Samenvatting Biochemie Hoofdstuk 11, 12, 13, 16, 17, 18, 19, 20 en 22
Hoofdstuk 11
Belangrijke biomoleculen:
- Koolhydraten; spelen belangrijke rol bij energievoorziening. Zijn zetmeel, suikers en vezels.
Onderdeel van DNA skelet en celwanden. Cellulose. Spelen ook een rol bij kraakbeen.
- Eiwitten;
- Vetten
- Nucleïnezuren
Spiegelbeeld isomerie: fenomeen wat zich voor doet als je een koolstofatoom hebt waar vier
verschillende groepen aan elkaar zitten. Je krijgt twee spiegelbeeld moleculen.
Giraal centrum (omdat er
4 verschillende groepen
omheen zitten)
Enantiomeren: spiegelbeeld moleculen. Zit aan het giraal centrum. Zijn elkaar spiegelbeeld. Ze
hebben verschillende eigenschappen, omdat maar 1 vorm in een enzym of receptor past. De
eigenschappen zijn; rechts gedraaid (D) en links (L) gedraaid. Enantiomeren zijn alleen elkaars
spiegelbeeld als er maar 1 giraal centrum aanwezig is.
Ketose: de koolstafatoom (met dubbelgebonden O) zit in het midden, tussen andere
koolstofatomen.
Aldose: de koolstofatoom (met dubbelgebonden O) zit tussen een C en een H. aan de rand van de
isomeer.
Diastereoisomeer: niet elkaars spiegelbeeld. Hebben meerdere girale centra.
Belangrijke suiker: glucose, mannose en galactose.
Isomeren: hebben dezelfde moleculaire formules maar de structuur is anders. Er is verschil in de
volgorde van binding van atomen.
,Steroisomeren: vallen uiteen tot enantiomeren en diastereoimeren. Atomen zijn gebonden in
dezelfde volgorde maar verschillen in ruimtelijke ordening
Epimeren: hierbij verschilt er slechts één van meerdere asymmetrische koolstofatomen. Maar op
een giraalcentrum verschil.
Anomeren: ontstaan bij de ringsluiting van de glucose moleculen. Isomeren dat verschilt op een
nieuw assymetrische koolstof atoom gevormd in één gesloten ring. Alfa (omlaag) en beta (omhoog).
Deoxyribose: zonder zuurstof. Bouwsteen van DNA. Bevat een OH-groep minder. Deoxyribose is de
bouwsteen van DNA.
De ringvorm ontstaat als er een OH-groep aan het skelet reageert met een C dubbel gebonden O. er
ontstaat een hemiacetal.
Figuur: de reactie die voor ringsluiting zorgt. De dubbelgebonden O wordt een OH groep. Gebeurt
ook bij een ketone. Reactie is hetzelfde.
, 6 ring: de suiker heet een pyran;
- Molecuul kronkelt alle kanten op door alle bindingen die gedraaid kunnen worden.
- Zuurstof is de 6e atoom in de ring.
- Bij alpha steekt de OH de andere kant op als het O-atoom, naar beneden. Bij Beta steekt de
OH de zelfde kant op als het O-atoom, naar boven. De beta en alpha kunnen in elkaar
overgaan zolang het een glucose molecuul is.
- Alle atomen willen in een hoek staan van 109 graden met als gevolg dat er een stoel- of
bootvorm ontstaat qua ruimtelijke inrichting van het molecuul.
- Fructose vormt een 5 ring
- Ribose en deoxyribose vormen ook een 5 ring.
5 ring: de suikerring heet een furan
H-woord-projectie: de manier waarop de ringstructuur getekend is. die namen bij een ring.
Glycosidebinding:
- is een binding dat op de plaats waar eerst de OH-groep zat, die tot stand is gekomen bij de
ringsluiting, zit.
- Er zit dan een nieuwe O-atoom met andere gekoppelde atomen O-glycoside binding.
- Kan ook in alfa en beta structuur voorkomen.
- Kan ook met stikstof worden gebonden N-glycoside binding (vb; in ATP molecuul)
Koppeling aan suiker-resten maakt apolaire stoffen wateroplosbaar ontgiften (glucuronidering)
Bij glucuronidering worden moleculen met veel OH-groepen aan suikergroepen gezet. Voorbeeld
hieronder;
Cellulose vormt waterstofbruggen waardoor het goed kan oplossen in water. Cellulose dient ook als
stevigheid.
Het gewone zetmeel kan goed dienen als opslagplaats omdat het zich kan oprollen.
Glycoproteïnen: zijn eiwitten met suikergroepen. Zijn belangrijk bij de componenten van
celmembranen en de herkenning, adhesie. Het gaat hierbij vaak over gemodificeerde suiker. Het zijn
stoffen die bijvoorbeeld zijn afgeleid van glucose of galactose.
De bloedgroepen worden bepaald door de buitenkant van de rode bloedcellen (erytrocyten) waar
antigenen aanwezig zijn. De antigenen zijn samengesteld uit clusters van de suikermoleculen.
Hoofdstuk 11
Belangrijke biomoleculen:
- Koolhydraten; spelen belangrijke rol bij energievoorziening. Zijn zetmeel, suikers en vezels.
Onderdeel van DNA skelet en celwanden. Cellulose. Spelen ook een rol bij kraakbeen.
- Eiwitten;
- Vetten
- Nucleïnezuren
Spiegelbeeld isomerie: fenomeen wat zich voor doet als je een koolstofatoom hebt waar vier
verschillende groepen aan elkaar zitten. Je krijgt twee spiegelbeeld moleculen.
Giraal centrum (omdat er
4 verschillende groepen
omheen zitten)
Enantiomeren: spiegelbeeld moleculen. Zit aan het giraal centrum. Zijn elkaar spiegelbeeld. Ze
hebben verschillende eigenschappen, omdat maar 1 vorm in een enzym of receptor past. De
eigenschappen zijn; rechts gedraaid (D) en links (L) gedraaid. Enantiomeren zijn alleen elkaars
spiegelbeeld als er maar 1 giraal centrum aanwezig is.
Ketose: de koolstafatoom (met dubbelgebonden O) zit in het midden, tussen andere
koolstofatomen.
Aldose: de koolstofatoom (met dubbelgebonden O) zit tussen een C en een H. aan de rand van de
isomeer.
Diastereoisomeer: niet elkaars spiegelbeeld. Hebben meerdere girale centra.
Belangrijke suiker: glucose, mannose en galactose.
Isomeren: hebben dezelfde moleculaire formules maar de structuur is anders. Er is verschil in de
volgorde van binding van atomen.
,Steroisomeren: vallen uiteen tot enantiomeren en diastereoimeren. Atomen zijn gebonden in
dezelfde volgorde maar verschillen in ruimtelijke ordening
Epimeren: hierbij verschilt er slechts één van meerdere asymmetrische koolstofatomen. Maar op
een giraalcentrum verschil.
Anomeren: ontstaan bij de ringsluiting van de glucose moleculen. Isomeren dat verschilt op een
nieuw assymetrische koolstof atoom gevormd in één gesloten ring. Alfa (omlaag) en beta (omhoog).
Deoxyribose: zonder zuurstof. Bouwsteen van DNA. Bevat een OH-groep minder. Deoxyribose is de
bouwsteen van DNA.
De ringvorm ontstaat als er een OH-groep aan het skelet reageert met een C dubbel gebonden O. er
ontstaat een hemiacetal.
Figuur: de reactie die voor ringsluiting zorgt. De dubbelgebonden O wordt een OH groep. Gebeurt
ook bij een ketone. Reactie is hetzelfde.
, 6 ring: de suiker heet een pyran;
- Molecuul kronkelt alle kanten op door alle bindingen die gedraaid kunnen worden.
- Zuurstof is de 6e atoom in de ring.
- Bij alpha steekt de OH de andere kant op als het O-atoom, naar beneden. Bij Beta steekt de
OH de zelfde kant op als het O-atoom, naar boven. De beta en alpha kunnen in elkaar
overgaan zolang het een glucose molecuul is.
- Alle atomen willen in een hoek staan van 109 graden met als gevolg dat er een stoel- of
bootvorm ontstaat qua ruimtelijke inrichting van het molecuul.
- Fructose vormt een 5 ring
- Ribose en deoxyribose vormen ook een 5 ring.
5 ring: de suikerring heet een furan
H-woord-projectie: de manier waarop de ringstructuur getekend is. die namen bij een ring.
Glycosidebinding:
- is een binding dat op de plaats waar eerst de OH-groep zat, die tot stand is gekomen bij de
ringsluiting, zit.
- Er zit dan een nieuwe O-atoom met andere gekoppelde atomen O-glycoside binding.
- Kan ook in alfa en beta structuur voorkomen.
- Kan ook met stikstof worden gebonden N-glycoside binding (vb; in ATP molecuul)
Koppeling aan suiker-resten maakt apolaire stoffen wateroplosbaar ontgiften (glucuronidering)
Bij glucuronidering worden moleculen met veel OH-groepen aan suikergroepen gezet. Voorbeeld
hieronder;
Cellulose vormt waterstofbruggen waardoor het goed kan oplossen in water. Cellulose dient ook als
stevigheid.
Het gewone zetmeel kan goed dienen als opslagplaats omdat het zich kan oprollen.
Glycoproteïnen: zijn eiwitten met suikergroepen. Zijn belangrijk bij de componenten van
celmembranen en de herkenning, adhesie. Het gaat hierbij vaak over gemodificeerde suiker. Het zijn
stoffen die bijvoorbeeld zijn afgeleid van glucose of galactose.
De bloedgroepen worden bepaald door de buitenkant van de rode bloedcellen (erytrocyten) waar
antigenen aanwezig zijn. De antigenen zijn samengesteld uit clusters van de suikermoleculen.
