vSD 06-007 Direct ioniserende straling
Onderwijsvorm Studiebelasting
zelfstudie 2 SBU
Inleiding
Ioniserende straling is te verdelen in direct ioniserende straling en indirect ioniserende
straling. Fotonenstraling is indirect ioniserende straling, de wisselwerkingsprocessen
daarvan zijn in een eerder studieonderdeel aan bod gekomen. In dit studieonderdeel worden
de wisselwerkings-processen van direct ioniserende straling, dit zijn geladen deeltjes,
behandeld.
Leerdoelen
Na dit studieonderdeel ben je in staat om:
· de volgende processen in eigen woorden uit te leggen:
o excitatie
o ionisatie
o remstralingsproductie
· bovenstaande begrippen te relateren aan de begrippen elastische en in-elastische
botsingen
· de volgende begrippen in eigen woorden uit te leggen:
o stopping power en massieke stopping power
o dracht en gereduceerde dracht
· de vuistregel voor gereduceerde dracht als functie van de energie van de
elektronen toe te passen
· de gereduceerde dracht en de dracht van elektronen te berekenen bij een
gegeven energie en absorberend materiaal.
Werkwijze
Lees de literatuur en maak de opdrachten. Neem eventuele vragen mee naar de og-m.
Benodigheden
· Aantekeningen gemaakt bij het college
· Fysica voor beeldvorming en radiotherapie: hoofdstuk 5.3 en 5.4 p 138 (rest 5.4 is
optioneel); Scheurleer, J, de Vries, G en Welleweerd, H. Elsevier gezondheidszorg,
Maarssen 2006.
· Praktische stralingshygiëne: hoofdstuk 3.1-3.3, hoofdstuk 3.5 (alleen β gedeelte);
van den Eijnde, J, Roobol, L, Syntax Media, Utrecht, 2017, 8ste druk
Opdracht
De wisselwerkingsprocessen
1. Wat is het verschil tussen excitatie en ionisatie?
Excitatie is een natuurkundige term voor het tijdelijk verhuizen van een elektron van een
schil naar een andere schil, die hoger in het energiespectrum ligt.
Ionisatie is het proces waarbij een atoom of molecuul uit ongeladen toestand een elektron
kwijt raakt of er een bij krijgt, waardoor het verandert in een geladen deeltje, ook wel ion
genoemd.
2. Wat is een belangrijke toepassing van remstraling?
Röntgenfoto (Röntgenstraling)
3. Wat zijn secundaire elektronen?
Onderwijsvorm Studiebelasting
zelfstudie 2 SBU
Inleiding
Ioniserende straling is te verdelen in direct ioniserende straling en indirect ioniserende
straling. Fotonenstraling is indirect ioniserende straling, de wisselwerkingsprocessen
daarvan zijn in een eerder studieonderdeel aan bod gekomen. In dit studieonderdeel worden
de wisselwerkings-processen van direct ioniserende straling, dit zijn geladen deeltjes,
behandeld.
Leerdoelen
Na dit studieonderdeel ben je in staat om:
· de volgende processen in eigen woorden uit te leggen:
o excitatie
o ionisatie
o remstralingsproductie
· bovenstaande begrippen te relateren aan de begrippen elastische en in-elastische
botsingen
· de volgende begrippen in eigen woorden uit te leggen:
o stopping power en massieke stopping power
o dracht en gereduceerde dracht
· de vuistregel voor gereduceerde dracht als functie van de energie van de
elektronen toe te passen
· de gereduceerde dracht en de dracht van elektronen te berekenen bij een
gegeven energie en absorberend materiaal.
Werkwijze
Lees de literatuur en maak de opdrachten. Neem eventuele vragen mee naar de og-m.
Benodigheden
· Aantekeningen gemaakt bij het college
· Fysica voor beeldvorming en radiotherapie: hoofdstuk 5.3 en 5.4 p 138 (rest 5.4 is
optioneel); Scheurleer, J, de Vries, G en Welleweerd, H. Elsevier gezondheidszorg,
Maarssen 2006.
· Praktische stralingshygiëne: hoofdstuk 3.1-3.3, hoofdstuk 3.5 (alleen β gedeelte);
van den Eijnde, J, Roobol, L, Syntax Media, Utrecht, 2017, 8ste druk
Opdracht
De wisselwerkingsprocessen
1. Wat is het verschil tussen excitatie en ionisatie?
Excitatie is een natuurkundige term voor het tijdelijk verhuizen van een elektron van een
schil naar een andere schil, die hoger in het energiespectrum ligt.
Ionisatie is het proces waarbij een atoom of molecuul uit ongeladen toestand een elektron
kwijt raakt of er een bij krijgt, waardoor het verandert in een geladen deeltje, ook wel ion
genoemd.
2. Wat is een belangrijke toepassing van remstraling?
Röntgenfoto (Röntgenstraling)
3. Wat zijn secundaire elektronen?
