Catheterisatie (QMP)
1. Coronaire pathologie: Invasieve diagnostiek
1.1 Anatomie van het hart
Kleppen:
• Aortaklep
• Pulmonale klep
• Mitralisklep
• Tricuspideklep
Coronaire:
• HS
o LAD
o Curcumflex
• Rechter coronairen
1.2 Beeldvorming
Essentieel voor begrip en diagnose
• Autopsie
• Chirurgie
• Beeldvorming
o Echo
▪ Alles behalve coronaire te bekijken
o RX
o CT -MRI
o Catherisatie
1
, 1.3 Pathologie waarvoor catherisatie
• Atherosclerose
o Angor
o Infarct
o Antatomie
• Hartfalen (R hart catherisatie)
o Spier
o Kleppen
o Drukken -> bij gekend hartfalen, om te weten welke fase u patiënt zit
• Congenitaal lijden -> wordt minder gedaan wegens we het al vaak weten door ander
onderzoeken, hier gaat men vooral de hemodynamische impact zien
o Defecten
o Complexe anomalieen (TGA, ToF,…)
1.4 Hartcatheterisatie – coronarografie
Hoe?
Via de Seldinger techniek: (Examen open vraag)
1. Men gaat de vene/arterie aanprikken met een holle naald
2. Vervolgens gaat men een voerdraad in de naald plaatsen
en opschuiven toe waar we moeten komen in het hart
3. De holle naald wordt weer verwijderd
4. Via de voerdraad kunnen we catheters opschuiven naar
de plaats waar we hem nodig hebben.
5. De voerdraad kan nu verwijderd worden, de catheder
blijft wel ter plaatsen
Vervolgens gaat men via angiografie de coronaire in kaart brengen
en de mogelijke stenose. Deze bepalen we door de voor en
achterkant van de stenose te meten
➔ CAVE: we kijken bloedvaten uit minstens 2 tot 3 hoeken omdat
men dan de stenose anders ziet en er ook een ander
percentage aan kan hangen.
➔ Dit is zeer subjectief daarom kunnen we nog verdere metingen
uitvoeren
Extra metingen:
• FFR = fractionele flow reserve = functionele flow (examen)
o Men gaat het drukverschil meten tussen voor de stenose en achter de
stenose, wanneer dit groter is dan 20% gaat men stenten
▪ Boven 0.90 -> nooit ischemie -> niet stenten
▪ Vanaf 0,80 -> mogelijks ischemie -> overweging stenten
▪ Vafan 0,75 -> ischemie -> stenten
o Evolutie -> curve criëren waar men exact kan zien waar de stenose zit door
de katheter terug te trekken (de stenose opzoeken)
2
, • IVUS = Intra Vasculaire Ultra Sound
o Men gaat met een echo catheter, door middel van ultra-sone geluiden,
het bloedvat een vorm geven.
▪ Waar zit de vernauwing?
▪ Hoe lang is de vernauwing?
▪ Hoe excentrisch is de vernauwing?
▪ Hoeveel kalk is er aanwezig?
▪ Is er een complicatie? Bv. een scheur van een bloedvat.
o Wordt niet veel gebruikt wegens het niet terugbetaald is.
• OCT = Optical Coherence Tomography
o Dit is een beeldvormingstechniek waarmee de wanden van de
coronaire arteriën in beeld worden gebracht met behulp van een optische vezel en
licht.
o Beoordeeld of de stent juist wel of juist niet tegen de want zit.
o Wordt niet veel gebruikt wegens het niet terugbetaald is
Samenvattend
• Wat kunnen we allemaal doen?
o Rechter hart – veneus – drukken + bloedgassen
o Linker hart – arterieel – drukken + ventriculografie en aortagrafie
o Selectief coronaire angio – incidenties
o Evaluatie van letsels: FFR/ beeldvorming
o Evt provocatie ergonovine
• Hoe gaat we het doen?
o Vasculaire toegang creëren
o Drukmeting uitvoeren
▪ Grote vaten
▪ Kamers
▪ Intracoronair = FFR
o Angiografie
▪ Coronairen
▪ Kamer(s)
▪ Grote vaten
o Hemostase -> gaatje dicht doen na de katherisatie
1.4.1 Indicaties voor coronarografie (examen)
• Beeldvorming coronaire anatomie en/of pathologie
o Angor, infarct
o Voor hartheelkunde
▪ Vaak wordt het nu vervangen door CT
▪ Niet bij patiënten met grote atherosclerose
o Plotse dood, aritmie
• Hemodynamische evaluatie
o Hartfalen
o Structureel hartlijden, verworven en aangeboren
3
, 1.4.2 Punctie van bloedvaten
• Seldinger techniek
• Palpatie of echo
o Kennis anatomie!
o Vroeger via palpatie nu altijd echo
• Diameter sheath naargelang doel
o 3mm = 1 French
o Diagnostische 4-6 Fr
o Interventie 5-8 Fr
o Structureel 12-24 Fr
• Arterieel en veneus
o Locatie -> overal waar het bloedvat oppervlakkig licht
o Vroeger vaak femoralis nu meer radialis
▪ Minder overlijdens aan complicaties
▪ Minder bloedingen
o Radialis
▪ Meer op de hand van de patiënt
• Minder kans op radialis oclusie
• Vaker terugkomende patiënten kunnen makkelijker
meerdere puncties krijgen op radialis
• Comfort van de patiënt beter
1.4.3 Catheters: overwegingen
• Diameter
o Vs. Toegansweg
o Vs. Doel
• Thrombose risico
o Hoe dikker u catheter, hoe groter de kans
• Vorm vs. Anatomie
o Toegansweg
o Individueel
o Handigheid van de cardioloog
1.4.4 Evaluatie coronaire stenose
• Angiografie
• QCA
o Je ziet de diameter en berekend de vernauwing
o Heeft klinisch en prognostisch geen meerwaarde (vooral in studies gebruikt)
• Intracoronaire beeldvorming
o Intravasculaire ultrasound (IVUS)
o Optical Coherence Tomography
• Functionele evaluatie
o Franctionele flow reserve (FFR, iFR)
o Microvasculaire functie (CFR, IMR)
▪ Bij mensen met angor waar niets te zien is op de coronairografie gaan we dit
onderzoek gebruiken
4
1. Coronaire pathologie: Invasieve diagnostiek
1.1 Anatomie van het hart
Kleppen:
• Aortaklep
• Pulmonale klep
• Mitralisklep
• Tricuspideklep
Coronaire:
• HS
o LAD
o Curcumflex
• Rechter coronairen
1.2 Beeldvorming
Essentieel voor begrip en diagnose
• Autopsie
• Chirurgie
• Beeldvorming
o Echo
▪ Alles behalve coronaire te bekijken
o RX
o CT -MRI
o Catherisatie
1
, 1.3 Pathologie waarvoor catherisatie
• Atherosclerose
o Angor
o Infarct
o Antatomie
• Hartfalen (R hart catherisatie)
o Spier
o Kleppen
o Drukken -> bij gekend hartfalen, om te weten welke fase u patiënt zit
• Congenitaal lijden -> wordt minder gedaan wegens we het al vaak weten door ander
onderzoeken, hier gaat men vooral de hemodynamische impact zien
o Defecten
o Complexe anomalieen (TGA, ToF,…)
1.4 Hartcatheterisatie – coronarografie
Hoe?
Via de Seldinger techniek: (Examen open vraag)
1. Men gaat de vene/arterie aanprikken met een holle naald
2. Vervolgens gaat men een voerdraad in de naald plaatsen
en opschuiven toe waar we moeten komen in het hart
3. De holle naald wordt weer verwijderd
4. Via de voerdraad kunnen we catheters opschuiven naar
de plaats waar we hem nodig hebben.
5. De voerdraad kan nu verwijderd worden, de catheder
blijft wel ter plaatsen
Vervolgens gaat men via angiografie de coronaire in kaart brengen
en de mogelijke stenose. Deze bepalen we door de voor en
achterkant van de stenose te meten
➔ CAVE: we kijken bloedvaten uit minstens 2 tot 3 hoeken omdat
men dan de stenose anders ziet en er ook een ander
percentage aan kan hangen.
➔ Dit is zeer subjectief daarom kunnen we nog verdere metingen
uitvoeren
Extra metingen:
• FFR = fractionele flow reserve = functionele flow (examen)
o Men gaat het drukverschil meten tussen voor de stenose en achter de
stenose, wanneer dit groter is dan 20% gaat men stenten
▪ Boven 0.90 -> nooit ischemie -> niet stenten
▪ Vanaf 0,80 -> mogelijks ischemie -> overweging stenten
▪ Vafan 0,75 -> ischemie -> stenten
o Evolutie -> curve criëren waar men exact kan zien waar de stenose zit door
de katheter terug te trekken (de stenose opzoeken)
2
, • IVUS = Intra Vasculaire Ultra Sound
o Men gaat met een echo catheter, door middel van ultra-sone geluiden,
het bloedvat een vorm geven.
▪ Waar zit de vernauwing?
▪ Hoe lang is de vernauwing?
▪ Hoe excentrisch is de vernauwing?
▪ Hoeveel kalk is er aanwezig?
▪ Is er een complicatie? Bv. een scheur van een bloedvat.
o Wordt niet veel gebruikt wegens het niet terugbetaald is.
• OCT = Optical Coherence Tomography
o Dit is een beeldvormingstechniek waarmee de wanden van de
coronaire arteriën in beeld worden gebracht met behulp van een optische vezel en
licht.
o Beoordeeld of de stent juist wel of juist niet tegen de want zit.
o Wordt niet veel gebruikt wegens het niet terugbetaald is
Samenvattend
• Wat kunnen we allemaal doen?
o Rechter hart – veneus – drukken + bloedgassen
o Linker hart – arterieel – drukken + ventriculografie en aortagrafie
o Selectief coronaire angio – incidenties
o Evaluatie van letsels: FFR/ beeldvorming
o Evt provocatie ergonovine
• Hoe gaat we het doen?
o Vasculaire toegang creëren
o Drukmeting uitvoeren
▪ Grote vaten
▪ Kamers
▪ Intracoronair = FFR
o Angiografie
▪ Coronairen
▪ Kamer(s)
▪ Grote vaten
o Hemostase -> gaatje dicht doen na de katherisatie
1.4.1 Indicaties voor coronarografie (examen)
• Beeldvorming coronaire anatomie en/of pathologie
o Angor, infarct
o Voor hartheelkunde
▪ Vaak wordt het nu vervangen door CT
▪ Niet bij patiënten met grote atherosclerose
o Plotse dood, aritmie
• Hemodynamische evaluatie
o Hartfalen
o Structureel hartlijden, verworven en aangeboren
3
, 1.4.2 Punctie van bloedvaten
• Seldinger techniek
• Palpatie of echo
o Kennis anatomie!
o Vroeger via palpatie nu altijd echo
• Diameter sheath naargelang doel
o 3mm = 1 French
o Diagnostische 4-6 Fr
o Interventie 5-8 Fr
o Structureel 12-24 Fr
• Arterieel en veneus
o Locatie -> overal waar het bloedvat oppervlakkig licht
o Vroeger vaak femoralis nu meer radialis
▪ Minder overlijdens aan complicaties
▪ Minder bloedingen
o Radialis
▪ Meer op de hand van de patiënt
• Minder kans op radialis oclusie
• Vaker terugkomende patiënten kunnen makkelijker
meerdere puncties krijgen op radialis
• Comfort van de patiënt beter
1.4.3 Catheters: overwegingen
• Diameter
o Vs. Toegansweg
o Vs. Doel
• Thrombose risico
o Hoe dikker u catheter, hoe groter de kans
• Vorm vs. Anatomie
o Toegansweg
o Individueel
o Handigheid van de cardioloog
1.4.4 Evaluatie coronaire stenose
• Angiografie
• QCA
o Je ziet de diameter en berekend de vernauwing
o Heeft klinisch en prognostisch geen meerwaarde (vooral in studies gebruikt)
• Intracoronaire beeldvorming
o Intravasculaire ultrasound (IVUS)
o Optical Coherence Tomography
• Functionele evaluatie
o Franctionele flow reserve (FFR, iFR)
o Microvasculaire functie (CFR, IMR)
▪ Bij mensen met angor waar niets te zien is op de coronairografie gaan we dit
onderzoek gebruiken
4
