Samenvatting kennistoets 1 Stage
Ouderen 65+
Geneeskunde
Les 1 Veelvoorkomende problematiek bij ouderen
Analyseren wat de verschillende oorzaken van duizeligheid en wegrakingen zijn bij
een oudere zorgvrager.
Multimorbiditeit
Dit is het voorkomen van twee of meer ziekten bij dezelfde persoon. Het gaat meestal om twee of
meer chronische ziekten die gelijktijdig voorkomen.
Comorbiditeit
Er is sprake van één of meer bijkomende ziekten bij mensen met een specifieke chronische ziekte.
Multimorbiditeitsziekten:
1. hypertensie zonder oorzaak
2. reumatische aandoeningen
3. hartafwijkingen
4. rugaandoeningen
5. COPD
6. diabetes mellitus
7. artrose
8. depressie
9. kanker
Multimorbiditeitsklachten:
1. vergeetachtigheid
2. kortademigheid
3. wegrakingen, bewustzijnsverlies (syncope)
4. duizeligheid, misselijkheid, braken (vertigo)
5. slecht zien en horen, bleekheid (presyncopaal gevoel)
Geriatrische syndromen:
Veelvoorkomende problematiek bij ouderen.
hoge leeftijd
multifactorieel bepaald
Voorbeelden:
- vallen
- duizeligheid
- depressie
- delier
- incontinentie
- ondervoeding
- syncope (wegraking/kortdurende bewusteloosheid)
- osteoporose (poreus bot/botontkalking)
- sarcopenie (de afname van spiermassa en spierfunctie)
Verklaringen voor het gecombineerd voorkomen van chronische ziekte:
1. toeval: het ontstaan van een chronische ziekte is leeftijd gerelateerd.
2. gemeenschappelijke risicofactor: bijvoorbeeld het roken van sigaretten geeft een zowel
grotere kans op het ontstaan van COPD als op ischemische hartziekte of longkanker.
3. er is sprake van een oorzakelijk verband of een complicatie: het ontstaan van schade aan
de ogen/nieren door diabetes mellitus.
Kwaliteit van zorg bij multimorbiditeit
organisatorische maatregelen
- duidelijkheid wie de regie voert over de zorg: het benoemen van een
hoofdbehandelaar
inhoudelijke maatregelen
Pagina 1 van 9
, - betere wetenschappelijke onderbouwing van de behandeling van patiënten met
multimorbiditeit: richtlijnen voor de behandeling van combinaties van ziekten?
- de expertise van de patiënt moet niet uit het oog worden verloren: ze zijn experts
over zichzelf, meer aandacht voor belevingsaspecten van het leven met meerdere
chronische ziekten.
Er zijn grofweg twee soorten duizeligheid:
1. echte draaiduizeligheid
2. licht gevoel (in het hoofd): presyncopaal gevoel; zonder de sensatie fauw te vallen.
Eventueel ook onzekerheid bij lopen (derde soort): desequilibrium of bewegingsonzekerheid.
Er is bijna nooit een ernstige oorzaak aan de duizeligheid, maar de gevolgen kunnen groot zijn.
Uit onderzoek blijkt dat bij ouderen tussen de 65 tot 95 jaar de presyncope het meest voorkomende
subtype van duizeligheid is. Betreft meer dan twee derde van de gevallen.
Uitleggen op welke wijze de interactie tussen orgaansystemen en lichaamsfuncties
het ontstaan van geriatrische syndromen beïnvloedt.
Aandoeningen van het vestibulaire systeem
Benigne paroxysmale positieduizeligheid (BPPD)
plotselinge veranderingen van de stand van het hoofd
aanvalsgewijs
draaiduizeligheid
licht, zweverig gevoel of een valneiging
Neuritis vestibularis
ook wel labyrintitis
ontsteking van het binnenoor
acute draaiduizeligheid, gepaard met vegetatieve verschijnselen, zonder gehoorstoornissen
of neurologische verschijnselen
klachten zijn heftig, duurt enkele dagen
Ziekte van Ménière
aanvallen van hevige draaiduizeligheid (vertigo): kan gepaard gaan met
misselijkheid/braken
eenzijdig gehoorverlies: slechthorendheid, oorsuizen
kan minuten tot uren duren
Pagina 2 van 9
Ouderen 65+
Geneeskunde
Les 1 Veelvoorkomende problematiek bij ouderen
Analyseren wat de verschillende oorzaken van duizeligheid en wegrakingen zijn bij
een oudere zorgvrager.
Multimorbiditeit
Dit is het voorkomen van twee of meer ziekten bij dezelfde persoon. Het gaat meestal om twee of
meer chronische ziekten die gelijktijdig voorkomen.
Comorbiditeit
Er is sprake van één of meer bijkomende ziekten bij mensen met een specifieke chronische ziekte.
Multimorbiditeitsziekten:
1. hypertensie zonder oorzaak
2. reumatische aandoeningen
3. hartafwijkingen
4. rugaandoeningen
5. COPD
6. diabetes mellitus
7. artrose
8. depressie
9. kanker
Multimorbiditeitsklachten:
1. vergeetachtigheid
2. kortademigheid
3. wegrakingen, bewustzijnsverlies (syncope)
4. duizeligheid, misselijkheid, braken (vertigo)
5. slecht zien en horen, bleekheid (presyncopaal gevoel)
Geriatrische syndromen:
Veelvoorkomende problematiek bij ouderen.
hoge leeftijd
multifactorieel bepaald
Voorbeelden:
- vallen
- duizeligheid
- depressie
- delier
- incontinentie
- ondervoeding
- syncope (wegraking/kortdurende bewusteloosheid)
- osteoporose (poreus bot/botontkalking)
- sarcopenie (de afname van spiermassa en spierfunctie)
Verklaringen voor het gecombineerd voorkomen van chronische ziekte:
1. toeval: het ontstaan van een chronische ziekte is leeftijd gerelateerd.
2. gemeenschappelijke risicofactor: bijvoorbeeld het roken van sigaretten geeft een zowel
grotere kans op het ontstaan van COPD als op ischemische hartziekte of longkanker.
3. er is sprake van een oorzakelijk verband of een complicatie: het ontstaan van schade aan
de ogen/nieren door diabetes mellitus.
Kwaliteit van zorg bij multimorbiditeit
organisatorische maatregelen
- duidelijkheid wie de regie voert over de zorg: het benoemen van een
hoofdbehandelaar
inhoudelijke maatregelen
Pagina 1 van 9
, - betere wetenschappelijke onderbouwing van de behandeling van patiënten met
multimorbiditeit: richtlijnen voor de behandeling van combinaties van ziekten?
- de expertise van de patiënt moet niet uit het oog worden verloren: ze zijn experts
over zichzelf, meer aandacht voor belevingsaspecten van het leven met meerdere
chronische ziekten.
Er zijn grofweg twee soorten duizeligheid:
1. echte draaiduizeligheid
2. licht gevoel (in het hoofd): presyncopaal gevoel; zonder de sensatie fauw te vallen.
Eventueel ook onzekerheid bij lopen (derde soort): desequilibrium of bewegingsonzekerheid.
Er is bijna nooit een ernstige oorzaak aan de duizeligheid, maar de gevolgen kunnen groot zijn.
Uit onderzoek blijkt dat bij ouderen tussen de 65 tot 95 jaar de presyncope het meest voorkomende
subtype van duizeligheid is. Betreft meer dan twee derde van de gevallen.
Uitleggen op welke wijze de interactie tussen orgaansystemen en lichaamsfuncties
het ontstaan van geriatrische syndromen beïnvloedt.
Aandoeningen van het vestibulaire systeem
Benigne paroxysmale positieduizeligheid (BPPD)
plotselinge veranderingen van de stand van het hoofd
aanvalsgewijs
draaiduizeligheid
licht, zweverig gevoel of een valneiging
Neuritis vestibularis
ook wel labyrintitis
ontsteking van het binnenoor
acute draaiduizeligheid, gepaard met vegetatieve verschijnselen, zonder gehoorstoornissen
of neurologische verschijnselen
klachten zijn heftig, duurt enkele dagen
Ziekte van Ménière
aanvallen van hevige draaiduizeligheid (vertigo): kan gepaard gaan met
misselijkheid/braken
eenzijdig gehoorverlies: slechthorendheid, oorsuizen
kan minuten tot uren duren
Pagina 2 van 9
