Samenvatting 2.1.1 systeemziekten

WK 1 H18 KUMAR AND CLARK CM
REUMATOLOGIE



Klachten aan het bewegingsapparaat zijn 25-30% van de consulten in de eerste
lijn. De meerderheid van de patiënten heeft klachten van zacht weefsel, of
artrose, waarbij inflammatoire artritis en auto-immuun reumatische ziekten een
veel lagere prevalentie hebben, tussen 0,01% en 1% van de bevolking.


KLINISCHE VAARDIGHEDEN

EEN ANAMNESE VAN HET BEWEGINGSAPPARAAT AFNEMEN
Bij de meeste patiënten is de diagnose klinisch (anamnese en LO) en vervolgens
ondersteund door onderzoeken. De belangrijkste punten om te overwegen zijn:
 Wie is de patiënt?
o Leeftijd:
 atrose, polymyalgia rheumatica en reuzencelarteritis komen
vooral voor bij patiënten > 50.
 Auto-immuunreumatische ziekten en inflammatoire artritis
komen vaak voor bij mensen <50.
o Geslacht:
 Vrouwen: RA, syndroom van Sjörgen, SLE en systemische
sclerose
 Jicht en spondylitis ankylopoetica
o Etniciteit: SLE komt vaker voor bij afrikaans-caribische mensen
o Beroep
 Is er iets met de patiënt gebeurd?
o Fysiek trauma
o Psychosociale stress en depressie
 Wat zijn de symptomen?
o Pijn
 Waar is het?
 Komt het voort uit gewrichten, wervelkolom, spieren of
botten, met lokale gevoeligheid?
 Is het constant, intermitterend of episodisch?
 Zijn er verzwarende of uitlokkende factoren?
 Mechanisch: verminderd door rust
 Inflammatoir: verergerd na rust
 Zijn er geassocieerde neurologische kenmerken?
 Gevoelloosheid, tintelingen en/of krachtverlies duiden
op betrokkenheid van de zenuwen
o Stijfheid
 Gegeneraliseerd of gelokaliseerd
 Invloed op ledematengordels of periferie
 Is het ’s ochtends erger en wordt het verlicht door activiteit

, o Zwelling
 Heeft het invloed op 1 gewricht of meerdere?
 Acute monoartritis: trauma, jicht, pseudojicht of sepsis
 Polyartritis: artrose of RA
 Constant of in kortstondige of langere episodes
 Is er sprake van ontsteking (roodheid en warmte)?
o Extra articulaire symptomen:
 Artrose en problemen met zacht weefsel gaan meestal niet
gepaard met symptomen buiten de gewrichten
 Huiduitslag, kortademigheid, neurologische symptomen of
bloedstoornissen duiden erop dat bewegingsproblemen een
facet kunnen zijn van een meer systemische aandoening
zoals RA, artritis psoriatica of SLE
 Welke medicijnen gebruikt de patiënt?
o Kan een medicijn de oorzaak zijn?
 Diuretica: jicht bij mannen en oudere vrouwen
 Steroïden: avasculaire necrose
o Hebben medicijnen effect op de klachten?
 Een goede respons op een proef met orale of intramusculaire
coricosteroïden duidt op een ontstekings of auto-
immuunprobleem
 Wat is de familiegeschiedenis?


Gewrichtsstijfheid >30 min elke ochtend: inflammatoire artritis
Ochtendstijfheid van ruggenmerg in jongvolwassenen: axiale spondyloartritis
Stijfheid en pijn in schouder en bekkengordel bij patiënt >55 jaar: polymyalgia
rheumatica

,
, BENADERING VAN PATIËNT

SNEL ONDERZOEK VAN LEDEMATEN EN WERVELKOLOM
Bovenste ledenmaten
 Hef de armen zijwaarts naar de oren (abductie). Reik achter nek en rug
o Moeilijkheden duiden op schouder of rotator cuff-probleem
 Houd de armen naar vormen, met de ellebogen gestrekt en de vingers uit
elkaar, met de handpalmen naar boven en met de handpalmen naar
beneden.
o Vaste flexie elleboog: elleboogprobleem
 Plaats de handen in gebedspositie met de ellebogen uit elkaar
o Fleziemisvormingen vingers: artritis, tenosynvitis van flexoren of
huidziekte
o Pijnlijke beperking pol beperkt vermogen om ellebogen naar buiten
te bewegen
 Stevige vuist
o Moeilijkheden: verlies flexie/grip
o Grijpkracht kan worden gemeten
Lagere ledenmaten
 Vraag patiënt om kleun stukje van en naar je toe te lopen en stil te staan
o Abnormale houding of postuur
 Vraag patiënt om op elk been te staan
o Bij ernstige heupaandoening zakt het bekken aan de niet-dragende
zijde door
 Kijk hoe de patiënt staat en zit
 Vraag patiënt de knie te strekken en buigen
 Vraag patiënt om elke voet beurtlings op de andere knie te plaatsen, met
heup naar buiten gedraaid
 Beweeg enkel op en neer
Ruggenmerg
Achter de patiënt staan.
 Vraag patiënt om (a) voorover te buigen om de tenen met gestrekte
knieën aan te raken, (b) naar achter te strekken, (c) zijwaarts te buigen en
(d) over elke schouder te kijken, waarbij de nek wordt gebogen en gestrekt
en zijwaarts wordt gebogen.
o Laterale kromming: scoliose
o Voorwaartse kromming: kyfose
o Achterwaartse kromming: lordose
o Cervivale en lumbale lordose en thoracale kyfose zijn normaal
 Vraag de patiënt om op zijn/haar rug te gaan liggen
o Onderzoeken beperkingen bij strekken van de benen met gestrekte
benen
 Vraag patiënt om op de buik te gaan liggen
o Pijn aan voorkant van dijbeen tijdens femorale rektest: probleem
hoge lumbale schijf
 Palpeer wervelkolom en billen op gevoelige plekken

Drie fasen van onderzoeken individueel gewricht: kijken, voelen en bewegen
GALS: gloval assessment of the locomotor system
- Screeningsonderzoek van bewegingsapparaat