Volledige samenvatting Geestelijke gezondheidszorg en geestelijke gezondheidsproblemen - KUL 2de Bach

DEEL I: Psychiatrische ziekteleer

1. Psychopathologie en psychiatrie

Psychiatrie: medisch specialisme op gebied van psychiatrische ziekten
 patiëntenzorg
 wetenschappelijk onderzoek
 onderwijs

Psychiatrische ziekte: Ziekten met psychische klachten en verschijnselen

- gepaard gaan met:
 lijdensdruk
 disfunctioneren

- Hollistische visie
 Psychiatrische ziekte/stoornis = wisselwerking tussen lichaam (soma) en geest
(psyche)
bv. te traag/ snel werkende schildklier (soma  psyche) zorgt voor depressie/angst
bv. depressie (psyche soma) zorgt voor moe/gewichtsverlies


Definitie wat is pathologie = elk jaar gevraagd!!!!! Zeker kennen. = Ernstige lijdensdruk en of
disfunctioneren

Psychische functie: stelt ons in staat om te interageren met de omgeving EXAMEN
 manieren waarop mens informatie uit omgeving en eigen lichaam
- opneemt, ervaart, herkent
- waardeert
- weegt
- toetst aan opgeslagen informatie

 leidt tot automatisch en doelbewust gedrag
- zelfbewustzijn is uniek voor de mens
op omgeving gerichte handelingen




Bewust zijn nodig. Aandacht hebben. Waarnemen nodig (zintuigen)  nodig om info op te nemen

Geheugen nodig  om te toetsen

 psychische functies = complex
 niet op 1 plaats
 gebeurt in neurale netwerken in hersenen
 Zelfbewustzijn

Actie die u stelt gaat interactie uitlokken en die actie vertrekt altijd vanuit u eigen innerlijke wereld

,  Psychiatrisch symptoom  psychiatrisch syndroom  psychiatrische stoornis EXAMEN
- Psychiatrisch symptoom
 Klacht of verschijnsel dat voor psychiater betekenis heeft
 stoornis in ≥1 psychische functies

- psychiatrisch syndroom
 psychische en lichamelijke klachten/verschijnselen
 gecombineerd met beloopskenmerken

- psychiatrische stoornis
 gepaard met:
klinisch significante lijdensdruk
 disfunctioneren: sociaal, beroepsmatig of andere domeinen

 psychopathologie
- Wetenschap van bestuderen & diagnosticeren psychiatrische stoornissen
- Psychiatrische ziekteleer

 Etiologie  pathogenese  psychiatrisch syndroom
- Etiologie
 Welke factoren proces op gang kunnen brengen

- Pahtogenese
 Ontstaanprocessen

- psychiatrisch syndroom
 psychische en lichamelijke klachten/verschijnselen
 gecombineerd met beloopskenmerken

2. Diagnostiek en classificatie
Psychiatrische diagnostiek: geheel van methoden waarmee psychiater gegevens verzameld over
- aard
- oorzaken van ziekte
om kennis over psychiatrische symptomen en stoornis van patiënt te krijgen

 5 belangrijke onderdelen
- gepersonaliseerde diagnostiek
 ervaringen en verwachtingen patiënt krijgen

- descriptieve diagnostiek
 vaststellen psychiatrische symptomen

- etiopathogenetische diagnostiek
 beschrijven etiologie en pathogenese

- prognostische diagnostiek
 voorspellen natuurlijk beloop

- indicatiestelling
 voorspellen effecten van behandeling

,Doelen diagnostiek
 vaststellen psychiatrische symptomen voor classificatie
 opsporen mogelijke etiologische factoren
 vaststellen ernst en gevolgen

Psychiatrisch onderzoek: psychiatrische anamnese en status-mentalis onderzoek
- vaststellen van al dan niet aanwezig psychiatrisch syndroom

Status mentalis: vaststellen informatie over psychiatrische klachten en verschijnselen
- op systematische manier: geeft structuur aan beoordeling
 anamnese
 Exploratie
 Observatie
 testen: testvragen

- Systematiek
- Geeft structuur + houvast aan
psychiatrische beoordeling

 trias psychica: 3 psychische hoofdfuncties
BELANGRIJK
o cognitieve functies: denken, gedachten
o affectieve functies: voelen, gevoelens
o conatieve functies: willen, gedrag

Rangschikking psychische (hoofd)functies
 eerste indrukken
 trias psychica
 persoonlijkheid

Hiërarchie van stoornissen
- volgens toenemende ernst
1. neurocognitieve stoornissen
2. psychosespectrumstoornissen
3. emotionele stoornissen
4. externaliserende stoornissen
5. neurobiologische ontwikkelingsstoornissen
6. persoonlijkheidsstoornissen
Gebaseerd op: ernst van verandering in functioneren

Eerste indrukken
 Objectieve waarneming: 3e persoonsbenadering
- Objectieve waarneming (Zintuigen)
- wetenschappelijke methode
 resultaten onafhankelijk van onderzoeker
 Relatief hoge interbeoordeelaarsbetrouwbaarheid

- beschrijven van verschijnselen
- vorm: beschrijving structuur van psychische ervaring
 hoe de patiënt de wereld en zichzelf ervaart
 afhankelijk van aard van psychiatrische stoornis
 voor status-mentalisonderzoek

,  Subjectieve waarneming: 1e persoonsbenadering
- empathisch begrijpen en beschrijven van subjectieve ervaring
 psychiatrisch symptoom: manier van omgaan met ervaring
- fenomenologische methode
- beschrijven van klachten
- inhoud: wat de patiënt ervaart
 afhankelijk van situatie, cultuur en maatschappij
 voor psychiatrische diagnostiek

Eerste indrukken
 grote waarde  1ste contact: Scherp & opmerkzaam
- Aanwijzingen voor:
 Mogelijke psychiatrische symptomen
 Persoonlijkheidstrekken

- Nauwkeurig omschreven in verslag:
 Onverbloemd
 Onbevooroordeeld
 Respectvol
 Geen: vage (‘vreemd) noch pejoratieve (‘een kras oudje’) termen

1) uiterlijk
a. lichamelijke kenmerken
 lichamelijke gezondheid
- tekenen somatische ziekte (geelzucht, cyanose, dyspneu, cachexie)
- dysmorfie van het gelaat of de ledematen
- slechte voedingstoestand
- rode, schrale handen

 opvallende uiterlijke kenmerken
- vb. cyanose: blauwe verkleuring
- vb. dyspneu: kortademigheid
- vb. tatoeages, automutilatie, fysieke handicap, …

b. leeftijd
 leeftijdsinschatting op twee manieren
- leeftijd
- gedrag of interactie
c. zelfverzorging
- kleding van de patiënt
- uiterlijk van de patiënt
- geur van de patiënt
- past kledij bij leeftijd en sociale status
- zelfverwaarlozing
- overmatige netheid

d. gelaatsuitdrukking
- vier b’s: blij, bang, boos, bedroefd
 basisemoties
- mimiek
 gezicht = visitekaartje van de geest