vSD 06-003 risicoschatting
Onderwijsvorm Studiebelasting
zelfstudie 2 SBU
Inleiding
In jaar 1 is gewerkt aan vraagstukken rondom risicoschattingen, bijvoorbeeld
afschermingsberekeningen. Dit jaar wordt hier verder meegegaan, de vraagstukken worden
complexer.
Daarnaast evalueren we in deze les periode 5.
Leerdoelen
Na het maken van de zelfstudies en het meedoen met de OG-m’en is de student in staat
om:
· De meest gebruikte basisformules te herkennen
· De meest gebruikte basisformules te hanteren en om te zetten
· De formules toe te passen in een specifieke situatie en hiermee een berekening
uitvoeren.
Werkwijze
Maak de opdrachten en neem eventuele vragen mee naar de og-m.
Benodigheden
- Voor deze opdrachten zijn grafieken nodig die op Moodle staan (Vakspecifiek – SD –
periode 6 – Documenten periode 6).
- Rekenmachine
- Formuleblad
Opdracht
ONDERZOEK MET EEN COBALT-BRON.
Een onderzoeker voert gedurende twee en een halve week (1 week is 40 uur) proeven
uit met een 60Co-bron. Hij is gedurende de proeven gemiddeld 1,5 meter van de bron
verwijderd.
Gegeven:
● De activiteit van de bron is 5 GBq.
● De bronfactor van 60Co bedraagt: Γ=0,31 µGy∙m2∙MBq-1∙h-1
● Voor de onderzoeker wordt een dosislimiet gehanteerd van 20 mSv/j
Vraag 1.
Hoe groot is het dosistempo op anderhalve meter van de Co-bron als de bron niet
afgeschermd wordt?
D = (Γ x A) / r² = (0,31 x 5 x10³) / 1,5² = 688,88… µGy ∙h -1 = 0,68.. mGy ∙h-1
Vraag 2.
Hoe groot mag de effectieve dosis zijn die de onderzoeker oploopt gedurende deze
twee en een halve week, aangenomen dat de onderzoeker een blootgestelde A- werker
is?
Voor blootgestelde (A-)werkers geldt een limiet van 20 mSv per jaar, wat overeenkomt met
een dosis van 1 mSv per 2 ½ week. Omdat het hier fotonenbestraling betreft geldt 1 mSv =
1mGy.
, Vraag 3.
Gebruik grafiek 2 Transmissie door lood. Hoeveel lood moet gebruikt worden om aan
de dosislimiet uit de vorige vraag te voldoen?
D zonder afscherming = 100 x 0,68.. =68,8.. mBq
T = D limit / D zonder afscherming = ,8… = 0,0145.. = 1,45.. x10-2
dan lees je uit de tabel af dat je 8 cm lood nodig hebt
Vraag 4.
Gebruik grafiek 2 Transmissie door lood. Hoeveel lood moet gebruikt worden om aan
de dosislimiet te voldoen als de onderzoeker geen blootgestelde werker is?
Maximale equivalente dosis = 1 mSv per jaar = 5∙10 -2 mSv = 5∙10-2 mGy per 2.5
weken
T = D limit / D zonder afscherming = 5∙10 -,8… = 7,25.. x10-⁴
dan lees je uit de tabel af dat je 13 cm lood nodig hebt
Controle gasleidingen
In het open veld wordt aan een gasleiding gewerkt, waarbij de lasnaden worden
gecontroleerd door middel van radiografie met een puntvormige 192Ir-bron.
· De bron heeft een sterkte van 100 GBq.
· De bronfactor van 192Ir bedraagt: Γ=0,11 µGy∙m2∙MBq-1∙h-1
Bij het onderzoek zet men de omgeving zodanig af dat een niet blootgestelde werker
binnen het terrein een dosistempo ontvangt, dat over een tijd van 40 uur per week
gedurende een jaar niet hoger zal zijn dan 1 mSv.a-1. Er moet op gerekend worden dat
50 % van de straling door de wand van de pijpleiding wordt geabsorbeerd.
Voor de omrekening van Kerma naar equivalente dosis mag de factor 1 gebruikt
worden.
Vraag 5.
Wat is het Kermatempo op 1 m afstand van de onafgeschermde bron?
K = (Γ x A) / r² = (0,11 x 100 x10³) / 1² = 11000 µGy ∙h -1 = 11 mGy ∙h-1
Vraag 6.
Op welke afstand moet de afzetting zich van de bron bevinden bij het onderzoek van
de lasnaad, zodat aan de gestelde voorwaarde voor leden van de bevolking wordt
voldaan?
Voor leden van de bevolking geldt een limiet van 1 mSv.a-1. Omdat het fotonenstraling
betreft geldt 1mSv = 1mGy. Uitgaande van 40 h per week en 50 weken per jaar geeft dat
een tijdsbestek van 2000 h. Het maximale toegestane dosistempo ter plaatse van de
afzetting bedraagt dus:
1 mGy x a-1 = 1 mGy / 2000 h =5 x10-4 = mGy x h-1
Bij een ongeluk valt de bron uit de transportslang en wordt door een medewerker met
behulp van een grijper opgepakt en weer teruggebracht in een transportcontainer. De
grijper heeft een lengte van twee meter en het opbergen duurt 20 seconden. Voor de
medewerker geldt een limiet van 20 mSv per jaar
Vraag 7.
Hoeveel procent van de toelaatbare effectieve jaardosis loopt de werker op die de
bron weer in de transportcontainer brengt?
Onderwijsvorm Studiebelasting
zelfstudie 2 SBU
Inleiding
In jaar 1 is gewerkt aan vraagstukken rondom risicoschattingen, bijvoorbeeld
afschermingsberekeningen. Dit jaar wordt hier verder meegegaan, de vraagstukken worden
complexer.
Daarnaast evalueren we in deze les periode 5.
Leerdoelen
Na het maken van de zelfstudies en het meedoen met de OG-m’en is de student in staat
om:
· De meest gebruikte basisformules te herkennen
· De meest gebruikte basisformules te hanteren en om te zetten
· De formules toe te passen in een specifieke situatie en hiermee een berekening
uitvoeren.
Werkwijze
Maak de opdrachten en neem eventuele vragen mee naar de og-m.
Benodigheden
- Voor deze opdrachten zijn grafieken nodig die op Moodle staan (Vakspecifiek – SD –
periode 6 – Documenten periode 6).
- Rekenmachine
- Formuleblad
Opdracht
ONDERZOEK MET EEN COBALT-BRON.
Een onderzoeker voert gedurende twee en een halve week (1 week is 40 uur) proeven
uit met een 60Co-bron. Hij is gedurende de proeven gemiddeld 1,5 meter van de bron
verwijderd.
Gegeven:
● De activiteit van de bron is 5 GBq.
● De bronfactor van 60Co bedraagt: Γ=0,31 µGy∙m2∙MBq-1∙h-1
● Voor de onderzoeker wordt een dosislimiet gehanteerd van 20 mSv/j
Vraag 1.
Hoe groot is het dosistempo op anderhalve meter van de Co-bron als de bron niet
afgeschermd wordt?
D = (Γ x A) / r² = (0,31 x 5 x10³) / 1,5² = 688,88… µGy ∙h -1 = 0,68.. mGy ∙h-1
Vraag 2.
Hoe groot mag de effectieve dosis zijn die de onderzoeker oploopt gedurende deze
twee en een halve week, aangenomen dat de onderzoeker een blootgestelde A- werker
is?
Voor blootgestelde (A-)werkers geldt een limiet van 20 mSv per jaar, wat overeenkomt met
een dosis van 1 mSv per 2 ½ week. Omdat het hier fotonenbestraling betreft geldt 1 mSv =
1mGy.
, Vraag 3.
Gebruik grafiek 2 Transmissie door lood. Hoeveel lood moet gebruikt worden om aan
de dosislimiet uit de vorige vraag te voldoen?
D zonder afscherming = 100 x 0,68.. =68,8.. mBq
T = D limit / D zonder afscherming = ,8… = 0,0145.. = 1,45.. x10-2
dan lees je uit de tabel af dat je 8 cm lood nodig hebt
Vraag 4.
Gebruik grafiek 2 Transmissie door lood. Hoeveel lood moet gebruikt worden om aan
de dosislimiet te voldoen als de onderzoeker geen blootgestelde werker is?
Maximale equivalente dosis = 1 mSv per jaar = 5∙10 -2 mSv = 5∙10-2 mGy per 2.5
weken
T = D limit / D zonder afscherming = 5∙10 -,8… = 7,25.. x10-⁴
dan lees je uit de tabel af dat je 13 cm lood nodig hebt
Controle gasleidingen
In het open veld wordt aan een gasleiding gewerkt, waarbij de lasnaden worden
gecontroleerd door middel van radiografie met een puntvormige 192Ir-bron.
· De bron heeft een sterkte van 100 GBq.
· De bronfactor van 192Ir bedraagt: Γ=0,11 µGy∙m2∙MBq-1∙h-1
Bij het onderzoek zet men de omgeving zodanig af dat een niet blootgestelde werker
binnen het terrein een dosistempo ontvangt, dat over een tijd van 40 uur per week
gedurende een jaar niet hoger zal zijn dan 1 mSv.a-1. Er moet op gerekend worden dat
50 % van de straling door de wand van de pijpleiding wordt geabsorbeerd.
Voor de omrekening van Kerma naar equivalente dosis mag de factor 1 gebruikt
worden.
Vraag 5.
Wat is het Kermatempo op 1 m afstand van de onafgeschermde bron?
K = (Γ x A) / r² = (0,11 x 100 x10³) / 1² = 11000 µGy ∙h -1 = 11 mGy ∙h-1
Vraag 6.
Op welke afstand moet de afzetting zich van de bron bevinden bij het onderzoek van
de lasnaad, zodat aan de gestelde voorwaarde voor leden van de bevolking wordt
voldaan?
Voor leden van de bevolking geldt een limiet van 1 mSv.a-1. Omdat het fotonenstraling
betreft geldt 1mSv = 1mGy. Uitgaande van 40 h per week en 50 weken per jaar geeft dat
een tijdsbestek van 2000 h. Het maximale toegestane dosistempo ter plaatse van de
afzetting bedraagt dus:
1 mGy x a-1 = 1 mGy / 2000 h =5 x10-4 = mGy x h-1
Bij een ongeluk valt de bron uit de transportslang en wordt door een medewerker met
behulp van een grijper opgepakt en weer teruggebracht in een transportcontainer. De
grijper heeft een lengte van twee meter en het opbergen duurt 20 seconden. Voor de
medewerker geldt een limiet van 20 mSv per jaar
Vraag 7.
Hoeveel procent van de toelaatbare effectieve jaardosis loopt de werker op die de
bron weer in de transportcontainer brengt?
