Hoofdstuk 1
Recht
Het geheel van overheidsregels dat in de samenleving geldt.
Rechtsregel
Algemeen geldende regel gemaakt door de overheid en gehandhaafd door de rechter.
Staatsrecht
Het rechtsgebied waarin de organisatie van de overheid wordt beschreven.
Bestuursrecht
Het rechtsgebied waarin regels worden gegeven voor de taak van de overheid om te zorgen voor een
goede gang van zaken in onze samenleving.
Strafrecht
Het rechtsgebied waarin op bepaalde verboden handelingen straf wordt gesteld.
Burgerlijk recht
Het rechtsgebied dat de juridische relaties tussen burgers en tussen burgers en bedrijven regelt.
Internationaal recht
Het rechtsgebied dat regels geeft voor de verhoudingen tussen staten onderling.
Privaatrecht
Omvat het rechtsgebied burgerlijk recht, dat de verhouding tussen burgers onderling en tussen
burgers en bedrijven beschrijft.
Publiekrecht
Omvat de rechtsgebieden die de juridische verhouding beschrijven tussen de overheid enerzijds en
de burgers en bedrijven anderzijds.
De inhoud van recht is afhankelijk van de normen en waarden in een samenleving.
Het doel van het recht is:
- Ordenen van de samenleving
- Zorgen voor een rechtvaardige oplossing bij conflicten
Rechtsregels ordenen de samenleving. Ze zorgen er bijv. voor dat er genoeg scholen, ziekenhuizen en
wegen zijn. Door het recht weten we wat we van elkaar mogen verwachten, wat rechten en plichten
van koper en verkoper zijn, van de werknemer en werkgever, wat we van de overheid verwachten als
we werkeloos worden of geld voor een opleiding nodig hebben. Het recht helpt ons als we conflicten
hebben met elkaar of de overheid. De regels van het recht geven oplossing voor conflicten. Aan de
hand van de schoolregels en de regels uit het Wetboek van Strafrecht worden de verschillen duidelijk
tussen rechtsregels en andere regels zoals regels thuis of bij je sportclub.
Kenmerkend aan rechtsregels:
- Ze worden gemaakt door de overheid
- Ze zijn algemeen geldend
1
, - De rechter beslist wat er gebeurt als iemand zich niet aan de rechtsregel houdt
Het recht heeft veel verschillende zaken. Omdat het recht over zoveel verschillende onderwerpen
gaat is het opgedeeld in vijf rechtsgebieden.
1. Staatsrecht
2. Bestuursrecht
3. Strafrecht
4. Burgerlijk recht
5. Internationaal recht
Staatsrecht
Beschrijft de organisatie van de overheid. Het gaat om de taken en bevoegdheden van de
verschillende overheidsorganen en regels over de positie van de burger in de staat. Bijvoorbeeld
verhouding tweede kamer en regerering, positie van de koning, taken, bevoegdheden
gemeenteraad. De basisregels van het staatsrecht staan in de Grondwet.
Bestuursrecht
Hierin staan regels waaraan de overheid zich moet houden als zij het land bestuurt. Besturen is
zorgen voor een goede gang van zaken in ons land. Besturen is een overheidstaak. Bijvoorbeeld
kinderbijslag geven aan ouders, een weg aanleggen, school bouwen. Belangrijkste wet: Algemene
wet bestuursrecht (Awb).
Verschil:
- Het staatsrecht geeft een organisatieplaatje van de overheid
- Het bestuursrecht beschrijft de manier waarop de overheid met haar burgers moet
omgaan als zij het land bestuurt.
Strafrecht
Het recht bevat dingen die verboden zijn. Het gaat om verboden waarop de overheid straf heeft
gesteld, zoals: diefstal, doodslag, vernieling, moord en mishandeling. Een belangrijk wetboek op het
gebied van het strafrecht is het Wetboek van Strafrecht (Sr) hierin staan een groot aantal
strafbepalingen zoals moord, doodslag, diefstal, verkrachting, mishandeling en vernieling. Het
Wetboek van Strafvordering (Sv) geeft aan wat er gebeurt als iemand een strafbaar feit heeft
gepleegd.
Burgerlijk recht
In het burgerlijk recht gaat het vaak om zaken waar we dagelijks mee te maken hebben zoals wonen,
werken, aankopen doen, trouwen of een bedrijf beginnen. In het burgerlijk recht worden de
juridische relaties tussen burgers onderling geregeld. De belangrijkste regels van het burgerlijk recht
staan in het Burgerlijk Wetboek (BW). Daarin staan regels over het personen en familierecht, over
overeenkomsten en over rechten als eigendom, pand en hypotheek. In het Wetboek van Burgerlijke
Rechtsvorering (Rv) staat hoe een rechtszaak in het burgerlijk recht verloopt.
Internationaal recht
Regelt de verhouding met andere landen en de positie van ons land in internationale organisaties.
Rechtsgebied wordt steeds belangrijker vanwege de toenemende internationale samenwerking.
Vijf rechtsgebieden:
- Staatsrecht
- Bestuursrecht
2
Recht
Het geheel van overheidsregels dat in de samenleving geldt.
Rechtsregel
Algemeen geldende regel gemaakt door de overheid en gehandhaafd door de rechter.
Staatsrecht
Het rechtsgebied waarin de organisatie van de overheid wordt beschreven.
Bestuursrecht
Het rechtsgebied waarin regels worden gegeven voor de taak van de overheid om te zorgen voor een
goede gang van zaken in onze samenleving.
Strafrecht
Het rechtsgebied waarin op bepaalde verboden handelingen straf wordt gesteld.
Burgerlijk recht
Het rechtsgebied dat de juridische relaties tussen burgers en tussen burgers en bedrijven regelt.
Internationaal recht
Het rechtsgebied dat regels geeft voor de verhoudingen tussen staten onderling.
Privaatrecht
Omvat het rechtsgebied burgerlijk recht, dat de verhouding tussen burgers onderling en tussen
burgers en bedrijven beschrijft.
Publiekrecht
Omvat de rechtsgebieden die de juridische verhouding beschrijven tussen de overheid enerzijds en
de burgers en bedrijven anderzijds.
De inhoud van recht is afhankelijk van de normen en waarden in een samenleving.
Het doel van het recht is:
- Ordenen van de samenleving
- Zorgen voor een rechtvaardige oplossing bij conflicten
Rechtsregels ordenen de samenleving. Ze zorgen er bijv. voor dat er genoeg scholen, ziekenhuizen en
wegen zijn. Door het recht weten we wat we van elkaar mogen verwachten, wat rechten en plichten
van koper en verkoper zijn, van de werknemer en werkgever, wat we van de overheid verwachten als
we werkeloos worden of geld voor een opleiding nodig hebben. Het recht helpt ons als we conflicten
hebben met elkaar of de overheid. De regels van het recht geven oplossing voor conflicten. Aan de
hand van de schoolregels en de regels uit het Wetboek van Strafrecht worden de verschillen duidelijk
tussen rechtsregels en andere regels zoals regels thuis of bij je sportclub.
Kenmerkend aan rechtsregels:
- Ze worden gemaakt door de overheid
- Ze zijn algemeen geldend
1
, - De rechter beslist wat er gebeurt als iemand zich niet aan de rechtsregel houdt
Het recht heeft veel verschillende zaken. Omdat het recht over zoveel verschillende onderwerpen
gaat is het opgedeeld in vijf rechtsgebieden.
1. Staatsrecht
2. Bestuursrecht
3. Strafrecht
4. Burgerlijk recht
5. Internationaal recht
Staatsrecht
Beschrijft de organisatie van de overheid. Het gaat om de taken en bevoegdheden van de
verschillende overheidsorganen en regels over de positie van de burger in de staat. Bijvoorbeeld
verhouding tweede kamer en regerering, positie van de koning, taken, bevoegdheden
gemeenteraad. De basisregels van het staatsrecht staan in de Grondwet.
Bestuursrecht
Hierin staan regels waaraan de overheid zich moet houden als zij het land bestuurt. Besturen is
zorgen voor een goede gang van zaken in ons land. Besturen is een overheidstaak. Bijvoorbeeld
kinderbijslag geven aan ouders, een weg aanleggen, school bouwen. Belangrijkste wet: Algemene
wet bestuursrecht (Awb).
Verschil:
- Het staatsrecht geeft een organisatieplaatje van de overheid
- Het bestuursrecht beschrijft de manier waarop de overheid met haar burgers moet
omgaan als zij het land bestuurt.
Strafrecht
Het recht bevat dingen die verboden zijn. Het gaat om verboden waarop de overheid straf heeft
gesteld, zoals: diefstal, doodslag, vernieling, moord en mishandeling. Een belangrijk wetboek op het
gebied van het strafrecht is het Wetboek van Strafrecht (Sr) hierin staan een groot aantal
strafbepalingen zoals moord, doodslag, diefstal, verkrachting, mishandeling en vernieling. Het
Wetboek van Strafvordering (Sv) geeft aan wat er gebeurt als iemand een strafbaar feit heeft
gepleegd.
Burgerlijk recht
In het burgerlijk recht gaat het vaak om zaken waar we dagelijks mee te maken hebben zoals wonen,
werken, aankopen doen, trouwen of een bedrijf beginnen. In het burgerlijk recht worden de
juridische relaties tussen burgers onderling geregeld. De belangrijkste regels van het burgerlijk recht
staan in het Burgerlijk Wetboek (BW). Daarin staan regels over het personen en familierecht, over
overeenkomsten en over rechten als eigendom, pand en hypotheek. In het Wetboek van Burgerlijke
Rechtsvorering (Rv) staat hoe een rechtszaak in het burgerlijk recht verloopt.
Internationaal recht
Regelt de verhouding met andere landen en de positie van ons land in internationale organisaties.
Rechtsgebied wordt steeds belangrijker vanwege de toenemende internationale samenwerking.
Vijf rechtsgebieden:
- Staatsrecht
- Bestuursrecht
2
