Module 3 Markt en overheid
Hoofdstuk 1 Markten
§1 Markt en marktstructuur
Markt = geheel van factoren waaronder vragers en aanbieders elkaar ontmoeten en
producten verhandelen.
Concrete markt = plaats waar vragers en aanbieders elkaar ontmoeten. (bijv.
bloemenveiling of marktplaats)
Abstracte markt = alle factoren die te maken hebben met de verhandeling van het
product. (bijv. huizenmarkt)
Marktstructuur = geheel van kenmerken van de markt die het marktevenwicht beïnvloeden.
Kenmerken:
- Aantal aanbieders en hun marktaandelen
- Toetredingsdrempels
- Mate van productdiferentate
Marktaandeel = afzet van een individuele aanbieder als percentage van de totale afzet.
Als > 35% = dominante aanbieder
Hoe groter marktaandeel hoe meer invloed producent op prijs
Toetredingsdrempels = abstracte drempels waar een producent ‘overheen moet stappen’
om te kunnen produceren beïnvloedt aantal producenten op een markt.
Hoe hoger drempel hoe minder producenten hoe meer invloed op prijs
Homogene producten = Producten die in de ogen van de consument niet van elkaar
verschillen. (Bijv. elektriciteit)
Heterogene producten = producten die in de ogen van de consument verschillen. (Bijv.
chips) verschillen van elkaar maar bevredigen dezelfde behoefen.
Gediferenteerde producten = producten die substtueerbaar zijn, maar in de ogen van
consumenten van elkaar verschillen. Bijv. frisdrank (Cola en Fanta zorgen allebei voor
minder dorst, maar smaken wel anders)
Producten zijn betere substtuten voor elkaar naarmate ze minder van elkaar verschillen.
Onafhankelijke producten = producten die onderling helemaal niet substtueerbaar zijn.
(bijv. bril)
Mate van productdiferentate bepaalt of producent zijn verkoopprijs kan beïnvloeden. Als
nauwelijks gediferenteerd product minder invloed en anders om.
§2 Marktvormen
Aantal aanbieders Homogeen product Heterogeen product
Veel Volkomen concurrente Monopolistsche
concurrente
Weinig Homogeen oligopolie Heterogeen oligopolie
Eén Monopolie
, Volkomen concurrente = veel producten die allemaal hetzelfde, homogene product
aanbieden prijs niet beïnvloedbaar, alleen hoeveelheid die producent aanbiedt.
Hoeveelheidsaanpassers
Komt nauwelijks voor.
Monopolie = één producent = prijszetter (kiest prijs waarbij winst maximaal) (bijv. NS)
Oligopolie = 5 tot 10 producenten.
Duopolie = 2 producenten
Homogeen oligopolie = alle producenten in oligopolie maken hetzelfde product.
Heterogeen oligopolie = in oligopolie producten wijken van elkaar af.
Monopolistsche concurrente = veel kleine producenten bieden een heterogeen product
aan. Enige verschil van volkomen concurrente is dat producten heterogeen zijn.
Invloed op verkoopprijs, maar beperkt door sterke concurrente.
Hoofdstuk 2 Marktvormen en hun marktevenwicht
§1 Marktevenwicht
Twee voorwaarden marktevenwicht:
1. De gevraagde hoeveelheid is gelijk aan de aangeboden hoeveelheid.
2. Alle producenten maximaliseren hun winst.
Volkomen concurrente geen invloed op prijs
De overige marktvormen wel invloed op prijs
§2 Volkomen concurrentie
Vijf voorwaarden volkomen concurrente:
1. Veel vragers en aanbieders
Als niemand invloed heef op prijs, wordt prijs bepaald door snijpunt collecteve
aanbod- en vraaglijn.
2. Homogeen product
Alle producenten moeten in de ogen van de consument hetzelfde product
aanbieden.
3. Vrije toe- en uittreding
Geen toelatngsdrempels tjdelijke winst. Winst nieuwe producenten
collecteve aanbod neemt toe prijs daalt. Ook tjdelijke winst.
4. Transparante markt
Iedereen beschikt over alle relevante informate. Consumenten en producenten
weten evenwichtsprijs, waardoor hier niet mee onderhandeld kan worden.
5. Productetechnologie
Iedereen produceert op dezelfde manier.
Hoofdstuk 1 Markten
§1 Markt en marktstructuur
Markt = geheel van factoren waaronder vragers en aanbieders elkaar ontmoeten en
producten verhandelen.
Concrete markt = plaats waar vragers en aanbieders elkaar ontmoeten. (bijv.
bloemenveiling of marktplaats)
Abstracte markt = alle factoren die te maken hebben met de verhandeling van het
product. (bijv. huizenmarkt)
Marktstructuur = geheel van kenmerken van de markt die het marktevenwicht beïnvloeden.
Kenmerken:
- Aantal aanbieders en hun marktaandelen
- Toetredingsdrempels
- Mate van productdiferentate
Marktaandeel = afzet van een individuele aanbieder als percentage van de totale afzet.
Als > 35% = dominante aanbieder
Hoe groter marktaandeel hoe meer invloed producent op prijs
Toetredingsdrempels = abstracte drempels waar een producent ‘overheen moet stappen’
om te kunnen produceren beïnvloedt aantal producenten op een markt.
Hoe hoger drempel hoe minder producenten hoe meer invloed op prijs
Homogene producten = Producten die in de ogen van de consument niet van elkaar
verschillen. (Bijv. elektriciteit)
Heterogene producten = producten die in de ogen van de consument verschillen. (Bijv.
chips) verschillen van elkaar maar bevredigen dezelfde behoefen.
Gediferenteerde producten = producten die substtueerbaar zijn, maar in de ogen van
consumenten van elkaar verschillen. Bijv. frisdrank (Cola en Fanta zorgen allebei voor
minder dorst, maar smaken wel anders)
Producten zijn betere substtuten voor elkaar naarmate ze minder van elkaar verschillen.
Onafhankelijke producten = producten die onderling helemaal niet substtueerbaar zijn.
(bijv. bril)
Mate van productdiferentate bepaalt of producent zijn verkoopprijs kan beïnvloeden. Als
nauwelijks gediferenteerd product minder invloed en anders om.
§2 Marktvormen
Aantal aanbieders Homogeen product Heterogeen product
Veel Volkomen concurrente Monopolistsche
concurrente
Weinig Homogeen oligopolie Heterogeen oligopolie
Eén Monopolie
, Volkomen concurrente = veel producten die allemaal hetzelfde, homogene product
aanbieden prijs niet beïnvloedbaar, alleen hoeveelheid die producent aanbiedt.
Hoeveelheidsaanpassers
Komt nauwelijks voor.
Monopolie = één producent = prijszetter (kiest prijs waarbij winst maximaal) (bijv. NS)
Oligopolie = 5 tot 10 producenten.
Duopolie = 2 producenten
Homogeen oligopolie = alle producenten in oligopolie maken hetzelfde product.
Heterogeen oligopolie = in oligopolie producten wijken van elkaar af.
Monopolistsche concurrente = veel kleine producenten bieden een heterogeen product
aan. Enige verschil van volkomen concurrente is dat producten heterogeen zijn.
Invloed op verkoopprijs, maar beperkt door sterke concurrente.
Hoofdstuk 2 Marktvormen en hun marktevenwicht
§1 Marktevenwicht
Twee voorwaarden marktevenwicht:
1. De gevraagde hoeveelheid is gelijk aan de aangeboden hoeveelheid.
2. Alle producenten maximaliseren hun winst.
Volkomen concurrente geen invloed op prijs
De overige marktvormen wel invloed op prijs
§2 Volkomen concurrentie
Vijf voorwaarden volkomen concurrente:
1. Veel vragers en aanbieders
Als niemand invloed heef op prijs, wordt prijs bepaald door snijpunt collecteve
aanbod- en vraaglijn.
2. Homogeen product
Alle producenten moeten in de ogen van de consument hetzelfde product
aanbieden.
3. Vrije toe- en uittreding
Geen toelatngsdrempels tjdelijke winst. Winst nieuwe producenten
collecteve aanbod neemt toe prijs daalt. Ook tjdelijke winst.
4. Transparante markt
Iedereen beschikt over alle relevante informate. Consumenten en producenten
weten evenwichtsprijs, waardoor hier niet mee onderhandeld kan worden.
5. Productetechnologie
Iedereen produceert op dezelfde manier.
