Wat is de rol van genetica in het beïnvloeden van persoonlijkheid?
The Human Genome
Genoom verwijst naar de complete set aan genen (20.000 tot 25.000) die een individu bezit.
Mensen hebben 23 paar chromosomen. Mannen en vrouwen verschillen in laatste
chromosomenpaar. Vrouwen XX en Mannen XY. Een chromosoom bestaat uit veel genen.
Verschillende versies van hetzelfde gen heten allelen (bijvoorbeeld voor blond of bruin haar).
Genen zijn stroken DNA die uit ATCG bestaan. Genen beïnvloeden gedrag niet direct. Er is
bijvoorbeeld geen extraversie gen. Genetic junk is DNA waarvan onderzoekers dachten dat het
geen functie had. Later bleek dat dit DNA wel functie had.
Controversie
Eugenetica houdt in dat we de reproductie van mensen met bepaalde eigenschappen zouden
bevorderen en dat we de reproductie van mensen zonder die eigenschap zouden ontmoedigen.
Heritability
Heritability: een statistiek die verwijst naar het deel van de waargenomen variatie in een groep
individuen dat kan worden verklaard door genetische variantie.
Het deel van de fenotypische variantie dat kan worden toegeschreven aan genotypische
variantie. Environmentally betekent welk deel van de persoonlijkheid door de omgeving komt.
Misverstanden over erfelijkheid:
, - Overerfbaarheid verwijst alleen naar verschillen in een steekproef of populatie, niet naar
een individu.
- Erfelijkheid is niet constant. Het kan veranderen zodra de omgeving/tijd verandert
Nature-Nurture Debat Clarified
Je kan op 2 manieren kijken naar het Nature-nurture debat:
- Het level van een individu: Het heeft geen zin om je af te vragen of genen of
omgevingsfactoren belangrijker zijn voor persoonlijkheid. Beide zijn belangrijk en nodig.
(voorbeeld van ingrediënten van een taart). We kunnen ze niet logisch uit elkaar halen
om te zien welke het belangrijkst is.
- Het level van de populatie: Het is heel zinnig om te vragen: "Wat is belangrijker bij het
verklaren van individuele verschillen in eigenschap X - genetische verschillen,
omgevingsverschillen of hun interactie? Op populatieniveau kunnen we de verschillen
onderverdelen in deze bronnen: verschillen in genen, verschillen in omgeving en de
interactie tussen genen en omgeving. En, voor een bepaalde populatie op een bepaald
moment in de tijd, kunnen we zinnige uitspraken doen over wat belangrijker is in het
verklaren van de verschillen. Neem het voorbeeld van de taart. Als je 100 cakes hebt, is
het zinnig om je af te vragen of de verschillen tussen de cakes in bijvoorbeeld zoetheid
meer veroorzaakt worden door verschillen in de gebruikte hoeveelheid bloem of door
verschillen in de gebruikte hoeveelheid suiker.
4 methoden om de nature nurture te onderzoeken:
1) Selective Breeding - Studies of Humans’ Best Friend
Selective breeding: Selectief fokken gebeurt door honden te identificeren die de gewenste
eigenschap bezitten en ze alleen te laten paren met andere honden die ook de eigenschap
bezitten. Probleem: kan niet bij mensen (ethisch ongeschikt).
2) Family Studies
Family studies correleren de mate van genetische verwantschap tussen familieleden met de
mate van persoonlijke gelijkenis en spelen in op het feit dat er bekende graden van genetische
overlap zijn tussen familieleden. Hier is wel een probleem in onderzoek. We kunnen dit namelijk
niet echt onderzoeken, omdat 2 broertjes op elkaar kunnen lijken door overeenkomsten in
genen, maar ook door overeenkomsten in omgeving.
3) Twin Studies
Monozygotic (MZ) twins -> een-eiige tweeling, letterlijk 100% dezelfde genen.
Dizygotic (DZ) twins -> twee-eiige tweeling, 50 % dezelfde genen.
Formule om de erfelijkheid te berekenen van twin data:
𝐻𝑒𝑟𝑖𝑡𝑎𝑏𝑖𝑙𝑖𝑡𝑦 = 2(𝑟𝑚𝑧 − 𝑟𝑑𝑧)
The Human Genome
Genoom verwijst naar de complete set aan genen (20.000 tot 25.000) die een individu bezit.
Mensen hebben 23 paar chromosomen. Mannen en vrouwen verschillen in laatste
chromosomenpaar. Vrouwen XX en Mannen XY. Een chromosoom bestaat uit veel genen.
Verschillende versies van hetzelfde gen heten allelen (bijvoorbeeld voor blond of bruin haar).
Genen zijn stroken DNA die uit ATCG bestaan. Genen beïnvloeden gedrag niet direct. Er is
bijvoorbeeld geen extraversie gen. Genetic junk is DNA waarvan onderzoekers dachten dat het
geen functie had. Later bleek dat dit DNA wel functie had.
Controversie
Eugenetica houdt in dat we de reproductie van mensen met bepaalde eigenschappen zouden
bevorderen en dat we de reproductie van mensen zonder die eigenschap zouden ontmoedigen.
Heritability
Heritability: een statistiek die verwijst naar het deel van de waargenomen variatie in een groep
individuen dat kan worden verklaard door genetische variantie.
Het deel van de fenotypische variantie dat kan worden toegeschreven aan genotypische
variantie. Environmentally betekent welk deel van de persoonlijkheid door de omgeving komt.
Misverstanden over erfelijkheid:
, - Overerfbaarheid verwijst alleen naar verschillen in een steekproef of populatie, niet naar
een individu.
- Erfelijkheid is niet constant. Het kan veranderen zodra de omgeving/tijd verandert
Nature-Nurture Debat Clarified
Je kan op 2 manieren kijken naar het Nature-nurture debat:
- Het level van een individu: Het heeft geen zin om je af te vragen of genen of
omgevingsfactoren belangrijker zijn voor persoonlijkheid. Beide zijn belangrijk en nodig.
(voorbeeld van ingrediënten van een taart). We kunnen ze niet logisch uit elkaar halen
om te zien welke het belangrijkst is.
- Het level van de populatie: Het is heel zinnig om te vragen: "Wat is belangrijker bij het
verklaren van individuele verschillen in eigenschap X - genetische verschillen,
omgevingsverschillen of hun interactie? Op populatieniveau kunnen we de verschillen
onderverdelen in deze bronnen: verschillen in genen, verschillen in omgeving en de
interactie tussen genen en omgeving. En, voor een bepaalde populatie op een bepaald
moment in de tijd, kunnen we zinnige uitspraken doen over wat belangrijker is in het
verklaren van de verschillen. Neem het voorbeeld van de taart. Als je 100 cakes hebt, is
het zinnig om je af te vragen of de verschillen tussen de cakes in bijvoorbeeld zoetheid
meer veroorzaakt worden door verschillen in de gebruikte hoeveelheid bloem of door
verschillen in de gebruikte hoeveelheid suiker.
4 methoden om de nature nurture te onderzoeken:
1) Selective Breeding - Studies of Humans’ Best Friend
Selective breeding: Selectief fokken gebeurt door honden te identificeren die de gewenste
eigenschap bezitten en ze alleen te laten paren met andere honden die ook de eigenschap
bezitten. Probleem: kan niet bij mensen (ethisch ongeschikt).
2) Family Studies
Family studies correleren de mate van genetische verwantschap tussen familieleden met de
mate van persoonlijke gelijkenis en spelen in op het feit dat er bekende graden van genetische
overlap zijn tussen familieleden. Hier is wel een probleem in onderzoek. We kunnen dit namelijk
niet echt onderzoeken, omdat 2 broertjes op elkaar kunnen lijken door overeenkomsten in
genen, maar ook door overeenkomsten in omgeving.
3) Twin Studies
Monozygotic (MZ) twins -> een-eiige tweeling, letterlijk 100% dezelfde genen.
Dizygotic (DZ) twins -> twee-eiige tweeling, 50 % dezelfde genen.
Formule om de erfelijkheid te berekenen van twin data:
𝐻𝑒𝑟𝑖𝑡𝑎𝑏𝑖𝑙𝑖𝑡𝑦 = 2(𝑟𝑚𝑧 − 𝑟𝑑𝑧)
