PSYCHOPATHOLOGIE
Ine Van Gestel
,HST 1-10: PSYCHISCHE
GEZONDHEID VS
PSYCHOPATHOLOGIE
Lesdoelen:
- Illustreer de complexiteit van de gevoeligheid van mensen voor een psychische stoornis (bio-psycho-
sociaal model) met een voorbeeld
- Leg de verschillende componenten uit het bio-psycho-sociaal model in eigen woorden uit en illustreer
elke component met minstens twee voorbeelden.
- Licht de begrippen ‘kwetsbaarheid’ en ‘veerkracht’ toe als kernbegrippen in de verklaring van het
ontstaan van psychische stoornissen
- Geef 3 voorbeelden van hoe je kan werken aan het vergroten van veerkracht
- Leg uit hoe betekenisgeving bepalend is bij een psychische stoornis
- Beschrijf het doel en de werking van het DSM5-classificatiesysteem.
- Formuleer een kritische bedenking bij de DSM 5
HST 1: PSYCHISCHE (ON)GEZONDHEID
WAT IS NIET NORMAAL?
- Afwijkend van de vorm kan cultureel bepaalt zijn en evolueert constant o.i.v. maatschappelijke
veranderingen.
PSYCHISCH LIJDEN
Lijden op psychisch vlak
Men wil wel verandering, maar kan niet meer
Er is wanhoop en onvermogen op verschillende vlakken dit zorgt voor onvrijheid
Wat is vrijheid?
- Niet: kunnen doen wat je zelf graag wil
- Wel: realiseren van een bewuste en vrijwillige keuze die je maakt als mens
- Vrijheid is een basis voor psychische integratie
- Harmonisch gebruik maken van je psychische functies doe je door kennen (cognitief), voelen (affectief)
en willen (conatief).
- Via energie, kennis en gevoelens kan keuzes maken en oplossingen zoeken voor problemen.
Wat is onvrijheid?
- Geen keuzes kunnen maken op je eigen krachten
- Je trekt je terug uit relaties, dit zorgt voor een leeg gevoel
- Je komt sneller terecht in noodsituaties
- Niet meer in staat om met eigen individuele middelen het leven als zinvol te ervaren
- Onvrijheid = wezenskenmerk van een psychische stoornis
HST 3: PREVALENTIE
- ¼ Vlamingen krijgt ooit min of meer ernstige psychische problemen. Buiten het leven van de persoon
zelf, wordt ook het leven van familieleden, vrienden, collega’s, … beïnvloed.
1
, - Jaarlijkse kampen +/- 700.000 mensen in Vlaanderen met een psychisch probleem.
- Vrouwen en mannen ervaren even vaak psychische klachten, maar verschillen als groep wel in de aard
van de klachten. Vrouwen hebben 2x meer last van depressie en angst als mannen. Mannen hebben
vaker last van alcohol gerelateerde stoornissen.
- Vlaanderen heeft een van de hoogste zelfmoordcijfers in Europa. De oorzaak hiervan is niet helemaal
gekend. Veel landgenoten, ook jongeren, zien geen ander uitweg meer voor hun problemen.
HST 4: EIGENSCHAPPEN VAN PSYCHISCHE STOORNIS
Moeilijk haarscherp psychische stoornis te omschrijven.
Moeilijk te omschrijven wat de ‘normale’ geestelijke gezondheid is.
Uit DSM: classificatie Examen: stoornissen herkennen, niet van buiten kunnen geven
DSM = Diagnistic and Statistical Manual of Mental Disorders
Omschrijving van de DSM 5:
- Een psychische stoornis is een syndroom:
o Samen voorkomen van verschillende symptomen
o Gekenmerkt door een klinische betekenisvolle storing van het denken, de emotieregulering of
van het gedrag
o Weerspiegelt een disfunctie in de psychologische, biologische of ontwikkelingsprocessen die
aan de basis liggen van het psychisch functioneren
- Een psychische stoornis gaat meestal gepaard met:
o Betekenisvol lijden
o Beperking in sociale, beroepsmatige of andere belangrijke activiteiten
o Onvrijheid
o Psychische desintegratie: psychische functies niet meer in harmonie gebruikt worden
HST 5: ONTSTAAN VAN PSYCHISCHE STOORNISSEN
= moeilijk te omschrijven
- Psychische problemen begrijpelijke menselijke reacties op specifieke situatie. Ze hebben niet zomaar
een biomedische, genetische of neurologische oorzaak in de hersenen.
Er wordt gekeken naar 3 groepen van factoren die elkaar beïnvloeden
Biologische factoren verwijzen naar aanleg en erfelijkheid, je lichamelike conditie, je voeding, je
leeftijd, hormonen, rol van scheikundige stoffen in de hersenen (neurotransmitters)
2
Ine Van Gestel
,HST 1-10: PSYCHISCHE
GEZONDHEID VS
PSYCHOPATHOLOGIE
Lesdoelen:
- Illustreer de complexiteit van de gevoeligheid van mensen voor een psychische stoornis (bio-psycho-
sociaal model) met een voorbeeld
- Leg de verschillende componenten uit het bio-psycho-sociaal model in eigen woorden uit en illustreer
elke component met minstens twee voorbeelden.
- Licht de begrippen ‘kwetsbaarheid’ en ‘veerkracht’ toe als kernbegrippen in de verklaring van het
ontstaan van psychische stoornissen
- Geef 3 voorbeelden van hoe je kan werken aan het vergroten van veerkracht
- Leg uit hoe betekenisgeving bepalend is bij een psychische stoornis
- Beschrijf het doel en de werking van het DSM5-classificatiesysteem.
- Formuleer een kritische bedenking bij de DSM 5
HST 1: PSYCHISCHE (ON)GEZONDHEID
WAT IS NIET NORMAAL?
- Afwijkend van de vorm kan cultureel bepaalt zijn en evolueert constant o.i.v. maatschappelijke
veranderingen.
PSYCHISCH LIJDEN
Lijden op psychisch vlak
Men wil wel verandering, maar kan niet meer
Er is wanhoop en onvermogen op verschillende vlakken dit zorgt voor onvrijheid
Wat is vrijheid?
- Niet: kunnen doen wat je zelf graag wil
- Wel: realiseren van een bewuste en vrijwillige keuze die je maakt als mens
- Vrijheid is een basis voor psychische integratie
- Harmonisch gebruik maken van je psychische functies doe je door kennen (cognitief), voelen (affectief)
en willen (conatief).
- Via energie, kennis en gevoelens kan keuzes maken en oplossingen zoeken voor problemen.
Wat is onvrijheid?
- Geen keuzes kunnen maken op je eigen krachten
- Je trekt je terug uit relaties, dit zorgt voor een leeg gevoel
- Je komt sneller terecht in noodsituaties
- Niet meer in staat om met eigen individuele middelen het leven als zinvol te ervaren
- Onvrijheid = wezenskenmerk van een psychische stoornis
HST 3: PREVALENTIE
- ¼ Vlamingen krijgt ooit min of meer ernstige psychische problemen. Buiten het leven van de persoon
zelf, wordt ook het leven van familieleden, vrienden, collega’s, … beïnvloed.
1
, - Jaarlijkse kampen +/- 700.000 mensen in Vlaanderen met een psychisch probleem.
- Vrouwen en mannen ervaren even vaak psychische klachten, maar verschillen als groep wel in de aard
van de klachten. Vrouwen hebben 2x meer last van depressie en angst als mannen. Mannen hebben
vaker last van alcohol gerelateerde stoornissen.
- Vlaanderen heeft een van de hoogste zelfmoordcijfers in Europa. De oorzaak hiervan is niet helemaal
gekend. Veel landgenoten, ook jongeren, zien geen ander uitweg meer voor hun problemen.
HST 4: EIGENSCHAPPEN VAN PSYCHISCHE STOORNIS
Moeilijk haarscherp psychische stoornis te omschrijven.
Moeilijk te omschrijven wat de ‘normale’ geestelijke gezondheid is.
Uit DSM: classificatie Examen: stoornissen herkennen, niet van buiten kunnen geven
DSM = Diagnistic and Statistical Manual of Mental Disorders
Omschrijving van de DSM 5:
- Een psychische stoornis is een syndroom:
o Samen voorkomen van verschillende symptomen
o Gekenmerkt door een klinische betekenisvolle storing van het denken, de emotieregulering of
van het gedrag
o Weerspiegelt een disfunctie in de psychologische, biologische of ontwikkelingsprocessen die
aan de basis liggen van het psychisch functioneren
- Een psychische stoornis gaat meestal gepaard met:
o Betekenisvol lijden
o Beperking in sociale, beroepsmatige of andere belangrijke activiteiten
o Onvrijheid
o Psychische desintegratie: psychische functies niet meer in harmonie gebruikt worden
HST 5: ONTSTAAN VAN PSYCHISCHE STOORNISSEN
= moeilijk te omschrijven
- Psychische problemen begrijpelijke menselijke reacties op specifieke situatie. Ze hebben niet zomaar
een biomedische, genetische of neurologische oorzaak in de hersenen.
Er wordt gekeken naar 3 groepen van factoren die elkaar beïnvloeden
Biologische factoren verwijzen naar aanleg en erfelijkheid, je lichamelike conditie, je voeding, je
leeftijd, hormonen, rol van scheikundige stoffen in de hersenen (neurotransmitters)
2
