Counselen samenvatting

Counselen
INHOUD
Groen: hoorcolleges (theorie)

1. Inleiding
 HC 1: Introductie en basishouding van de counselor
 HC 2: Het counselingsproces
 HC 3: Intake en systeemtheoretische invalshoek
 WC 1: Introductie en intake
2. Motivationele gespreksvoering
 HC 4: Stages of change en motivationele gespreksvoering
 WC 2: Motivationele gespreksvoering – deel 1
 WC 3: Motivationele gespreksvoering – deel 2
3. Cognitieve technieken
 HC 5: Cognitieve en gedragsmatige invalshoek van counselen
 WC 4: Niet-helpende gedachten opsporen
 WC 5: Cognitieve technieken om gedachten uit te dagen
4. Cliëntgerichte kader - emoties - creatieve technieken
 HC 6: Creatieve technieken – kader en toepassingen + cliëntgerichte invalshoek
 WC 6: Creatieve technieken
5. Lichaamsgerichte technieken & wandelcounseling
 HC 7: Lichaamsgerichte technieken – kader en toepassingen
 WC 7: Lichaamsgerichte technieken & wandelcounseling – Op locatie – 4 uur
6. Actietechnieken
 WC 8: Actietechnieken
 HC 8: Actietechnieken – kader en toepassingen + Gesprekstechnieken 2.0
7. Gesprekstechnieken 2.0 en integratie
 WC 9: Gesprekstechnieken 2.0
 WC 10: Afronden gesprek en outcomemanagement + integratie
 WC 11: Integratie en examensimulatie



Introductie
Les 1: Introductie en basishouding van de counselor (HC1)
1. Toelichting OLOD Counselen
2. Wat is Counselen
3. Basishouding van de counselor


2. Wat is counselen?

Ontwikkeling van de hulpverlening



1

,Counselen in Vlaanderen/België
Sinds de jaren tachtig overgewaaid uit USA
Grote versnippering (verscheidene beroepsverenigingen)
 Wat is counselen
 Hoe voer je counselen uit
Counselor: geen beschermde titel
Geen psychotherapie, wel gegrond in psychologische kennis!
Opleiding
 Bachelor Toegepaste Psychologie -> Psychologisch consulent
 Professionele navormingen/postgraduaten om verder te specialiseren
Counseling is een term die door psychologisch consulenten (jullie dus!) wordt gebruikt.
Psychotherapie is in het kader van nieuwe wetgeving voorbehouden voor masters.
Meer en meer postgraduaten en opleidingsinstituten geven een volwaardige invulling aan de
opleiding en het beroep van counselors.



Counselen: vertrekpunten
1.Holistische visie
 De mens is een bio-psycho-sociaal wezen
2. Bio-psycho-sociaal-model
Beleving komt tot stand in de wisselwerking tussen drie gebieden:
 Het biologische
 Het psychologische
 Het sociale
Oorspronkelijke oorzaak maakt niet uit, wisselwerking tussen gebieden staat centraal




2

,Wat doen counselors?
 Aangaan van een professionele relatie met een cliënt
 Individuen, gezinnen en groepen empoweren
 Stimuleren van psychische gezondheid, welbevinden
 Via methodisch handelen
 Binnen een gestructureerde setting
Zorg gericht op:
 Meestal individu, maar ook systemen
 Functioneringsproblemen
 Focus op de beleving
Doel van counselen:
 Verkrijgen van inzichten in het eigen denken, voelen, handelen en beleven
 Optimaal benutten van (tot nu toe) ongebruikte mogelijkheden
 Ontwikkelen van kennis en vaardigheden om het functioneren te verbeteren


Wat doen counselors (niet)?
De counselor is geen oplosser…
--> ‘Aanwezig zijn’ – present zijn
--> ‘Onoplosbaarheid verdragen’
Dus niet doen/reageren zoals mensen uit de nabije omgeving van de cliënt
 Sussen
 Tvalt wel mee
 Advies geven
 Relativeren
 Medelijden hebben
--> Zie inspirerende tekst ‘Het misverstand psychotherapie’ (leho)




3

, Counselen ≠ psychotherapie

Psychotherapie:

 Gericht op ernstige psychische problemen, psychopathologie
 Richt zich voornamelijk op het oorspronkelijke onderliggende probleem/het verleden
 Duur van de begeleiding
 Diploma: voorbehouden aan master Klinische Psychologie, Klinische Orthopedagogie en
Artsen, met bijkomende opleiding psychotherapie

Toch ook overlapping op vlak van theorieën, methodieken, …

Maar accent op functioneringsproblemen, en niet op ‘zieke’ mens.



Binnen de wereld van de psychotherapie bestaan er verschillende psychotherapeutische
stromingen:

 Psychodynamische en psychoanalytische therapie
 (Cognitieve) gedragstherapie
 Cliëntcentered of experiëntiële psychotherapie
 Systeemgerichte psychotherapie
 Oplossingsgerichte psychotherapie

Elk van deze stromingen heeft eigen manieren om:

 Naar de mens te kijken en hoe zijn gedrag verklaard zou kunnen worden
 Hoe daardoor (functionerings)problemen kunnen ontstaan
 Hoe die als beste aangepakt kunnen worden.



Waar werken counselors?

 Zelfstandige of groepspraktijk
 Multidisciplinaire samenwerkingen
 Geestelijke gezondheidszorg
 Schoolsetting
 Organisaties, sociale voorzieningen, gemeenten, ziekenhuizen,…


4