Doorwerking van het materieel recht in het nationaal recht
Doorwerking:
-> Def: De inroepbaarheid van EU-recht voor de nationale rechter. (Bepaald door het HJEU voor uniformiteit)
○ 2 vormen:
1) Horizontale directe/rechtstreekse werking
= tussen particulieren onderling
2) Verticale directe/rechtstreekse werking
= tussen particulieren en de overheid/lidstaat
1. Doorwerking van EU-verdragsbepalingen:
○ Welke bepalingen:
Wetgevingshandelingen en uitvoeringshandelingen:
□ Van gend en Loos: "Indien de bepaling voldoende duidelijk, nauwkeuris en onvoorwaardelijk is." + Verstrijken
overgangstermijn. (RUIME OPVATTING)
a) Onvoorwaardelijk (Reyners zaak)
b) Voldoende duidelijk en nauwkeurig (Defrenne zaak + Tesco stores zaak)
◊ "Deelbare directe werking" -> Gelijkaardig maar niet gelijk =/= gelijk (ander gevolg aan gegeven)
◊ -> Tesco stores zorgde dat 157 VWEU ook directe horizontale werking kreeg voor gelijkwaardige arbeid.
-> Hof is dus terug gekomen op voorgaande rechtspraak.
-> Verticaal: (Van Gend en Loos)
Kan een bepaling door de ene tegen de andere particulier worden ingeroepen.
-> Horizontaal: (Defrenne zaak)
Info: Minder betaalde stewardesse.(157 VWEU)
Horizontaal ? JA want anders discriminatie tussen publieke en private werknemers.
□ Zaken met directe werking zorgen ervoor dat strijdig nationaal recht buiten toepassing moet gelaten worden.
EU Basisverdragen ?
□ Neen, voornamelijk als kaderverdrag dus vaak niet van toepassing + veel naar lidstaten en niet naar particulieren.
□ KAN WEL ! (als aan de vw is voldaan !)
○ Grenzen aan de doorwerking:
1) Grenzen aan de soepele toepassing van de directe werkingvoorwaarden:
-> Niet alle EU bepalingen zijn dwingende resultaatserplichtingen die onvoorwaardelijk zijn.
Bv. Arrest Wijsenbeek (voorwaardelijke vrijheid)
2) Directe werking kan worden begrensd in de tijd.
-> HVJEU kan altijd van de "ex tunc" werking van haar uitspraken afstappen en een andere termijn instellen.
Bv. Zaak defrenne. (directe werking na de uitspraak van het hof.)
2. Doorwerking van secundair EU-recht:
Art. 288 VWEU:
□ Verordeningen: Verbindend in al haar onderdelen en is rechtstreeks toepasselijk in elke lidstaat.
-> Zaak Politi. (Als aan vw is voldaan dan zowel horizontaal als verticaal.)
-> Een niet gepubliceerde verordening kan geen horizontale werking hebben tot publicatie (Arrest Heinrich)
-> Geen omzettingsmaatregelen in nationaal recht.
(uitvoeringsbesluiten wel ! Amsterdam Bulb arrest) -> Maar maakt geen verschil want zal hetzelfde in alle staten zijn
□ Richtlijnen: Verbindend ten aanzien van het te bereiken doel (Soms directe werking)
-> Verwerping van de uitdrukkelijke a contrario redenering tov verordeningen. (Zaak Grad.)
-> Richtlijnen kunnen in beginsel wel directe werking hebben. (Van Duyn zaak)
Verticaal:
◊ Ja, in geval van niet tijdige of niet correcte omzetting in nationaal recht. (Ratti Zaak.)
-> Nog steeds aan de voorwaarden van voldoende duidelijk etc etc. Voldoen !
◊ Geen omgekeerde verticale werking (Lidstaat kan zich niet beroepen tegen burger op een richtlijn die ze
nog niet heeft omgezet. (Arrest Kolpinghuis.)
◊ Lokale overheden moeten de niet-omgezette richtlijn na het verstrijken van de termijn toepassen (Arres
Costanzo)
◊ Francovich (Pas sprake van verticale directe werking als de beoordelingsmarge van de staat volledig is
ingevuld) -> Geen directe werking als uitvoeringsmaatregelen ontbreken.
-> Deels ontbreken = deelbare verticale directe werking (alles wat al gedaan is toepassen) (Miret arrest)
Horizontaal:
◊ Faccini Dori (Geen horizontale werking want enkel bedoeld tov staten)
-> Ook niet tegen overheid als werkgever. Enkel tegen de overheid als instantie !!
◊ Alternatieven:
1. Ruime interpretatie van het begrip "staat":
Doorwerking:
-> Def: De inroepbaarheid van EU-recht voor de nationale rechter. (Bepaald door het HJEU voor uniformiteit)
○ 2 vormen:
1) Horizontale directe/rechtstreekse werking
= tussen particulieren onderling
2) Verticale directe/rechtstreekse werking
= tussen particulieren en de overheid/lidstaat
1. Doorwerking van EU-verdragsbepalingen:
○ Welke bepalingen:
Wetgevingshandelingen en uitvoeringshandelingen:
□ Van gend en Loos: "Indien de bepaling voldoende duidelijk, nauwkeuris en onvoorwaardelijk is." + Verstrijken
overgangstermijn. (RUIME OPVATTING)
a) Onvoorwaardelijk (Reyners zaak)
b) Voldoende duidelijk en nauwkeurig (Defrenne zaak + Tesco stores zaak)
◊ "Deelbare directe werking" -> Gelijkaardig maar niet gelijk =/= gelijk (ander gevolg aan gegeven)
◊ -> Tesco stores zorgde dat 157 VWEU ook directe horizontale werking kreeg voor gelijkwaardige arbeid.
-> Hof is dus terug gekomen op voorgaande rechtspraak.
-> Verticaal: (Van Gend en Loos)
Kan een bepaling door de ene tegen de andere particulier worden ingeroepen.
-> Horizontaal: (Defrenne zaak)
Info: Minder betaalde stewardesse.(157 VWEU)
Horizontaal ? JA want anders discriminatie tussen publieke en private werknemers.
□ Zaken met directe werking zorgen ervoor dat strijdig nationaal recht buiten toepassing moet gelaten worden.
EU Basisverdragen ?
□ Neen, voornamelijk als kaderverdrag dus vaak niet van toepassing + veel naar lidstaten en niet naar particulieren.
□ KAN WEL ! (als aan de vw is voldaan !)
○ Grenzen aan de doorwerking:
1) Grenzen aan de soepele toepassing van de directe werkingvoorwaarden:
-> Niet alle EU bepalingen zijn dwingende resultaatserplichtingen die onvoorwaardelijk zijn.
Bv. Arrest Wijsenbeek (voorwaardelijke vrijheid)
2) Directe werking kan worden begrensd in de tijd.
-> HVJEU kan altijd van de "ex tunc" werking van haar uitspraken afstappen en een andere termijn instellen.
Bv. Zaak defrenne. (directe werking na de uitspraak van het hof.)
2. Doorwerking van secundair EU-recht:
Art. 288 VWEU:
□ Verordeningen: Verbindend in al haar onderdelen en is rechtstreeks toepasselijk in elke lidstaat.
-> Zaak Politi. (Als aan vw is voldaan dan zowel horizontaal als verticaal.)
-> Een niet gepubliceerde verordening kan geen horizontale werking hebben tot publicatie (Arrest Heinrich)
-> Geen omzettingsmaatregelen in nationaal recht.
(uitvoeringsbesluiten wel ! Amsterdam Bulb arrest) -> Maar maakt geen verschil want zal hetzelfde in alle staten zijn
□ Richtlijnen: Verbindend ten aanzien van het te bereiken doel (Soms directe werking)
-> Verwerping van de uitdrukkelijke a contrario redenering tov verordeningen. (Zaak Grad.)
-> Richtlijnen kunnen in beginsel wel directe werking hebben. (Van Duyn zaak)
Verticaal:
◊ Ja, in geval van niet tijdige of niet correcte omzetting in nationaal recht. (Ratti Zaak.)
-> Nog steeds aan de voorwaarden van voldoende duidelijk etc etc. Voldoen !
◊ Geen omgekeerde verticale werking (Lidstaat kan zich niet beroepen tegen burger op een richtlijn die ze
nog niet heeft omgezet. (Arrest Kolpinghuis.)
◊ Lokale overheden moeten de niet-omgezette richtlijn na het verstrijken van de termijn toepassen (Arres
Costanzo)
◊ Francovich (Pas sprake van verticale directe werking als de beoordelingsmarge van de staat volledig is
ingevuld) -> Geen directe werking als uitvoeringsmaatregelen ontbreken.
-> Deels ontbreken = deelbare verticale directe werking (alles wat al gedaan is toepassen) (Miret arrest)
Horizontaal:
◊ Faccini Dori (Geen horizontale werking want enkel bedoeld tov staten)
-> Ook niet tegen overheid als werkgever. Enkel tegen de overheid als instantie !!
◊ Alternatieven:
1. Ruime interpretatie van het begrip "staat":
