Samenvatting + begrippen controleleer (interne + externe controle)

1. CORPORATE GOVERNANCE

Corporate Governance = Deugdelijk bestuur
Regels en gedragingen vastleggen om ervoor te zorgen dat een onderneming goed, efficnt en
verantwoord geleid wordt


Doel
 Interne fontrole op spreiding van informate
 Rapporteren over de efeftviteit van de fontroles die de onderneming ingevoerd heef


Code Daems 2009 – beursgenoteerde bedrijven
Doel:
 Waardefreate op lange termijn
 Goede forporate governanfe geef vertrouwen  betere externe fnanfiering tegen lagere
kost  grotere efonomisfhe efficnte en groei  besfhermen privé-beleggingen

Comply or explain (“Pas toe of leg uit”-principe)
 Bestaat uit negen prinfipes + bepalingen + rifhtlijnen


Code Buysse – niet-beursgenoteerde bedrijven
Doel:
 Bedrijven helpen met het realiseren van een optmale, professionele en fonstante groei
 Professionele uitdagingen aangaan op basis van een belangrijke ethisfhe norm

Rekening houden met eigenheden, aard, omvang, groeifase van de onderneming
 Eigendom: dikwijls familie
 Deugdelijk bestuur- raad van advies- afteve Raad van bestuur met externen
 Familiaal governanfe - familiaal fharter- opvolgingsproblematek - fonfiftregeling


SOX (Paul Sarbanes - Michael Oxley)
Wetgeving in Amerika sinds 2002:
 In geval van wanbeleid en het sfhenden van forporate governanfe regels  bestuurders
persoonlijk aansprakelijk stellen
 Geldt voor alle bedrijven die aanwezig zijn op Amerikaanse beurs

Kernpunten:
 Controle op informate die verspreid wordt
 Regels voor interne fontrole: CEO en CFO moeten verklaring afeggen over de IC
 Veel aandafht voor IT: essenteel voor volledigheid en juistheid van data




1

, 2. Interne controle

Defnite
Een geheel van maatregelen en profedures die ontworpen zijn om een redelijke zekerheid te
versfhafen over :
 Bereiken van doelstellingen
• hebben onze goederen/diensten de verwafhte kwaliteit en tjdigheidd
• zijn de klanten tevreden of gaan ze naar fonfurrented

 Naleven van wetgeving en procedures
• wordt de juiste wetgeving op een forrefte manier toegepastd
• kennen de medewerkers de regelgevingd

 Beschikbaarheid van betrouwbare fnanciile en beheersinformate
• komt de info juist en tjdig in de boekhouding terefhtd
• wordt een rapportering opgesteld over alle kritsfhe bedrijfsprofessend

 Efficiint en economisch gebruik van middelen
• worden mafhines, materiaal, fomputers, sofware efonomisfhe ingezetd
• doen de medewerkers wat van hen is verwafht en doen ze dat efonomisfhd

 Bescherming van actva
• worden de aftva goed onderhoudend
• zijn er verzekeringspolissend

 Voorkomen van fraude en vergissingen
• sfreening personeel vooraleer in dienstname
• funfte-sfheidingen


Doel
 Mensen maken onopzetelijk of opzetelijk fouten
 IC biedt een zekere mate van besfherming tegen deze fouten
 Reasonable assuranfe = IC moet in elke organisate zijn ingebouwd om een redelijke mate
van zekerheid te verstrekken


COSO-model = Commitee Of Sponsoring Organisatons of the Treadway Commission
 Management model
 Groep van vijf internatonale affountng en auditng organisates
 Besfhrijf en defnieert de elementen van een intern beheerssysteem

Werkwijze
 Door uitsfhrijven van 17 prinfipes die de fontrolefomponenten verduidelijken
 Door rapportering ook over niet fnanficle informate
 Door oog voor ‘tone in the middle’




2

,Kubusrelate tussen
 Doelstellingen van de organisate
• Strategif = bereiken van strategisfhe doelstellingen
• Operatons = efeftviteit en efficnte van bedrijfsprofessen
• Reportng = betrouwbaarheid van fnanficle informate
• Complianfe = naleven van relevante wet- en regelgeving

 Actviteiten/eeenheden waarvoor de interne controle nodig is
• Afankelijk van de geldende organisatestruftuur
• Entty level: vennootsfhap op zijn geheel
• Division: divisie babyvoeding van Danone
• Business unit: Belgic is dit van Danone
• Subsidiary: dofhter van een moedermaatsfhappij

 8 controlecomponenten
• Controle omgeving: mate waarin risifo’s worden genomen
• Objeftve setngs: bepalen van doelstellingen
• Identffate van gebeurtenissen: positef/negatef werken bij behalen van de doelstellingen
• Risk assessment: risifo-insfhatng
• Risk respo Samenspannen : twee of meer werken samen om een bewuste foute registrate
• nse: risifo-beheersmaatregelen: vermijden, verminderen, aanvaarden, verzekeren
• Controle aftviteiten: maatregelen van IC: preventef, repressief, forrigerend
• Informate & fommunifate
• Monitoring: bewaking, toezifht

De risico’s (risk assessment) én de manier waarop deze beheerst worden (risk response)
RISK ASSESSMENT RISK RESPONSE

Informatfa risifo Databeveiliging en gebruik van goed sofware
systeem

Produftaansprakelijkheid Hoge eisen stellen bij produfteprofes

Marktrends, fonjunftuur Diversiffate in produften / afzetgebieden

Operatonele risifo’s Verzekering afsluiten

Aanwerven en behouden van personeel Verloningspolitek, vorming, jaarlijkse evaluate

Liquiditeitsrisifo Zorg dragen voor goede eigen operatonele CF

Vermogensrisifo Zorg dragen voor gezonde balans EV/VV

Seizoensgebonden aftviteit Zoeken nr afzetgebieden met ander seizoenspatroon

Risifo inzake delegate bevoegdheden Charter vd ondertekeningsbevoegdheden naleven



Agency problematek
 Belangentegenstelling (= fonfift of interest) tussen management, aandeelhouders en
sfhuldeisers van een onderneming of organisate
 Bestaan ervan of niet erkennen ervan verzwakt de interne fontrole van bedrijf




3

, 3. Controlemaatregelen

Doel
 Om de interne fontrole te verbeteren
 Kost/baat afwegen zodat de maatregel efficnt is


3 groepen
 Preventef (voorkomend)
 Repressief (opsporen na de aftviteit)
 Corrigerend (refhtzetng, sanftonering)


5 maatregelen
 Functescheiding
 Soorten funftes in een organisate:
• Besfhikkende funfte (goedkeuren)
• Bewarende funfte (bewaren)
• Registrerende funfte (gegevensverwerking)
• Controlerende funfte (nazifht, IC)
 Opgelet voor:
• Funfte vermenging = bv zowel besfhikkende als bewarende funfte hebben (in veel KMO ‘s)
• Samenspannen = twee of meer werken samen om een bewuste foute registrate
 Doel:
• Best sfheidingen freecren met alle besfhikkende taken bij één persoon
• Automatsate van sommige funftes (bv kassa-systeem)

 Correcte autorisate en delegate
 Autorisate = persoon krijgt het refht van het management om een aftviteit uit te oefenen
 Delegeate = management geef verantwoordelijkheid door om iets te doen
 Belang: Hulp bij selefteprofedure, loonbeleid, inzifht in funfte

 Gebruiken van geschikte documenten
 Vaste lay-out
 Voorgenummerd
 Vaste plaats voor handtekening

 Beveiligen van actva en informate
 Fysieke beveiliging (toegangsfontrolesysteem)
 Elektronisfhe toegangsbeveiliging (paswoorden)
 Bafk-up van bestanden

 Budgeteren
 Realiteit vergelijken met wat vooropgesteld was
 Reden van afwijking zoeken




4