Arresten Verbreding Goederenrecht A
Week 1:
HR 8 december 2000, NJ2001, 350 (Eelder Woningbouw/Van Kammen)
- De uitleg van de leveringsakte komt aan op de tot uiting gebrachte
partijbedoelingen die moet worden afgeleid uit de inhoud van de akte. Voor
subjectieve bedoelingen is geen plaats bij de uitleg van een leveringsakte. De
akte zelf is dus beslissend
HR 20 mei 2011, NJ2011/241 (Stichting De Luwte of grensoverschrijdende
treurwilg), inclusief conclusie A-G Rank-Berenschot
- Omdat de stam van de treurwilg met beide percelen verbonden is, geldt
in beginsel dat de boom gezamenlijk eigendom is door verticale
natrekking. De eigenaren van de percelen zijn dus beide eigenaar van de
treurwilg. In de wet is geregeld dat de eigendom van de grond mede de
met de grond verenigde beplantingen omvat. Dit staat in artikel 5:20 BW.
- Artikel 5:20 BW:
- a. t/m d. (....)
- b. gebouwen en werken die duurzaam met de grond zijn verenigd, hetzij
rechtstreeks, hetzij door vereniging met andere gebouwen en werken, voor
zover ze geen bestanddeel zijn van eens anders onroerende zaak;
- c. met de grond verenigde beplantingen.
- Dit betekent dus dat bomen waarvan de stam op een erfgrens staat als
eigendom (“met de grond verenigde beplantingen”) wordt aangemerkt.
Deze bomen behoren in dat geval toe aan de eigenaren van beide
percelen gezamenlijk. Het maakt dan niet uit of de boom oorspronkelijk
geplant is op één van de twee percelen. Dit geldt ook in het geval wanneer
de stam (veel) meer op het ene perceel staat dan op het andere.
Week 2:
HR 15 november 2002, NJ2003, 48 (Avo/Petri), inclusief conclusie A-G De Vries
Lentsch-Kostense
- AVO heeft een uitbouw gepleegd. Hiervoor was hij in bezit van een
vergunning. Petri vordert verwijdering. AVO viel een verwijt te maken voor
de grensoverschrijding en dus stond op grond van art. 5:54 lid 3 BW de
weg van lid 1 niet meer open. Maar AVO beroept zich op art. 3:13 BW. De
vraag is dan of art. 5:54 BW exclusieve werking heeft ten opzichte van art.
3:13 BW. De Hoge Raad meent dat er slechts sprake is van exclusiviteit
wanneer de wet dit voorschrijft of onvermijdelijk meebrengt. Bovendien
blijkt uit de Parlementaire Geschiedenis dat het niet de bedoeling is dat
art. 5:54 BW exclusieve werking heeft. Met een beroep op art. 3:13 BW
kon de vordering tot verwijdering dus worden afgeslagen. Dit laat onverlet
dat schadevergoeding gevorderd kan worden.
- Samengevat komt het erop neer dat cumulatie het uitgangspunt is.
Wanneer dat niet mogelijk is, dan geldt alternativiteit voor eiser. Dit is
anders wanneer er een dwingende reden is voor exclusiviteit. Exclusiviteit
is ‘echt’ een uitzondering.
- Van exclusieve werking is slechts sprake indien de wet dit voorschrijft of
dat de wet dat meebrengt. Dus er is niet snel sprake van exclusieve
werking. Geeft de tekst van de wet geen uitleg? Dan kijken naar
, parlementaire geschiedenis. Ook geen blijk van exclusieve werking? Dan
dus geen exclusieve werking.
- Vervolgens oordeelt de HR dat wanneer een beroep op art. 3:13 BW niet
kan slagen, men alsnog art. 6:162 BW kan instellen, want die twee
artikelen die botsen niet met elkaar.
HR 21 oktober 2005, NJ2006/418 (Ludlage/Van Paradijs), inclusief conclusie
P-G Hartkamp en noot C.J.H. Brunner
o - Vergunning is niet doorslaggevend.
o - De Hoge Raad onderzoekt de Woningwet, het Bouwbesluit en de
Wet Ruimtelijke Ordening en
concludeert dat het belang van het voorkomen van
onrechtmatige hinder door het gebruik maken van door een
bestemmingsplan toegestane bouwmogelijkheden niet een
belang is dat door de wettelijke regeling van het
bestemmingsplan wordt nagestreefd. Omdat bij deze
belangenafweging om over te gaan tot vergunningverlening niet het
belang van Van Paradijs is betrokken, is Ludlage als houder van de
bouwvergunning niet gevrijwaard voor aansprakelijkheid uit
onrechtmatige daad. Ludlage heeft jegens Van Paradijs
onrechtmatig gehandeld door de uitbouw achter zijn huis te
plaatsen.
HR 28 maart 2008, NJ2008/353 (Taartpuntjes of Nelemans/Scheepswerf),
inclusief noot F.M.J.
Verstijlen
- Overbouw. Een perceeleigenares heeft perceeloverschrijdend gebouwd. Na te
zijn veroordeeld tot verwijdering vordert zij legalisering van de overbouw als
bedoeld in art. 5:54 BW. HR:
1. Grove schuld. Van grove schuld is sprake als de eigenares een ernstig
verwijt kan worden gemaakt. Door anderen gemaakte fouten kunnen haar
niet zonder meer persoonlijk als grove schuld worden tegengeworpen.
2. Misbruik van bevoegdheid. Een vordering tot verwijdering van een
overbouw kan worden afgeweerd met een beroep op misbruik van
bevoegdheid, ook als niet zou zijn voldaan aan de voorwaarden van art.
5:54 BW. De stelling dat sprake is van misbruik van bevoegdheid tot
amotie, kan echter niet meebrengen dat de gevorderde legalisering
toewijsbaar zou zijn, nu grove schuld als bedoeld in art. 5:54 lid 3 BW
daaraan in de weg staat.
A.k.a
Vordering tot legalisering van overbouw ex art. 5:54 BW; afwijzing vordering
i.g.v. grove schuld; maatstaf. Misbruik van bevoegdheid?
Week 1:
HR 8 december 2000, NJ2001, 350 (Eelder Woningbouw/Van Kammen)
- De uitleg van de leveringsakte komt aan op de tot uiting gebrachte
partijbedoelingen die moet worden afgeleid uit de inhoud van de akte. Voor
subjectieve bedoelingen is geen plaats bij de uitleg van een leveringsakte. De
akte zelf is dus beslissend
HR 20 mei 2011, NJ2011/241 (Stichting De Luwte of grensoverschrijdende
treurwilg), inclusief conclusie A-G Rank-Berenschot
- Omdat de stam van de treurwilg met beide percelen verbonden is, geldt
in beginsel dat de boom gezamenlijk eigendom is door verticale
natrekking. De eigenaren van de percelen zijn dus beide eigenaar van de
treurwilg. In de wet is geregeld dat de eigendom van de grond mede de
met de grond verenigde beplantingen omvat. Dit staat in artikel 5:20 BW.
- Artikel 5:20 BW:
- a. t/m d. (....)
- b. gebouwen en werken die duurzaam met de grond zijn verenigd, hetzij
rechtstreeks, hetzij door vereniging met andere gebouwen en werken, voor
zover ze geen bestanddeel zijn van eens anders onroerende zaak;
- c. met de grond verenigde beplantingen.
- Dit betekent dus dat bomen waarvan de stam op een erfgrens staat als
eigendom (“met de grond verenigde beplantingen”) wordt aangemerkt.
Deze bomen behoren in dat geval toe aan de eigenaren van beide
percelen gezamenlijk. Het maakt dan niet uit of de boom oorspronkelijk
geplant is op één van de twee percelen. Dit geldt ook in het geval wanneer
de stam (veel) meer op het ene perceel staat dan op het andere.
Week 2:
HR 15 november 2002, NJ2003, 48 (Avo/Petri), inclusief conclusie A-G De Vries
Lentsch-Kostense
- AVO heeft een uitbouw gepleegd. Hiervoor was hij in bezit van een
vergunning. Petri vordert verwijdering. AVO viel een verwijt te maken voor
de grensoverschrijding en dus stond op grond van art. 5:54 lid 3 BW de
weg van lid 1 niet meer open. Maar AVO beroept zich op art. 3:13 BW. De
vraag is dan of art. 5:54 BW exclusieve werking heeft ten opzichte van art.
3:13 BW. De Hoge Raad meent dat er slechts sprake is van exclusiviteit
wanneer de wet dit voorschrijft of onvermijdelijk meebrengt. Bovendien
blijkt uit de Parlementaire Geschiedenis dat het niet de bedoeling is dat
art. 5:54 BW exclusieve werking heeft. Met een beroep op art. 3:13 BW
kon de vordering tot verwijdering dus worden afgeslagen. Dit laat onverlet
dat schadevergoeding gevorderd kan worden.
- Samengevat komt het erop neer dat cumulatie het uitgangspunt is.
Wanneer dat niet mogelijk is, dan geldt alternativiteit voor eiser. Dit is
anders wanneer er een dwingende reden is voor exclusiviteit. Exclusiviteit
is ‘echt’ een uitzondering.
- Van exclusieve werking is slechts sprake indien de wet dit voorschrijft of
dat de wet dat meebrengt. Dus er is niet snel sprake van exclusieve
werking. Geeft de tekst van de wet geen uitleg? Dan kijken naar
, parlementaire geschiedenis. Ook geen blijk van exclusieve werking? Dan
dus geen exclusieve werking.
- Vervolgens oordeelt de HR dat wanneer een beroep op art. 3:13 BW niet
kan slagen, men alsnog art. 6:162 BW kan instellen, want die twee
artikelen die botsen niet met elkaar.
HR 21 oktober 2005, NJ2006/418 (Ludlage/Van Paradijs), inclusief conclusie
P-G Hartkamp en noot C.J.H. Brunner
o - Vergunning is niet doorslaggevend.
o - De Hoge Raad onderzoekt de Woningwet, het Bouwbesluit en de
Wet Ruimtelijke Ordening en
concludeert dat het belang van het voorkomen van
onrechtmatige hinder door het gebruik maken van door een
bestemmingsplan toegestane bouwmogelijkheden niet een
belang is dat door de wettelijke regeling van het
bestemmingsplan wordt nagestreefd. Omdat bij deze
belangenafweging om over te gaan tot vergunningverlening niet het
belang van Van Paradijs is betrokken, is Ludlage als houder van de
bouwvergunning niet gevrijwaard voor aansprakelijkheid uit
onrechtmatige daad. Ludlage heeft jegens Van Paradijs
onrechtmatig gehandeld door de uitbouw achter zijn huis te
plaatsen.
HR 28 maart 2008, NJ2008/353 (Taartpuntjes of Nelemans/Scheepswerf),
inclusief noot F.M.J.
Verstijlen
- Overbouw. Een perceeleigenares heeft perceeloverschrijdend gebouwd. Na te
zijn veroordeeld tot verwijdering vordert zij legalisering van de overbouw als
bedoeld in art. 5:54 BW. HR:
1. Grove schuld. Van grove schuld is sprake als de eigenares een ernstig
verwijt kan worden gemaakt. Door anderen gemaakte fouten kunnen haar
niet zonder meer persoonlijk als grove schuld worden tegengeworpen.
2. Misbruik van bevoegdheid. Een vordering tot verwijdering van een
overbouw kan worden afgeweerd met een beroep op misbruik van
bevoegdheid, ook als niet zou zijn voldaan aan de voorwaarden van art.
5:54 BW. De stelling dat sprake is van misbruik van bevoegdheid tot
amotie, kan echter niet meebrengen dat de gevorderde legalisering
toewijsbaar zou zijn, nu grove schuld als bedoeld in art. 5:54 lid 3 BW
daaraan in de weg staat.
A.k.a
Vordering tot legalisering van overbouw ex art. 5:54 BW; afwijzing vordering
i.g.v. grove schuld; maatstaf. Misbruik van bevoegdheid?
