Samenvatting Deel 1 Fiscaliteit: Basisbeginselen

Deel 1: Basisbeginselen
HOOFDSTUK 1: BEGRIP EN KENMERKEN BELASTING
2 hoofdkenmerken (als niet wordt voldaan  geen belasting)
a) Financieel doel
a. Financiering overheidsuitgaven (geen rechtstreekse en individuele tegenprestatie)
b) Dwingend karakter
a. Bij niet-naleving  sancties
 Administratieve sanctie
 Strafrechtelijke sanctie

Retributie
= vergoeding voor een geïndividualiseerde dienstverlening
 Geen belasting
 Rechtstreekse tegenprestatie van openbare instelling, verbonden aan persoonlijk voordeel
 Bv tolgelden, havenrechten, parkeerretributies

Bijzondere vormen belastingen
Verhaalbelasting of repartitiebelasting
= belastingen waarbij de kosten die een gemeente heeft gemaakt om een dienst te leveren, worden
teruggevorderd van een groep inwoners van de gemeente die onweerlegbaar wordt geacht voordeel
te halen uit de prestatie van de gemeente.

Urbanisatiebelasting
= een belasting die bv voor wegverhardingen, het aanleggen van fiets- en/of voetpaden en
rioleringswerken wordt opgelegd aan alle inwoners van een bepaald gebied (meestal een gemeente)
 Forfaitair aangerekend (volgens veronderstelde situatie)
 Niet gebonden aan de uitvoering van bepaalde werken

Parafiscale bijdragen
 In België niet juridisch als belasting beschouwd omdat de opbrengst ervan niet in de
rijksmiddelen begroting terechtkomt
 Sociale bijdragen beogen allen specifieke uitgaven van de staat, sociale uitgaven
o Niet algemene uitgaven


HOOFDSTUK 2: DE SITUERING VAN HET
BELASTINGRECHT

Privaat recht Publiek recht
Individu VS individu Overheid VS individu
- Burgerlijk recht - Staatsrecht
- Handelsrecht - Administratief recht
- Gerechtelijk recht - Strafrecht
- Sociaal recht - Fiscaal recht
- Sociaal recht

, HOOFSTUK 5: WIE MAG BELASTING HEFFEN?
a) Federale overheid
b) Lokale besturen (gemeenten, provincies en agglomeratie Brussel)
c) Regionale (gewesten en gemeenschappen)
d) Publiekrechtelijke instellingen
o Opdracht van algemeen belang
o Wet verplicht burgers onder bepaalde voorwaarden aan te sluiten
e) Supranationale overheden
o Douanerechten aan gemeenschappelijke buitengrens


HOOFDSTUK 6: GRONDWETTELIJKE BEGINSELEN
BELASTINGHEFFING
Legaliteitsbeginsel = wettelijkheidsbeginsel
 Bescherming burgers tegen al te buitensporige belastingen
Gevolgen
A. Principiële belastingvrijdom
a. Niets is belastbaar, tenzij de wetgever anders bepaalt (decreet of besluit van de
gemeente- of provincieraad voor de regionale en lokale bevoegdheden)
B. Gebonden bevoegdheid van administratie
a. Fiscale wet correct toepassen, zoals zij is
b. Wat wettelijk belastbaar is, moet worden belast, niets meer en niets minder, zonder
toevoeging noch weglating
C. Voorzienbaarheidsbeginsel
a. Wet moet voldoen aan bepaalde kwalitatieve vereisten opdat de toepassing ervan
voor de rechtsonderhorigen voorzienbaar zou zijn. Wettekst, interpretatieregels
moeten duidelijk zijn en de wet moet consistent door de fiscus worden toegepast.

Eenjarigheidsbeginsel = annualiteitsbeginsel
 Jaarlijks gestemd
 Ingevoerde regels zijn slechts voor een jaar geldig als zij niet worden vernieuwd
o Wetgevende macht moe(s)t jaarlijks controle kunnen uitoefenen op de uitvoerende
macht
 In de praktijk: uitvoerend macht moet elk jaar opnieuw de uitdrukkelijke machtiging krijgen
om belastingen te heffen obv de bestaande wetgeving.
Gevolgen
- Jaarlijks nieuwe aangifte
- Beroepskosten enkel aftrekbaar in het belastbaar tijdperk waarin zij zijn gedaan/gedragen
(bv voorraad)
- Jaarlijkse indexatie fiscale bedragen (aanslag voor één jaar)

Gelijkheidsbeginsel
 Alle Belgen gelijk voor de wet, behandeling op een gelijke wijze
 Geen voorkeursbehandelingen, voorrechten (geen vrijstelling of vermindering belasting)
 Relatief karakter
o Alle personen die zich in dezelfde feitelijke toestand bevinden op gelijke wijze
moeten worden belast (uitz bepaalde categorieën)