Week 1: College 1: Vertegenwoordiging
Rechtshandeling en Overeenkomst
Vereisten voor een rechtshandeling art. 3:33 BW
- Een op een rechtsgevolg gerichte wil
- Geopenbaard door een verklaring = wilsverklaring
o Stilzwijgend/ uitdrukkelijk
o Of verklaring in een of meer gedragingen
o Art. 3:37 BW: beginsel van consensualisme: wilsverklaring in iedere vorm,
maar bijzondere vorm moet altijd in acht worden genomen art. 3:39 BW
Art. 3:37 lid 3 BW: ontvangsttheorie: verklaring moet persoon hebben bereikt om haar
werking te hebben
Niet tijdig bereiken leidt tot niet werking, tenzij niet tijdig bereiken gevolg is van eigen
handeling wederpartij, handeling personen voor wie hij aansprakelijk is of andere
omstandigheden die zijn persoon betreffen en rechtvaardigen dat hij het nadeel
draagt. (Risico correctie) (tijdstip wanneer aanvaarding zonder storende
omstandigheid zou zijn ontvangen art. 6:224 BW)
Art. 3:35 lid 5 BW: Intrekking verklaring moet die persoon eerder/ gelijktijdig met de
ingetrokken verklaring bereiken.
Overeenkomst
Art. 6:213 BW.
Art. 6:217 BW: overeenkomst komt tot stand door aanbod en aanvaarding
Aanbod: wanneer de verklaring de belangrijkste elementen van de inhoud voor het sluiten
van een ovk bevat zodat enkel ‘ja’ genoeg is om aanbod te aanvaarden
Uitnodiging tot het doen van aanbod (HR Hofland/ Hennis)
Vormen van aanbod:
- Herroepelijk aanbod (art. 6:219 lid 1 BW)
- Onherroepelijk aanbod: niet meer herroepen na aanvaarding (art. 219 lid 2 BW)
- Vrijblijvend aanbod: onverwijld herroepen (art. 6:219 lid 2, tweede zin BW)
Aanvaarding
Verklaring wederpartij dat zij het aan haar gedane aanbod aanvaardt
- Iedere vorm
- Gericht tot aanbieder
- Inhoudelijk in overeenstemming met aanbod (Wilsvertrouwensleer art 3:33 – 3:35
BW)
- Gericht op geldig aanbod
Wilsvertrouwensleer
Geen wilsovereenstemming: indien verklaring niet is gericht tot het beoogde rechtsgevolg
Geestelijke stoornis Art. 3:34 BW: geacht dat de wil ontbreekt
Rekening houden met art. 3:35 BW: gerechtvaardigd vertrouwen
Bij handelingsonbekwaamheid (art. 1:381 BW) art. 3:32 BW van toepassing.
Gerechtvaardigd vertrouwen uit art. 3:35 BW dan niet van toepassing.
,Art. 3:35 BW: beschermd de wederpartij die het vertrouwen had dat de ene partij
daadwerkelijk wilde wat zij verklaarde.
Gerechtvaardigd vertrouwen art. 3:11 BW: te goeder trouw
Indien geslaagd beroep op gerechtvaardigd vertrouwen, wel rechtshandeling tot
stand gekomen.
Correctie door RenB Art. 6:248 lid 2 j.o. 6:2 lid 2 BW: ‘naar maatstaven van RenB
onaanvaardbaar’.
o Beroep hierop slaagt zelden
o Slaagt wel HR Westerhoff/ Spronsen, eenzijdige onstslagname werknemer
Vertegenwoordiging
Indien iemand anders als vertegenwoordiger voor een ander handelt en rechtsgevolgen in
het leven roept
Elementen die essentieel zijn voor vertegenwoordiging art. 3:60 lid 1 BW
1. Bevoegdheid tot vertegenwoordiging
2. Handelen in de naam van de achterman
Functie vertegenwoordiging:
1. Rechtspersonen deelnemen aan rechtsverkeer
2. Handelingsonbekwamen rechtshandelingen verrichten
3. Iemand rechtshandelingen verrichten die hij niet zelf wil of kan verrichten
Partijen bij vertegenwoordiging
- Achterman: persoon voor wie er wordt vertegenwoordigd
- Tussenpersoon/ vertegenwoordiger: persoon die achterman vertegenwoordigd
- Derde/ wederpartij: persoon met wie de ovk wordt gesloten
Vormen van vertegenwoordiging:
1. Directe (onmiddellijke) vertegenwoordiging = verrichten rechtshandeling in naam
van de volmachtgever (art. 3:66 BW)
a. Vertegenwoordigingsbevoegdheid
b. In naam van: Het gaat erom dat de tussenpersoon niet zelf als partij optreedt
HR Kribbebijter
c. Art. 3:60, 3:61 en 3:66 BW
2. Indirecte (middellijke) vertegenwoordiging = tussenpersoon handelt in eigen naam,
maar wel voor rekening van de achterman
a. Tussenpersoon zelf partij bij de overeenkomst, hij wordt houder art. 3:110 BW
b. Goed komt niet in het vermogen van de tussenpersoon terecht
c. Zie voor indirecte vertegenwoordiging ook wel lastgeving art. 7:414 BW (Art.
7:414 lid 2, 7:419 – 7:421, 7:424 BW)
,Lastgeving Art. 7:414 BW
Een overeenkomst van opdracht
Bij lastgeving verplicht de ene partij (‘de lasthebber = tussenpersoon’) zich om voor rekening
van een andere partij (‘de lastgever’) een of meer rechtshandelingen te verrichten met
derden.
- Moet gaan om rechtshandelingen
(overeenkomst die in beginsel enkel tussen lasthebber en lastgever rechten en
verplichtingen doet ontstaan)
Lid 2:
- Of lasthebber handelt in naam van lastgever = directe vertegenwoordiging
- Of lasthebber handelt in eigen naam = indirecte vertegenwoordiging
Een lasthebber heeft een verplichting om te handelen: hij moet dus iets doen. Dit is een
wezenlijk verschil met de rechtsfiguur van volmacht, waarbij de gevolmachtigde bevoegd is
om voor een ander rechtshandelingen te verrichten, maar hiertoe niet verplicht is.
Art. 7:419 BW: schadevergoeding, schade door derde veroorzaakt
Art. 7:420 BW: Indien een lasthebber die in eigen naam een overeenkomst heeft gesloten
met een derde, ... in faillissement is geraakt ..., kan de lastgever de voor overgang vatbare
rechten van de lasthebber jegens de derde door een schriftelijke verklaring aan heb beiden
op zich overdragen.
Volmacht
Art. 3:60 lid 1 BW: de bevoegdheid die de volmachtgever verleent aan een ander, de
gevolmachtigde, om in zijn naam rechtshandelingen te verrichten
Dit handelen leidt ertoe dat de rechtshandeling in haar gevolgen de volmachtgever
treft en dat de gevolmachtigde er tussenuit valt.
(De volmacht verlening is een vormvrije rechtshandeling, gericht op beoogd
rechtsgevolg)
Vereist is:
- Handelen in naam van de achterman
De vraag of er een volmacht is verleend, en zo ja met welke inhoud, dient te worden
behandeld aan de hand van art. 3:33 en 3:35 BW (HR Kribbebijter)
Beslissend is hetgeen partijen over en weer hebben verklaard en uit elkaars
gedragingen en verklaringen hebben mogen begrijpen, verklaring/ gedraging
waarbij volmacht is verleend is bijzonder belangrijk.
Volmachtverlening kan nietig zijn o.g.v. art. 3:40 BW en vernietigbaar o.g.v. art. 3:44 BW
(komt zelden voor)
, Schema onbevoegde vertegenwoordiging
In beginsel is de achterman dan niet gebonden aan de overeenkomst, want niet aan het
vereiste: ‘bevoegdheid’ uit art. 3:66 BW voldaan.
Soms is de achterman wel gebonden aan de overeenkomst
dit kan op grond van 2 uitzonderingen
1. Bekrachtiging Art. 3:69 BW
Wanneer iemand zonder daartoe bevoegd te zijn als gevolmachtigde in naam van een ander
heeft gehandeld, kan de achterman de rechtshandeling bekrachtigen en haar daardoor
hetzelfde gevolg verschaffen, als zou zijn ingetreden wanneer zij krachtens een volmacht was
verricht.
1. Geen vormvereiste
2. Verklaring bekrachtiging gericht aan wederpartij
3. Terugwerkende kracht tot het tijdstip waarop de rechtshandeling is verricht
2. Vertrouwensbescherming art. 3:61 lid 2 BW
indien de wederpartij in de omstandigheden erop mocht vertrouwen dat de volmacht
toereikend was.
Is een rechtshandeling in naam van een ander verricht, dan kan tegen de wederpartij,
indien zij op grond van een verklaring of gedraging van die ander heeft aangenomen
en onder de gegeven omstandigheden redelijkerwijze mocht aannemen dat een
toereikende volmacht was verleend, op de onjuistheid van deze veronderstelling geen
beroep worden gedaan.
o Wederpartij die met de pseudo gevolmachtigde heeft gehandeld, heeft
aangenomen en heeft mogen aannemen dat er een toereikende volmacht was
(gerechtvaardigd vertrouwen art. 3:11 BW)
o Dit heeft hij aangenomen op grond van verklaringen of gedragingen van de
pseudogevolmachtigde (toedoen beginsel, kan ook door niet-toedoen)
ook grondslag in andere feiten en omstandigheden die voor rekening
moeten komen van de achterman
Rechtshandeling en Overeenkomst
Vereisten voor een rechtshandeling art. 3:33 BW
- Een op een rechtsgevolg gerichte wil
- Geopenbaard door een verklaring = wilsverklaring
o Stilzwijgend/ uitdrukkelijk
o Of verklaring in een of meer gedragingen
o Art. 3:37 BW: beginsel van consensualisme: wilsverklaring in iedere vorm,
maar bijzondere vorm moet altijd in acht worden genomen art. 3:39 BW
Art. 3:37 lid 3 BW: ontvangsttheorie: verklaring moet persoon hebben bereikt om haar
werking te hebben
Niet tijdig bereiken leidt tot niet werking, tenzij niet tijdig bereiken gevolg is van eigen
handeling wederpartij, handeling personen voor wie hij aansprakelijk is of andere
omstandigheden die zijn persoon betreffen en rechtvaardigen dat hij het nadeel
draagt. (Risico correctie) (tijdstip wanneer aanvaarding zonder storende
omstandigheid zou zijn ontvangen art. 6:224 BW)
Art. 3:35 lid 5 BW: Intrekking verklaring moet die persoon eerder/ gelijktijdig met de
ingetrokken verklaring bereiken.
Overeenkomst
Art. 6:213 BW.
Art. 6:217 BW: overeenkomst komt tot stand door aanbod en aanvaarding
Aanbod: wanneer de verklaring de belangrijkste elementen van de inhoud voor het sluiten
van een ovk bevat zodat enkel ‘ja’ genoeg is om aanbod te aanvaarden
Uitnodiging tot het doen van aanbod (HR Hofland/ Hennis)
Vormen van aanbod:
- Herroepelijk aanbod (art. 6:219 lid 1 BW)
- Onherroepelijk aanbod: niet meer herroepen na aanvaarding (art. 219 lid 2 BW)
- Vrijblijvend aanbod: onverwijld herroepen (art. 6:219 lid 2, tweede zin BW)
Aanvaarding
Verklaring wederpartij dat zij het aan haar gedane aanbod aanvaardt
- Iedere vorm
- Gericht tot aanbieder
- Inhoudelijk in overeenstemming met aanbod (Wilsvertrouwensleer art 3:33 – 3:35
BW)
- Gericht op geldig aanbod
Wilsvertrouwensleer
Geen wilsovereenstemming: indien verklaring niet is gericht tot het beoogde rechtsgevolg
Geestelijke stoornis Art. 3:34 BW: geacht dat de wil ontbreekt
Rekening houden met art. 3:35 BW: gerechtvaardigd vertrouwen
Bij handelingsonbekwaamheid (art. 1:381 BW) art. 3:32 BW van toepassing.
Gerechtvaardigd vertrouwen uit art. 3:35 BW dan niet van toepassing.
,Art. 3:35 BW: beschermd de wederpartij die het vertrouwen had dat de ene partij
daadwerkelijk wilde wat zij verklaarde.
Gerechtvaardigd vertrouwen art. 3:11 BW: te goeder trouw
Indien geslaagd beroep op gerechtvaardigd vertrouwen, wel rechtshandeling tot
stand gekomen.
Correctie door RenB Art. 6:248 lid 2 j.o. 6:2 lid 2 BW: ‘naar maatstaven van RenB
onaanvaardbaar’.
o Beroep hierop slaagt zelden
o Slaagt wel HR Westerhoff/ Spronsen, eenzijdige onstslagname werknemer
Vertegenwoordiging
Indien iemand anders als vertegenwoordiger voor een ander handelt en rechtsgevolgen in
het leven roept
Elementen die essentieel zijn voor vertegenwoordiging art. 3:60 lid 1 BW
1. Bevoegdheid tot vertegenwoordiging
2. Handelen in de naam van de achterman
Functie vertegenwoordiging:
1. Rechtspersonen deelnemen aan rechtsverkeer
2. Handelingsonbekwamen rechtshandelingen verrichten
3. Iemand rechtshandelingen verrichten die hij niet zelf wil of kan verrichten
Partijen bij vertegenwoordiging
- Achterman: persoon voor wie er wordt vertegenwoordigd
- Tussenpersoon/ vertegenwoordiger: persoon die achterman vertegenwoordigd
- Derde/ wederpartij: persoon met wie de ovk wordt gesloten
Vormen van vertegenwoordiging:
1. Directe (onmiddellijke) vertegenwoordiging = verrichten rechtshandeling in naam
van de volmachtgever (art. 3:66 BW)
a. Vertegenwoordigingsbevoegdheid
b. In naam van: Het gaat erom dat de tussenpersoon niet zelf als partij optreedt
HR Kribbebijter
c. Art. 3:60, 3:61 en 3:66 BW
2. Indirecte (middellijke) vertegenwoordiging = tussenpersoon handelt in eigen naam,
maar wel voor rekening van de achterman
a. Tussenpersoon zelf partij bij de overeenkomst, hij wordt houder art. 3:110 BW
b. Goed komt niet in het vermogen van de tussenpersoon terecht
c. Zie voor indirecte vertegenwoordiging ook wel lastgeving art. 7:414 BW (Art.
7:414 lid 2, 7:419 – 7:421, 7:424 BW)
,Lastgeving Art. 7:414 BW
Een overeenkomst van opdracht
Bij lastgeving verplicht de ene partij (‘de lasthebber = tussenpersoon’) zich om voor rekening
van een andere partij (‘de lastgever’) een of meer rechtshandelingen te verrichten met
derden.
- Moet gaan om rechtshandelingen
(overeenkomst die in beginsel enkel tussen lasthebber en lastgever rechten en
verplichtingen doet ontstaan)
Lid 2:
- Of lasthebber handelt in naam van lastgever = directe vertegenwoordiging
- Of lasthebber handelt in eigen naam = indirecte vertegenwoordiging
Een lasthebber heeft een verplichting om te handelen: hij moet dus iets doen. Dit is een
wezenlijk verschil met de rechtsfiguur van volmacht, waarbij de gevolmachtigde bevoegd is
om voor een ander rechtshandelingen te verrichten, maar hiertoe niet verplicht is.
Art. 7:419 BW: schadevergoeding, schade door derde veroorzaakt
Art. 7:420 BW: Indien een lasthebber die in eigen naam een overeenkomst heeft gesloten
met een derde, ... in faillissement is geraakt ..., kan de lastgever de voor overgang vatbare
rechten van de lasthebber jegens de derde door een schriftelijke verklaring aan heb beiden
op zich overdragen.
Volmacht
Art. 3:60 lid 1 BW: de bevoegdheid die de volmachtgever verleent aan een ander, de
gevolmachtigde, om in zijn naam rechtshandelingen te verrichten
Dit handelen leidt ertoe dat de rechtshandeling in haar gevolgen de volmachtgever
treft en dat de gevolmachtigde er tussenuit valt.
(De volmacht verlening is een vormvrije rechtshandeling, gericht op beoogd
rechtsgevolg)
Vereist is:
- Handelen in naam van de achterman
De vraag of er een volmacht is verleend, en zo ja met welke inhoud, dient te worden
behandeld aan de hand van art. 3:33 en 3:35 BW (HR Kribbebijter)
Beslissend is hetgeen partijen over en weer hebben verklaard en uit elkaars
gedragingen en verklaringen hebben mogen begrijpen, verklaring/ gedraging
waarbij volmacht is verleend is bijzonder belangrijk.
Volmachtverlening kan nietig zijn o.g.v. art. 3:40 BW en vernietigbaar o.g.v. art. 3:44 BW
(komt zelden voor)
, Schema onbevoegde vertegenwoordiging
In beginsel is de achterman dan niet gebonden aan de overeenkomst, want niet aan het
vereiste: ‘bevoegdheid’ uit art. 3:66 BW voldaan.
Soms is de achterman wel gebonden aan de overeenkomst
dit kan op grond van 2 uitzonderingen
1. Bekrachtiging Art. 3:69 BW
Wanneer iemand zonder daartoe bevoegd te zijn als gevolmachtigde in naam van een ander
heeft gehandeld, kan de achterman de rechtshandeling bekrachtigen en haar daardoor
hetzelfde gevolg verschaffen, als zou zijn ingetreden wanneer zij krachtens een volmacht was
verricht.
1. Geen vormvereiste
2. Verklaring bekrachtiging gericht aan wederpartij
3. Terugwerkende kracht tot het tijdstip waarop de rechtshandeling is verricht
2. Vertrouwensbescherming art. 3:61 lid 2 BW
indien de wederpartij in de omstandigheden erop mocht vertrouwen dat de volmacht
toereikend was.
Is een rechtshandeling in naam van een ander verricht, dan kan tegen de wederpartij,
indien zij op grond van een verklaring of gedraging van die ander heeft aangenomen
en onder de gegeven omstandigheden redelijkerwijze mocht aannemen dat een
toereikende volmacht was verleend, op de onjuistheid van deze veronderstelling geen
beroep worden gedaan.
o Wederpartij die met de pseudo gevolmachtigde heeft gehandeld, heeft
aangenomen en heeft mogen aannemen dat er een toereikende volmacht was
(gerechtvaardigd vertrouwen art. 3:11 BW)
o Dit heeft hij aangenomen op grond van verklaringen of gedragingen van de
pseudogevolmachtigde (toedoen beginsel, kan ook door niet-toedoen)
ook grondslag in andere feiten en omstandigheden die voor rekening
moeten komen van de achterman
