MK jaar 2 periode 2
Week 1, Veroudering
Gerontologie = het bestuderen van het ouder worden
- Biologische gerontologie
- Biomedische gerontologie
- Sociale gerontologie
- Psychogerontologie
Geriatrie = medisch specialisme (iatros = arts)
- (Psycho) geriatrische patient
Bij geriatrie
Wie zijn de ouderen Senioren (58-82 jaar)
Bejaarden (83 jaar en ouder)
Verouderingsproces
Verouderingsproces
- Lichamelijke veranderingen
- Psychische veranderingen
- Sociale veranderingen
3 fysiologische levensfasen
- Conceptie – 20 jaar: groei en ontwikkeling
- 20-29 jaar: geen verandering
- >30 jaar: afname kwaliteit van organisme
Gezondheidsproblemen en veroudering
- Klachten worden minder goed aangegeven, minder diagnostiek
- Herstel is vaak trager
- Verhoogde kans op complicaties
- Normale verschijnselen van veroudering en herkennen van symptomen
- Kwaliteit van leven staat voorop
Medische kennisgebieden jaar 2, periode 2 en 4 Eline Hettinga
,Epidemiologie
Levensverwachting Nederlandse vrouw
Dubbele vergrijzing:
- Meer ouderen
- Ouderen worden ouderen
In Nederland is er sprake van dubbele vergrijzing
➔ Er zijn hier veel verklaringen voor
o Betere gezondheid in het algemeen
o Betere gezondheidssysteem + toegankelijkheid
o Betere diagnostiek en betere behandelingsmogelijkheden
o Goede algemene hygiëne
Regels voor levensverwachting
60 jaar – 18 jaar
70 jaar – 12 jaar
80 jaar – 6 jaar
Medische kennisgebieden jaar 2, periode 2 en 4 Eline Hettinga
,Kenmerken van de oudere patient
• Leeftijd (biologische leeftijd/echte leeftijd)
• Complexe patiënt
• Kwetsbaarheid
– fysiologische reserves ↓+ compensaties↓
• Multimorbiditeit (≥ bijkomende ziekten)
• Geriatrische syndromen
• Polyfarmacie (meerdere medicijnen)
• Apart aandacht: bewegen en vallen
• Apart aandacht: zintuigen + communicatie
• Apart aandacht: Advanced care planning, kwaliteit leven
• Apart aandacht: Functioneren
• Hoge zorgbehoefte
Fraility
Fraility = kwetsbaarheid
“Een toestand van leeftijd-gerelateerde fysiologische kwetsbaarheid die voortkomt
uit verstoorde homeostatische reserves en een verminderd vermogen om weerstand
te bieden aan belasting”
Criteria voor kwetsbaarheid
1. Gewichtsverlies
2. Uitputting
3. Lichamelijk inactiviteit
4. Loopsnelheid
5. Handknijpkracht
➔ Patient is Frail wanneer die van de 5 criteria aanwezig zijn
Gevolgen van Frailty/kwetsbaarheid
➔ Vallen, lichamelijke achteruitgang, opnamens, afname kwaliteit van leven,
sterfte
Medische kennisgebieden jaar 2, periode 2 en 4 Eline Hettinga
, GFI
GFI = Groningen Frailty Indicator
Selectie instrument om ouderen te selecteren voor
interventies
Met met 15 items
4 domeinen van functioneren
- Lichamelijk
- Cognitief
- Sociaal
- Psychologisch
Met een score van 4 of hoger betekent frail
(=kwetsbaarheid)
Multimorbiditeit -> 2 of meer bijkomende ziekten
Geriatrische syndromen
We hebben ouderen die wel geriatrische syndromen hebben en we hebben ouderen
de geen geriatrische syndromen hebben
Vroeger werden veel ziekten vastgesteld door het samen nemen van de klachten bij
de anamnese en de bevindingen bij het lichamelijk onderzoek.
Deze diagnosen noemden we dan syndroom diagnosen (een stel klachten en een
stel lichamelijke bevindingen bij elkaar).
Geriatrische syndromen
Dit is weer net even anders dan wat bedoeld wordt met het reguliere woord,
syndroom. Het gaat nu niet om het klinisch beeld, maar om het feit dat dit beeld door
veel oorzaken kan worden verklaard.
De oorzaken treden vaak in wisselende samenhang op maar geven dan het klinisch
beeld. Hier ligt de betekenis van het woord syndroom dus op de vele mogelijke
verklaringen en de combinaties ervan om het klinisch beeld te verklaren
Voorbeelden van geriatrische syndromen
• Dementie
• Depressie
• Delier
• Duizeligheid
• Incontinentie
• Decubitus
• Mobiliteit
• Vallen
Medische kennisgebieden jaar 2, periode 2 en 4 Eline Hettinga
Week 1, Veroudering
Gerontologie = het bestuderen van het ouder worden
- Biologische gerontologie
- Biomedische gerontologie
- Sociale gerontologie
- Psychogerontologie
Geriatrie = medisch specialisme (iatros = arts)
- (Psycho) geriatrische patient
Bij geriatrie
Wie zijn de ouderen Senioren (58-82 jaar)
Bejaarden (83 jaar en ouder)
Verouderingsproces
Verouderingsproces
- Lichamelijke veranderingen
- Psychische veranderingen
- Sociale veranderingen
3 fysiologische levensfasen
- Conceptie – 20 jaar: groei en ontwikkeling
- 20-29 jaar: geen verandering
- >30 jaar: afname kwaliteit van organisme
Gezondheidsproblemen en veroudering
- Klachten worden minder goed aangegeven, minder diagnostiek
- Herstel is vaak trager
- Verhoogde kans op complicaties
- Normale verschijnselen van veroudering en herkennen van symptomen
- Kwaliteit van leven staat voorop
Medische kennisgebieden jaar 2, periode 2 en 4 Eline Hettinga
,Epidemiologie
Levensverwachting Nederlandse vrouw
Dubbele vergrijzing:
- Meer ouderen
- Ouderen worden ouderen
In Nederland is er sprake van dubbele vergrijzing
➔ Er zijn hier veel verklaringen voor
o Betere gezondheid in het algemeen
o Betere gezondheidssysteem + toegankelijkheid
o Betere diagnostiek en betere behandelingsmogelijkheden
o Goede algemene hygiëne
Regels voor levensverwachting
60 jaar – 18 jaar
70 jaar – 12 jaar
80 jaar – 6 jaar
Medische kennisgebieden jaar 2, periode 2 en 4 Eline Hettinga
,Kenmerken van de oudere patient
• Leeftijd (biologische leeftijd/echte leeftijd)
• Complexe patiënt
• Kwetsbaarheid
– fysiologische reserves ↓+ compensaties↓
• Multimorbiditeit (≥ bijkomende ziekten)
• Geriatrische syndromen
• Polyfarmacie (meerdere medicijnen)
• Apart aandacht: bewegen en vallen
• Apart aandacht: zintuigen + communicatie
• Apart aandacht: Advanced care planning, kwaliteit leven
• Apart aandacht: Functioneren
• Hoge zorgbehoefte
Fraility
Fraility = kwetsbaarheid
“Een toestand van leeftijd-gerelateerde fysiologische kwetsbaarheid die voortkomt
uit verstoorde homeostatische reserves en een verminderd vermogen om weerstand
te bieden aan belasting”
Criteria voor kwetsbaarheid
1. Gewichtsverlies
2. Uitputting
3. Lichamelijk inactiviteit
4. Loopsnelheid
5. Handknijpkracht
➔ Patient is Frail wanneer die van de 5 criteria aanwezig zijn
Gevolgen van Frailty/kwetsbaarheid
➔ Vallen, lichamelijke achteruitgang, opnamens, afname kwaliteit van leven,
sterfte
Medische kennisgebieden jaar 2, periode 2 en 4 Eline Hettinga
, GFI
GFI = Groningen Frailty Indicator
Selectie instrument om ouderen te selecteren voor
interventies
Met met 15 items
4 domeinen van functioneren
- Lichamelijk
- Cognitief
- Sociaal
- Psychologisch
Met een score van 4 of hoger betekent frail
(=kwetsbaarheid)
Multimorbiditeit -> 2 of meer bijkomende ziekten
Geriatrische syndromen
We hebben ouderen die wel geriatrische syndromen hebben en we hebben ouderen
de geen geriatrische syndromen hebben
Vroeger werden veel ziekten vastgesteld door het samen nemen van de klachten bij
de anamnese en de bevindingen bij het lichamelijk onderzoek.
Deze diagnosen noemden we dan syndroom diagnosen (een stel klachten en een
stel lichamelijke bevindingen bij elkaar).
Geriatrische syndromen
Dit is weer net even anders dan wat bedoeld wordt met het reguliere woord,
syndroom. Het gaat nu niet om het klinisch beeld, maar om het feit dat dit beeld door
veel oorzaken kan worden verklaard.
De oorzaken treden vaak in wisselende samenhang op maar geven dan het klinisch
beeld. Hier ligt de betekenis van het woord syndroom dus op de vele mogelijke
verklaringen en de combinaties ervan om het klinisch beeld te verklaren
Voorbeelden van geriatrische syndromen
• Dementie
• Depressie
• Delier
• Duizeligheid
• Incontinentie
• Decubitus
• Mobiliteit
• Vallen
Medische kennisgebieden jaar 2, periode 2 en 4 Eline Hettinga
