De pragmatische
aspecten van de
menselijke communicatie
Bronvermelding:
Titel: De pragmatische aspecten van de menselijke communicatie
Vierde druk
Auteur: Paul Watzlawick, Janet Helmick Beavin en Don. D. Jackson
Uitgever: Bohn Stafleu van Loghum
ISBN: 9789060012185
Aantal pagina’s boek: 245
Aantal hoofdstukken boek: 7 + epiloog
De inhoud van dit uittreksel is met de grootste zorg samengesteld. Incidentele onjuistheden kunnen niettemin voorkomen. Je
dient niet aan te nemen dat de informatie die Students Only B.V. biedt foutloos is, hoewel Students Only B.V. dat wel
nastreeft. Dit uittreksel is voor persoonlijk gebruik en is bedoeld als wegwijzer bij het originele boek. Wij raden altijd aan
het bijbehorende studieboek erbij te kopen en dit uittreksel als naslagwerk erbij te houden. In dit uittreksel worden diverse
verwijzingen gemaakt naar het studieboek op basis waarvan dit uittreksel is gemaakt.
Dit uittreksel is een uitgave van Students Only B.V. Copyright © 2004 StudentsOnly B.V. Alle rechten voorbehouden.
De uitgever van het studieboek is op generlei wijze betrokken bij het vervaardigen van dit uittreksel. Voor vragen
kan je je wenden per email aan .
,Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1 Het kader van onderzoek pag. 3
Hoofdstuk 2 Enkele voorlopige axioma’s pag. 5
Hoofdstuk 3 Pathologische communicatie pag. 7
Hoofdstuk 4 De organisatie der menselijke interactie pag.10
Hoofdstuk 5 Een benadering volgens de communicatietheorie van het toneelstuk pag.12
‘Wie is er bang voor Virgina Woolf’
Hoofdstuk 6 Paradoxale communicatie pag.14
Hoofdstuk 7 De paradox in de psychotherapie pag.18
Hoofdstuk 8 Epiloog: het existentialisme en de theorie der menselijke pag.21
communicatie: een opvatting
www.studentsonly.nl Voor al jouw HBO & WO uittreksels! 2
Bron : De pragmatische aspecten van de menselijke communicatie – Watzlawick e.a.
, Hoofdstuk 1 Het kader van het onderzoek
1.1 Inleiding
Gesteld kan worden dat een verschijnsel niet te verklaren valt als het gezichtsveld niet breed
genoeg is om de context in te sluiten waarin dit verschijnsel optreedt.
We kunnen de menselijke communicatie in drie onderzoeksvelden indelen:
1. Syntactische analyse: problemen als coderingen, kanalen, ruis
2. Semantische analyse: de betekenis van een boodschap
3. Pragmatische analyse: de beïnvloeding van het gedrag
Deze drie terreinen zijn van elkaar afhankelijk. Hier worden vooral de relaties tussen de
zender en ontvanger zoals deze in communicatie tot stand komen besproken. Deze discipline
lijkt op de wiskunde en daarom zal er ook veel naar verwezen worden.
1.2 De begrippen functie en betrekking
De betrekkingen tussen variabelen in de wiskunde roepen het begrip ‘functie’ op.
1.3 Informatie en feedback
De psychoanalytische theorie veronderstelde dat gedrag vooral tot stand komt door
hypothetische interactie van intrapsychische krachten die zich precies aan de wetten van
energiebehoud en energieomzetting zouden moeten houden. Hierna is het begrip ‘energie’
vervangen door ‘informatie’. Feedback is een verschijnsel waarbij een keten van
gebeurtenissen in wekring wordt gesteld, waarbij de laatste gebeurtenis terugwijst naar de
eerste gebeurtenis. Feedback kan positief en negatief zijn. Negatieve feedback is kenmerkend
voor homoiostase (een evenwichtige toestand) en daarom belangrijk is bij het creëren en
behouden van stabiele betrekkingen. Positieve feedback leidt daarentegen tot verandering.
Interpersoonlijke systemen, zoals echtparen, familie e.d., kunnen we als feedbackkringen
beschouwen omdat hier iedereen elkaars gedrag beïnvloedt. De input van een dergelijk
systeem kan worden ingezet voor verandering of om stabiliteit in stand te houden. Dit hangt
dus samen met de positieve of negatieve werking van feedback. Systemen met feedback
hebben een eigen filosofie waarin termen als ‘patroon’ en ‘informatie’ een belangrijke rol
spelen.
1.4 Redundantie
De homoiostaat van Andy bestaat uit vier dezelfde, zelfregulerende subsystemen die
onderling compleet met elkaar verbonden zijn. De subsystemen zijn afhankelijk van elkaar.
De homoiostaat creëert stabiliteit door willekeurige aftasting van zijn
combinatiemogelijkheden.
De informatietheorie stelt dat stochastische processen redundantie vertonen. Met een
stochastisch proces bedoelen de verwijzing naar wetmatigheid. Het begrip ‘redundantie’
kunnen we inwisselen voor de term ‘patroon’. Redundantie is op de gebieden van syntaxis en
semantiek uitvoerig bestudeerd. Redundantie met betrekking tot pragmatische aspecten van
menselijke communicatie is echter nauwelijks onderzocht. Vooral literatuur betreffende de
www.studentsonly.nl Voor al jouw HBO & WO uittreksels! 3
Bron : De pragmatische aspecten van de menselijke communicatie – Watzlawick e.a.
aspecten van de
menselijke communicatie
Bronvermelding:
Titel: De pragmatische aspecten van de menselijke communicatie
Vierde druk
Auteur: Paul Watzlawick, Janet Helmick Beavin en Don. D. Jackson
Uitgever: Bohn Stafleu van Loghum
ISBN: 9789060012185
Aantal pagina’s boek: 245
Aantal hoofdstukken boek: 7 + epiloog
De inhoud van dit uittreksel is met de grootste zorg samengesteld. Incidentele onjuistheden kunnen niettemin voorkomen. Je
dient niet aan te nemen dat de informatie die Students Only B.V. biedt foutloos is, hoewel Students Only B.V. dat wel
nastreeft. Dit uittreksel is voor persoonlijk gebruik en is bedoeld als wegwijzer bij het originele boek. Wij raden altijd aan
het bijbehorende studieboek erbij te kopen en dit uittreksel als naslagwerk erbij te houden. In dit uittreksel worden diverse
verwijzingen gemaakt naar het studieboek op basis waarvan dit uittreksel is gemaakt.
Dit uittreksel is een uitgave van Students Only B.V. Copyright © 2004 StudentsOnly B.V. Alle rechten voorbehouden.
De uitgever van het studieboek is op generlei wijze betrokken bij het vervaardigen van dit uittreksel. Voor vragen
kan je je wenden per email aan .
,Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1 Het kader van onderzoek pag. 3
Hoofdstuk 2 Enkele voorlopige axioma’s pag. 5
Hoofdstuk 3 Pathologische communicatie pag. 7
Hoofdstuk 4 De organisatie der menselijke interactie pag.10
Hoofdstuk 5 Een benadering volgens de communicatietheorie van het toneelstuk pag.12
‘Wie is er bang voor Virgina Woolf’
Hoofdstuk 6 Paradoxale communicatie pag.14
Hoofdstuk 7 De paradox in de psychotherapie pag.18
Hoofdstuk 8 Epiloog: het existentialisme en de theorie der menselijke pag.21
communicatie: een opvatting
www.studentsonly.nl Voor al jouw HBO & WO uittreksels! 2
Bron : De pragmatische aspecten van de menselijke communicatie – Watzlawick e.a.
, Hoofdstuk 1 Het kader van het onderzoek
1.1 Inleiding
Gesteld kan worden dat een verschijnsel niet te verklaren valt als het gezichtsveld niet breed
genoeg is om de context in te sluiten waarin dit verschijnsel optreedt.
We kunnen de menselijke communicatie in drie onderzoeksvelden indelen:
1. Syntactische analyse: problemen als coderingen, kanalen, ruis
2. Semantische analyse: de betekenis van een boodschap
3. Pragmatische analyse: de beïnvloeding van het gedrag
Deze drie terreinen zijn van elkaar afhankelijk. Hier worden vooral de relaties tussen de
zender en ontvanger zoals deze in communicatie tot stand komen besproken. Deze discipline
lijkt op de wiskunde en daarom zal er ook veel naar verwezen worden.
1.2 De begrippen functie en betrekking
De betrekkingen tussen variabelen in de wiskunde roepen het begrip ‘functie’ op.
1.3 Informatie en feedback
De psychoanalytische theorie veronderstelde dat gedrag vooral tot stand komt door
hypothetische interactie van intrapsychische krachten die zich precies aan de wetten van
energiebehoud en energieomzetting zouden moeten houden. Hierna is het begrip ‘energie’
vervangen door ‘informatie’. Feedback is een verschijnsel waarbij een keten van
gebeurtenissen in wekring wordt gesteld, waarbij de laatste gebeurtenis terugwijst naar de
eerste gebeurtenis. Feedback kan positief en negatief zijn. Negatieve feedback is kenmerkend
voor homoiostase (een evenwichtige toestand) en daarom belangrijk is bij het creëren en
behouden van stabiele betrekkingen. Positieve feedback leidt daarentegen tot verandering.
Interpersoonlijke systemen, zoals echtparen, familie e.d., kunnen we als feedbackkringen
beschouwen omdat hier iedereen elkaars gedrag beïnvloedt. De input van een dergelijk
systeem kan worden ingezet voor verandering of om stabiliteit in stand te houden. Dit hangt
dus samen met de positieve of negatieve werking van feedback. Systemen met feedback
hebben een eigen filosofie waarin termen als ‘patroon’ en ‘informatie’ een belangrijke rol
spelen.
1.4 Redundantie
De homoiostaat van Andy bestaat uit vier dezelfde, zelfregulerende subsystemen die
onderling compleet met elkaar verbonden zijn. De subsystemen zijn afhankelijk van elkaar.
De homoiostaat creëert stabiliteit door willekeurige aftasting van zijn
combinatiemogelijkheden.
De informatietheorie stelt dat stochastische processen redundantie vertonen. Met een
stochastisch proces bedoelen de verwijzing naar wetmatigheid. Het begrip ‘redundantie’
kunnen we inwisselen voor de term ‘patroon’. Redundantie is op de gebieden van syntaxis en
semantiek uitvoerig bestudeerd. Redundantie met betrekking tot pragmatische aspecten van
menselijke communicatie is echter nauwelijks onderzocht. Vooral literatuur betreffende de
www.studentsonly.nl Voor al jouw HBO & WO uittreksels! 3
Bron : De pragmatische aspecten van de menselijke communicatie – Watzlawick e.a.
