Aantekeningen GS h7
Hoofdstuk 7 De tijd van pruiken en revoluties
§1 De verlichting
Kenm. Aspect: Rationeel optimisme en ‘verlicht denken’ dat werd toegepast op alle
terreinen van de samenleving: godsdienst, politiek, economie en sociale
verhoudingen.
Mensen moeten zelf gaan nadenken. Er moet licht in de duisternis van onwetendheid
komen : de VERLICHTING
Het wetenschappelijke denken richtte zich nu ook op de logica van het geloof en de
politiek/bestuur
Mensen moeten kennis krijgen. Als je goed onderwijs krijgt, kun je opgeboed worden
tot een goed burger.
Godsdienst heeft eeuwenlang het volk dom gehouyden en verdoofd. .
Voltaire Verlicht absolutisme
Volk is nog te weinig ontwikkeld, koning moet mensen slim maken
Alles voor en niets door het volk (Frederik II van Pruisen)
Deïsme: God als horlogemaker: het is onzin dat hij nog ingrijpt in de
wereld. Een opperwezen heeft het heelal gemaakt, en sinds hij hier
mee klaar is verloopt het volgens vaste wetten.
Diderot / d’Alembert Bekendste redacteuren van de Encyclopedie
Alle wetenschappelijke theorieën in een boekwerk om de mensen
slimmer te maken en alles op een rijtje te hebben.
Montesquieu de Trias Politica-leer oftewel de driemachtenleer: scheiding tussen
wetgevende, uitvoerende en rechterlijke macht. Hij was echter geen
voorstander van algemeen kiesrecht!
J.J. Rousseau De mens is van nature goed, maar verpest door de westerse
samenleving. (le bon sauvage); Ging uit van Tabula Rasa
(onbeschreven blad), mens is maakbaar.Voor goed onderwijs,
waardoor mensen meer kennis krijgen, waardoor zij goede
staatsburgers kunnen worden.
Regering moet volkswil uitvoeren; volk sluit onderling een sociaal
contract, dat de regering moet uitvoeren..
John Locke Bevolking sluit onderling een contract, dit moet uitgevoerd worden door
de regering.
Aanzet voor democratie, maar het volk kiest uit een geleerd iemand
voor in het parlement. Volk zelf is te dom om zo’n positie uit te voeren.
Immanuel Kant: Duitse Verlichtingsfilosoof; dankzij de Rede kan de mens zich
bevrijden uit de “onmondigheid, waaraan hij zelf schuldig is”. De mens
onderscheidt zich van het dier, doordat hij vanaf zijn geboorte inzicht
heeft in tijd en ruimte en een geweten heeft.
A. Smith Vrije markt, Vraag en Aanbod, econoom. Uitgangspunt: ieder mens is
een Homo Economicus. De “Invisible Hand” is het econ. ordenend
principe
1/4
Hoofdstuk 7 De tijd van pruiken en revoluties
§1 De verlichting
Kenm. Aspect: Rationeel optimisme en ‘verlicht denken’ dat werd toegepast op alle
terreinen van de samenleving: godsdienst, politiek, economie en sociale
verhoudingen.
Mensen moeten zelf gaan nadenken. Er moet licht in de duisternis van onwetendheid
komen : de VERLICHTING
Het wetenschappelijke denken richtte zich nu ook op de logica van het geloof en de
politiek/bestuur
Mensen moeten kennis krijgen. Als je goed onderwijs krijgt, kun je opgeboed worden
tot een goed burger.
Godsdienst heeft eeuwenlang het volk dom gehouyden en verdoofd. .
Voltaire Verlicht absolutisme
Volk is nog te weinig ontwikkeld, koning moet mensen slim maken
Alles voor en niets door het volk (Frederik II van Pruisen)
Deïsme: God als horlogemaker: het is onzin dat hij nog ingrijpt in de
wereld. Een opperwezen heeft het heelal gemaakt, en sinds hij hier
mee klaar is verloopt het volgens vaste wetten.
Diderot / d’Alembert Bekendste redacteuren van de Encyclopedie
Alle wetenschappelijke theorieën in een boekwerk om de mensen
slimmer te maken en alles op een rijtje te hebben.
Montesquieu de Trias Politica-leer oftewel de driemachtenleer: scheiding tussen
wetgevende, uitvoerende en rechterlijke macht. Hij was echter geen
voorstander van algemeen kiesrecht!
J.J. Rousseau De mens is van nature goed, maar verpest door de westerse
samenleving. (le bon sauvage); Ging uit van Tabula Rasa
(onbeschreven blad), mens is maakbaar.Voor goed onderwijs,
waardoor mensen meer kennis krijgen, waardoor zij goede
staatsburgers kunnen worden.
Regering moet volkswil uitvoeren; volk sluit onderling een sociaal
contract, dat de regering moet uitvoeren..
John Locke Bevolking sluit onderling een contract, dit moet uitgevoerd worden door
de regering.
Aanzet voor democratie, maar het volk kiest uit een geleerd iemand
voor in het parlement. Volk zelf is te dom om zo’n positie uit te voeren.
Immanuel Kant: Duitse Verlichtingsfilosoof; dankzij de Rede kan de mens zich
bevrijden uit de “onmondigheid, waaraan hij zelf schuldig is”. De mens
onderscheidt zich van het dier, doordat hij vanaf zijn geboorte inzicht
heeft in tijd en ruimte en een geweten heeft.
A. Smith Vrije markt, Vraag en Aanbod, econoom. Uitgangspunt: ieder mens is
een Homo Economicus. De “Invisible Hand” is het econ. ordenend
principe
1/4
