendom, jodendom hadden
godsdienstvrijheid, mits ze extra belasting betaalden en de Arabische heerser erkenden)
Religieuze verdeeldheid binnen islam (soennieten, sjiieten).
Soennieten: volgen levenswijze van Mohammed. Uit Koran en Hadith volgde de islamitische wet
(Sharia). Met uitgebreide gedragscodes erin.
Sjiieten: volgelingen van Ali. Erkenden andere geestelijk leiders. Volgden ook Koran maar andere
Hadith (overlevering en verhalen). Gebruikten wel afbeeldingen en kunst. Vielen uiteen in
verschillende stromingen. Deze tegenstelling loopt hoog op.
8e eeuw Arabisch gouden tijdperk Economische ontwikkeling groei:
Vrijhandel. Vrij reizen over wegen, rivieren en zeeën. Handelen in slaven en
ambachtelijke producten. Handel (o.a. zijderoute) in een enorm gebied (van Marokko tot
grens met China)
Landbouw, irrigatie van nieuwe gewassen > productie groeit. Bagdad wordt
handelscentrum.
Belastinginkomsten (uit landbouw) zorgen voor hoge belastinginkomsten
Culturele ontwikkelingen, bloei: vertalen van vrijwel alle wetenschappelijke literatuur van (Grieks,
Perzisch, Sankriet) naar Arabisch < enorme kennis wordt verzameld.
Geletterdheid wordt bevorderd door gebruik papier. Veel filosofische en
wetenschappelijke werken. Veel boeken en bibliotheken.
Algebra wordt ontwikkeld door overnemen tientallig stelsel uit India. Arabische rekenkunde
