Samenvatting - Inleiding tot fiscaliteit (B-KUL-HBH72E)

De Inkomstenbelastingen

4 categorieën en hun toepassingsgebied

 Personenbelasting
o Natuurlijke personen
o Inwoner van België

 Vennootschapsbelasting
o Vennootschappen
o Met rechtspersoonlijkheid
o Met een winstoogmerk
o Gevestigd in België

 Rechtspersonenbelasting
o Verenigingen (niet-commerciële exploitatie)  rechtspresonen die geen
vennootschap zijn
o Gevestigd in België
o Vb. vzw’s

 Belasting der niet inwoners
o Natuurlijke personen en rechtspersonen
o Fiscale woonplaats in het buitenland  mogen geen woonplaats in België
hebben

Territorialiteisbeginsel

Personenbelasting, vennootschapsbelasting en rechtspersonenbelasting volgen het principe
van de PERSONELE territorialiteit
 Woonplaats in België
 Gevolg: belast op WERELDWIJD behaalde inkomen

BNI volgt het principe van de ZAKELIJKE territorialiteit (aanknoping)
 Alleen belasting op in België behaalde inkomsten

1. Personenbelasting

Wie is onderworpen aan de personenbelasting? (Art. 3 en 4 WIB)

 Rijksinwoners
 Diplomaten en beroepsconsuls die België vertegenwoordigen in het buitenland

Rijksinwoners

Natuurlijke personen die hun woonplaats in België hebben of wanneer ze geen woonplaats
in België hebben, de zetel van hun fortuin in België hebben (art. 2, §1, 1° WIB)
1

,  Woonplaats = “feitelijk criterium”: het werkelijk in het land wonen  je leeft en
werkt in het bepaald land
 Zetel van fortuin = plaats van waaruit de goederen die het fortuin vormen, worden
beheerd

Wettelijke vermoedens:

 Weerlegbaar vermoeden: je kan een tegenbewijs leveren
o Inschrijving in het rijksregister (tegenbewijs is toegelaten)  dit vermoeden is
weerlegbaar met een tegenbewijs

 Onweerlegbaar vermoeden:
o Voor gehuwden en wettelijk samenwonenden: woonplaats is de plaats waar
het gezin is gevestigd (GEEN tegenbewijs toegelaten)
o Wettelijk samenwonenden = 2 personen die bij de ambtenaar van de
burgerlijke stand van de gemeenschappelijke woonplaats een verklaring
hebben afgelegd waarin ze laten weten dat ze wensen samen te wonen

Overheidsvertegenwoordigers

 Diplomaten en beroepsconsuls die België vertegenwoordigen in het buitenland
blijven aan P.B. onderworpen

 Diplomatieke vertegenwoordigers (in België) van vreemde staten zijn NIET aan de
P.B. onderworpen
o Reden: de immuniteit  wij willen niet eventuele fiscale controles en sancties
de goede diplomatieke werking in gedrang brengt

Belastbare grondslag voor rijksinwoners

 Het WERELDWIJD inkomen, ook al zijn de inkomsten al in het buitenland belast (art.
5 WIB)

 Gevaar van DUBBELE BELASTING

 REMEDIES tegen dubbele belasting

Remedies tegen dubbele belasting

 Bilaterale verdragen tot vermijding van dubbele belasting
o Dubbel belastingverdrag: gaat de heffingsbevoegdheid toekennen aan de ene
of de andere staat en slechts uitzonderlijk aan de twee staten tegelijk

 Eenzijdige maatregelen (bv. artikel 156 WIB): vermindering met 50% van de
Belgische belasting op bepaalde in het buitenland behaalde inkomsten

Dubbelbelastingverdragen

2

,  Verdeling van belastingbevoegdheid voor de verschillende soorten inkomsten

 Woonplaatsstaat versus bronstaat
o Woonplaats: Duitsland, want hij woont effectief in Duitsland
o Bronplaats: België, want appartement is in België

 Vrijstelling met progressievoorbehoud (art.155 WIB)

Stel: Natalie en Sam zijn gehuwd en ze wonen een aantal jaar in edegem. Natalie kan een
periode van 2 jaar in Londen gaan werken. Sam blijft met de kinderen wonen in Edegem en
tijdens de vakanties komt Natalie altijd terug naar Edegem. Wat is het gevolg op Natalie
haar inwonersschap?
 Het gezin blijft in België, want volgens de wettelijke vermoedens is de woonplaats nog
steeds in België

Enkele basisregels die voorkomen in het modelverdrag:

a) inkomsten van onroerende goederen : de belastingbevoegdheid komt toe aan het
land waar het onroerend goed is gelegen (bronstaat).

b) inkomsten van roerende goederen (voornamelijk belegging van kapitalen): het land
waar zich de bron van het inkomen bevindt (de bronstaat) mag een belasting heffen;
deze bronheffing wordt in de meeste verdragen beperkt tot 15%. Het land waar de
belegger zijn (fiscale) woonplaats heeft (de woonstaat) mag ook belasting heffen op
dat inkomen (in de meeste gevallen wordt dan het inkomen belast dat overblijft na
de heffing van de belasting in de bronstaat).

Hieruit blijkt dat de dubbelbelastingverdragen de dubbele belasting op roerende
inkomsten wel beperken, maar niet volledig wegwerken.

Stel: je belegt in Franse aandelen. Je hebt een dividend van 100 euro gekregen. Er is
aan de bron in Frankrijk 15 euro bronheffing ingehouden. Vanuit Frankrijk is er dus
een betaling van 85 euro. Op die 85 euro zal België dan nog eens een belasting
heffen. Het zal het dus beperken, maar niet volledig wegwerken.

c) Inkomsten uit beroepsactiviteiten mogen in de regel belast worden door het land
waar de prestaties worden geleverd (de werkstaat). Dat is zeker het geval als een
werknemer prestaties levert voor een werkgever die in de werkstaat is gevestigd en
ook voor zelfstandigen en vennootschappen die in het buitenland
ondernemingswinsten verkrijgen via een verkoopruimte of inrichting in dat land (een
vaste inrichting/vaste basis).

Eenzijdige maatregelen: 50% belastingvermindering (artikel 156 WIB)

Een belastingplichtige behaalde tijdens het B.T. de volgende netto belastbare inkomsten:
 30.000 € bezoldigingen van Belgische oorsprong


3

,  10.000 € van buitenlandse oorsprong (uit land zonder Dubbel Belasting Verdrag
(DBV))

Belastbare basis = 40.000 €
Verschuldigde basisbelasting (A.J. 2024):14.378,50 € (met het reële tarief)  deze is nog
verschuldigd

Belastingvermindering: 10/40 x 14.378,50 € x ½ = 1.797,31 €
Verschuldigde belasting: 14.378,50 € – 1.797,31 € = 12.581,19 €




Gemeenschappelijke aangifte of alleenstaande in de personenbelasting

Wie zijn (fiscaal) alleenstaanden? (art 126 WIB)

 Personen die niet gehuwd zijn en niet wettelijk samenwonen
 “Partners” in het jaar van huwelijk of wettelijke samenwoning
 “Partners” in het jaar van de ontbinding van het huwelijk of de wettelijke
samenwoning (wegens overlijden of echtscheiding)
 “Partners” vanaf het jaar dat volgt op het jaar van de feitelijke scheiding voor zover
deze niet werd ongedaan gemaakt
 Internationale ambtenaren met een beroepsinkomen van meer dan 12.550 € dat bij
overeenkomst is vrijgesteld zonder progressievoorbehoud

Bijzondere gevallen

 Huwelijk tussen wettelijk samenwonenden
o Als het huwelijk en de wettelijke samenwoning in hetzelfde jaar plaatsvinden
→ alleenstaande in dat jaar, maar vanaf daaropvolgende volgende jaar
gemeenschappelijke aangifte
o Gemeenschappelijke aangifte als het huwelijk en de samenwoning NIET in
hetzelfde jaar plaatsvinden
 Jaar van het overlijden
o Afzonderlijke aanslag als alleenstaande tenzij uitdrukkelijk wordt gekozen
voor een gemeenschappelijke aanslag


4