Zelfzorg mondeling voorbereiding
Inhoudsopgave
AAMBEIEN (1)....................................................................................................................................3
DIARREE (1).......................................................................................................................................6
OBSTIPATIE (1)..................................................................................................................................9
MAAGKLACHTEN (1)........................................................................................................................13
REISZIEKTE (1)..................................................................................................................................16
WORMEN (1)...................................................................................................................................18
MENSTRUATIEPIJN (DYSMENORROE) (1).........................................................................................20
NOODANTICONCEPTIE (1)................................................................................................................22
VAGINALE SCHIMMELINFECTIE (1)...................................................................................................24
VITAMINE-D (1)...............................................................................................................................26
HOOFDPIJN (1)................................................................................................................................27
SPIER-, GEWRICHTSPIJN EN KNEUZING (1).......................................................................................31
UA = UITSLUITEND APOTHEEK (1)....................................................................................................34
ST. JANSKRUID (1)...........................................................................................................................35
DEXTROMETHORFAN (1).................................................................................................................36
KINDERZIEKTES (1)...........................................................................................................................37
VOETSCHIMMEL (1).........................................................................................................................40
ACNE (VULGARIS) (1).......................................................................................................................42
WRATTEN (1)...................................................................................................................................44
KOORTSLIP (1).................................................................................................................................46
1
,HOOFDROOS (1)..............................................................................................................................48
HOOFDLUIS (1)................................................................................................................................49
WONDEN (1)....................................................................................................................................51
EIKENPROCESSIERUPS (1)................................................................................................................53
ALLERGISCHE RINITIS (1)..................................................................................................................55
VERKOUDHEID EN GRIEP (1)............................................................................................................58
HOEST (1)........................................................................................................................................62
STOPPEN MET ROKEN (1)................................................................................................................64
FYTOTHERAPIE (1)...........................................................................................................................66
ALARMSYMPTOMEN!!!....................................................................................................................67
2
,Aambeien (1)
Uitstulpingen van het slijmvlies aan de binnenkant van de darm vlak voor de anus.
Door obstipatie; langdurig toilet gebruik; ophouden ontlasting; leeftijd; hoesten
Klachten
Helderrood bloed (op toiletpapier/toiletpot)
Soms jeuk en branderig gevoel
Soms lekkage van ontlasting
Soms uitpuilen van aambei (naar HA wanneer gezwollen en pijnlijk)
WHAM-Vragen
- W
o >55j? oorzaak is vaak verstopping, maar houd bij bloed ook rekening met
darmkanker
o Zwanger? belangrijke oorzaak bij jonge vrouwen, door verslappen elastisch
weefsel; verstopping (andere vochtverdeling); minder beweging; Fe-
preparaten
- H
o Al eerder last gehad? meestal verdwijnt het spontaan
o Al bij de HA geweest? als deze heeft vastgesteld dat het aambeien zijn,
kan er een advies worden gegeven
o Waar?
o Beschrijving van de klachten Bij jonge kinderen kan jeuk ook verwijzen
naar wormen!
- A
o Dieet/leefgewoontes
o Middelen is er al eerder actie ondernomen, want dan moeten de klachten
binnen 2 weken verdwijnen (anders HA); Bij aanhoudende jeuk,
overgevoeligheid of schimmelinfectie
- M
o Veroorzaken verstopping
Verapamil
Opiaten
TCAs (amitriptyline)
Antipsychotica (clozapine, olanzapine)
Fe-preparaten
Al-zouten
Diuretica
Fenytoïne (anti-epilepticum)
o Antistollingsmiddel langdurige bloeding van aambei
Acenocoumarol, fenprocoumon, acetylsalicylzuur)
Differentiaaldiagnose naar HA
Fissuren
Jonge/middelbare leeftijd
3
, Scheurtje in slijmvlies
Vaak ontsteking
Scherpe pijn tijdens ontlasting
Anale fistels
Ontsteking anale klier
Poliepen/diverticulose
Naar HA
Klachten > 2 weken
Bloed/slijm vermengt met ontlasting
Uitpuilende aambei
Ernstige pijn
Plotselinge verandering stoelgang
Niet medicamenteus
Zachte ontlasting
Vezelrijke voeding (225g groene groeten) + water drinken (6-8 glazen)
Ontbijten (stimuleert stoelgang)
Lichaamsbeweging
Vochtig toiletpapier (zonder parfum)
Niet te lang op toilet zitten
Bij aandrang gaan
Warm bad
Geen kunststof ondergoed (leid tot zweten)
Medicamenteus
Indifferente middelen bij jeuk en pijn tijdens alleen de ontlasting
1e keuze: Vaseline-cetomacrogol crème / Zinksulfaat-vaseline crème
Verzachtend + jeukstillend (geen bewijs voor genezing)
Zinksulfaat werkt ook indrogend
Niet bij constant bloedende aambeien
Dosering (ALTIJD in combi met leefregels)
2x daags + na elke stoelgang
Werking begint direct
Mag bij zwangerschap
2e keus: zinkoxide zetpil
Verzachtend + jeukstillend + indrogend
Niet bij constant bloedende aambeien
Dosering
Na elke stoelgang 1 zetpil
Werking na smelten zetpil
Mag bij zwangerschap
Geeft vlekken in kleding
Voortdurende pijn en jeuk
1e keus: anesthetica (lidocaïne-vaseline crème 3% / lidocaïne-vaseline-
zinksulfaat
4
Inhoudsopgave
AAMBEIEN (1)....................................................................................................................................3
DIARREE (1).......................................................................................................................................6
OBSTIPATIE (1)..................................................................................................................................9
MAAGKLACHTEN (1)........................................................................................................................13
REISZIEKTE (1)..................................................................................................................................16
WORMEN (1)...................................................................................................................................18
MENSTRUATIEPIJN (DYSMENORROE) (1).........................................................................................20
NOODANTICONCEPTIE (1)................................................................................................................22
VAGINALE SCHIMMELINFECTIE (1)...................................................................................................24
VITAMINE-D (1)...............................................................................................................................26
HOOFDPIJN (1)................................................................................................................................27
SPIER-, GEWRICHTSPIJN EN KNEUZING (1).......................................................................................31
UA = UITSLUITEND APOTHEEK (1)....................................................................................................34
ST. JANSKRUID (1)...........................................................................................................................35
DEXTROMETHORFAN (1).................................................................................................................36
KINDERZIEKTES (1)...........................................................................................................................37
VOETSCHIMMEL (1).........................................................................................................................40
ACNE (VULGARIS) (1).......................................................................................................................42
WRATTEN (1)...................................................................................................................................44
KOORTSLIP (1).................................................................................................................................46
1
,HOOFDROOS (1)..............................................................................................................................48
HOOFDLUIS (1)................................................................................................................................49
WONDEN (1)....................................................................................................................................51
EIKENPROCESSIERUPS (1)................................................................................................................53
ALLERGISCHE RINITIS (1)..................................................................................................................55
VERKOUDHEID EN GRIEP (1)............................................................................................................58
HOEST (1)........................................................................................................................................62
STOPPEN MET ROKEN (1)................................................................................................................64
FYTOTHERAPIE (1)...........................................................................................................................66
ALARMSYMPTOMEN!!!....................................................................................................................67
2
,Aambeien (1)
Uitstulpingen van het slijmvlies aan de binnenkant van de darm vlak voor de anus.
Door obstipatie; langdurig toilet gebruik; ophouden ontlasting; leeftijd; hoesten
Klachten
Helderrood bloed (op toiletpapier/toiletpot)
Soms jeuk en branderig gevoel
Soms lekkage van ontlasting
Soms uitpuilen van aambei (naar HA wanneer gezwollen en pijnlijk)
WHAM-Vragen
- W
o >55j? oorzaak is vaak verstopping, maar houd bij bloed ook rekening met
darmkanker
o Zwanger? belangrijke oorzaak bij jonge vrouwen, door verslappen elastisch
weefsel; verstopping (andere vochtverdeling); minder beweging; Fe-
preparaten
- H
o Al eerder last gehad? meestal verdwijnt het spontaan
o Al bij de HA geweest? als deze heeft vastgesteld dat het aambeien zijn,
kan er een advies worden gegeven
o Waar?
o Beschrijving van de klachten Bij jonge kinderen kan jeuk ook verwijzen
naar wormen!
- A
o Dieet/leefgewoontes
o Middelen is er al eerder actie ondernomen, want dan moeten de klachten
binnen 2 weken verdwijnen (anders HA); Bij aanhoudende jeuk,
overgevoeligheid of schimmelinfectie
- M
o Veroorzaken verstopping
Verapamil
Opiaten
TCAs (amitriptyline)
Antipsychotica (clozapine, olanzapine)
Fe-preparaten
Al-zouten
Diuretica
Fenytoïne (anti-epilepticum)
o Antistollingsmiddel langdurige bloeding van aambei
Acenocoumarol, fenprocoumon, acetylsalicylzuur)
Differentiaaldiagnose naar HA
Fissuren
Jonge/middelbare leeftijd
3
, Scheurtje in slijmvlies
Vaak ontsteking
Scherpe pijn tijdens ontlasting
Anale fistels
Ontsteking anale klier
Poliepen/diverticulose
Naar HA
Klachten > 2 weken
Bloed/slijm vermengt met ontlasting
Uitpuilende aambei
Ernstige pijn
Plotselinge verandering stoelgang
Niet medicamenteus
Zachte ontlasting
Vezelrijke voeding (225g groene groeten) + water drinken (6-8 glazen)
Ontbijten (stimuleert stoelgang)
Lichaamsbeweging
Vochtig toiletpapier (zonder parfum)
Niet te lang op toilet zitten
Bij aandrang gaan
Warm bad
Geen kunststof ondergoed (leid tot zweten)
Medicamenteus
Indifferente middelen bij jeuk en pijn tijdens alleen de ontlasting
1e keuze: Vaseline-cetomacrogol crème / Zinksulfaat-vaseline crème
Verzachtend + jeukstillend (geen bewijs voor genezing)
Zinksulfaat werkt ook indrogend
Niet bij constant bloedende aambeien
Dosering (ALTIJD in combi met leefregels)
2x daags + na elke stoelgang
Werking begint direct
Mag bij zwangerschap
2e keus: zinkoxide zetpil
Verzachtend + jeukstillend + indrogend
Niet bij constant bloedende aambeien
Dosering
Na elke stoelgang 1 zetpil
Werking na smelten zetpil
Mag bij zwangerschap
Geeft vlekken in kleding
Voortdurende pijn en jeuk
1e keus: anesthetica (lidocaïne-vaseline crème 3% / lidocaïne-vaseline-
zinksulfaat
4