Samenvatting praktijkgericht onderzoek
4 eigenschappen van een onderzoekende houding (ONBK)
Opmerkzaam zijn als professional moet je bewust opmerkzaam kunnen zijn. Je moet dingen op kunnen
merken die een normaal persoon niet zou opmerken. Hier zijn een aantal strategieën voor. Je bepaalt vooraf
wat je wilt opmerken en waar je op wil letten. Je bent doelgericht. Let hierbij wel op dat je gevoel niet altijd
goed is en dat je je niet moet laten afleiden. Een observatieschema ondersteunt het richten van de aandacht en
het systematisch verzamelen van informatie. Opmerkzaam zijn is het verschil tussen kijken en zien.
- Feiten en interpretaties scheiden
- Bewust zijn van eigen verwachtingen
- Observaties in de context plaatsen
- Alert zijn op patroonherkenning
Nieuwsgierig zijn nieuwsgierigheid naar dingen vereist veel motivatie. Je moet willen weten wat ergens
achter zit en hoe dingen in elkaar steken. Dit doe je vooral door vragen te stellen en door goed te luisteren en
door te vragen. Ook vergaar je informatie bij meerdere personen en meerdere bronnen om een completer
beeld te krijgen van de situatie. Ook kun je nieuwsgierig zijn door handelingen uit te proberen.
- Vragen stellen
- Bronnen raadplegen
- Handelingen uitproberen
- Gericht zijn op personen en ervaringen
Bedachtzaam zijn dit houdt in dat je bewust nadenkt over de situatie, ergens bij stilstaat en je je oordeel
uitstelt. Ook moet je van perspectief kunnen wisselen.
- Bewust nadenken over de situatie
Wat wordt er gedaan? Wat wordt er gezegd? In welke context en door wie?
- Stil staan
Bij wat er gebeurd, niet afgaan op eerste aanname.
- Oordeel uitstellen
Het temperen (verminderen) van de ‘automatische’ reactie om in te grijpen.
- Van perspectief wisselen
Wat zijn de belangen van anderen? Wat zijn de motieven van de ander? Wat zijn de noden van de
ander?
Kritisch zijn dit houdt in dat je informatie niet zomaar moet aannemen. Het is belangrijk om kritisch te zijn
over informatie om te bepalen of deze juist is. Dit kun je doen door een redenatieschema te maken om beter in
beeld te krijgen hoe een bewering wordt beargumenteerd. Ook moet je informatie in bijvoorbeeld
vakliteratuur kritisch kunnen beoordelen. Stel je hierbij vragen zoals: is er in de redenatie genoeg aandacht
voor tegenargumenten? Is de bron recent genoeg? Is deze bron objectief genoeg? Ook moet je
redenatiefouten kunnen herkennen.
, Waarom is een onderzoekende houding belangrijk?
Een professional moet beschikken over een onderzoekend vermogen en methodisch kunnen handelen
Opmerkzaam zijn Je bent gemotiveerd en bereid om opmerkzaam te zijn? Dan zie je meer kansen en
mogelijkheden. Je merkt signalen op en kan preventief handelen (met de bedoeling om te voorkomen dat iets
gebeurt).
Nieuwsgierig zijn Als je meer goede vragen stelt, krijg je meer relevante informatie. Heb je meer informatie,
dan kan je vaak kwalitatief betere beslissingen maken met de cliënt.
Bedachtzaam zijn De mens is van nature geneigd om aannames. Het is belangrijk om bedachtzaam te zijn en
bewust te zijn van je woorden, daden en zelfs gedachten. Het is belangrijk om breder te kijken, je oordeel uit te
stellen en in de ander te verplaatsen.
Kritisch zijn Het helpt bij informatie te selecteren en te wegen: welke informatie is belangrijk om op te
pakken?
Ethiek moreel handelen Wat is goed handelen? Welke opvattingen zijn er hierover?
- Kritisch argumenten wegen
- Een oordeel kunnen uitstellen
De 8 vragen die horen bij kritisch omgaan met informatie:
1. Is de informatie toereikend als onderbouwing voor de stelling?
(Informatie onderbouwend stelling)
2. Is er aandacht voor tegenargumenten of andere mogelijke verklaringen?
(aandacht tegenargument/andere mogelijke verklaring)
3. Kan je op grond van eigen kennis al vaststellen of iets wel of niet klopt?
(eigen kennis vaststellen of het klopt)
4. Is de bron waarop de uitspraken gebaseerd zijn bekend?
(bron bekend)
5. Is deze bron recent genoeg?
(bron recent)
6. Is de bron betrouwbaar?
(bron betrouwbaar)
7. Is de informatie ook terug te vinden in andere bronnen?
(informatie ook in andere bronnen)
8. Is de informatie relevant voor deze situatie?
(informatie relevant)
4 eigenschappen van een onderzoekende houding (ONBK)
Opmerkzaam zijn als professional moet je bewust opmerkzaam kunnen zijn. Je moet dingen op kunnen
merken die een normaal persoon niet zou opmerken. Hier zijn een aantal strategieën voor. Je bepaalt vooraf
wat je wilt opmerken en waar je op wil letten. Je bent doelgericht. Let hierbij wel op dat je gevoel niet altijd
goed is en dat je je niet moet laten afleiden. Een observatieschema ondersteunt het richten van de aandacht en
het systematisch verzamelen van informatie. Opmerkzaam zijn is het verschil tussen kijken en zien.
- Feiten en interpretaties scheiden
- Bewust zijn van eigen verwachtingen
- Observaties in de context plaatsen
- Alert zijn op patroonherkenning
Nieuwsgierig zijn nieuwsgierigheid naar dingen vereist veel motivatie. Je moet willen weten wat ergens
achter zit en hoe dingen in elkaar steken. Dit doe je vooral door vragen te stellen en door goed te luisteren en
door te vragen. Ook vergaar je informatie bij meerdere personen en meerdere bronnen om een completer
beeld te krijgen van de situatie. Ook kun je nieuwsgierig zijn door handelingen uit te proberen.
- Vragen stellen
- Bronnen raadplegen
- Handelingen uitproberen
- Gericht zijn op personen en ervaringen
Bedachtzaam zijn dit houdt in dat je bewust nadenkt over de situatie, ergens bij stilstaat en je je oordeel
uitstelt. Ook moet je van perspectief kunnen wisselen.
- Bewust nadenken over de situatie
Wat wordt er gedaan? Wat wordt er gezegd? In welke context en door wie?
- Stil staan
Bij wat er gebeurd, niet afgaan op eerste aanname.
- Oordeel uitstellen
Het temperen (verminderen) van de ‘automatische’ reactie om in te grijpen.
- Van perspectief wisselen
Wat zijn de belangen van anderen? Wat zijn de motieven van de ander? Wat zijn de noden van de
ander?
Kritisch zijn dit houdt in dat je informatie niet zomaar moet aannemen. Het is belangrijk om kritisch te zijn
over informatie om te bepalen of deze juist is. Dit kun je doen door een redenatieschema te maken om beter in
beeld te krijgen hoe een bewering wordt beargumenteerd. Ook moet je informatie in bijvoorbeeld
vakliteratuur kritisch kunnen beoordelen. Stel je hierbij vragen zoals: is er in de redenatie genoeg aandacht
voor tegenargumenten? Is de bron recent genoeg? Is deze bron objectief genoeg? Ook moet je
redenatiefouten kunnen herkennen.
, Waarom is een onderzoekende houding belangrijk?
Een professional moet beschikken over een onderzoekend vermogen en methodisch kunnen handelen
Opmerkzaam zijn Je bent gemotiveerd en bereid om opmerkzaam te zijn? Dan zie je meer kansen en
mogelijkheden. Je merkt signalen op en kan preventief handelen (met de bedoeling om te voorkomen dat iets
gebeurt).
Nieuwsgierig zijn Als je meer goede vragen stelt, krijg je meer relevante informatie. Heb je meer informatie,
dan kan je vaak kwalitatief betere beslissingen maken met de cliënt.
Bedachtzaam zijn De mens is van nature geneigd om aannames. Het is belangrijk om bedachtzaam te zijn en
bewust te zijn van je woorden, daden en zelfs gedachten. Het is belangrijk om breder te kijken, je oordeel uit te
stellen en in de ander te verplaatsen.
Kritisch zijn Het helpt bij informatie te selecteren en te wegen: welke informatie is belangrijk om op te
pakken?
Ethiek moreel handelen Wat is goed handelen? Welke opvattingen zijn er hierover?
- Kritisch argumenten wegen
- Een oordeel kunnen uitstellen
De 8 vragen die horen bij kritisch omgaan met informatie:
1. Is de informatie toereikend als onderbouwing voor de stelling?
(Informatie onderbouwend stelling)
2. Is er aandacht voor tegenargumenten of andere mogelijke verklaringen?
(aandacht tegenargument/andere mogelijke verklaring)
3. Kan je op grond van eigen kennis al vaststellen of iets wel of niet klopt?
(eigen kennis vaststellen of het klopt)
4. Is de bron waarop de uitspraken gebaseerd zijn bekend?
(bron bekend)
5. Is deze bron recent genoeg?
(bron recent)
6. Is de bron betrouwbaar?
(bron betrouwbaar)
7. Is de informatie ook terug te vinden in andere bronnen?
(informatie ook in andere bronnen)
8. Is de informatie relevant voor deze situatie?
(informatie relevant)
