Aanpassen of uitsterven
Het verhaal van de menswording (miljoenen jaren geleden – nu)
Waar komen wij, mensen, vandaan?
Geloof en wetenschap in botsing
- Scheppingsverhaal:
o Duizenden jaren het geloof dat alle levende mensen geschapen
waren.
o Belang van goden
o Bijbel:
God is de grote schepper
Schepping in één week (zesde dag de mens)
o Koran:
Allah is de schepper van de natuur en de mens
Creationisme = Geloof dat schepping de oorsprong is van alles
Wetenschap = Er moeten bewezen feiten zijn; niet alleen meningen (geloof)
Vanaf 19de E zoektocht naar wetenschappelijke verklaring
Trachten te bewijzen dat creationisme niet klopt
- Charles Darwin:
o Engelse bioloog
o Met zeilschip wereld rond
o Verzamelde onbekende planten, dieren, fossielen
kritisch onderzoek hiervan
nieuwe verklaring:
mens is gevolg van evolutie
Survival of the fittest: alleen soorten die zich
aanpassen aan
veranderende omgeving,
overleven
o Gedurfde theorie werd belachelijk gemaakt
- Archeologische vondsten:
o Fossielen bewijzen dat we afstammen van uitgestorven soorten
o Trachten reconstrueren van: - stamboom
- het leven van verre voorouders
Vandaag: wetenschap aanvaardt enkel de evolutieleer als verklaring
1
, Door welke natuurlijke oorzaken is de mens mens geworden?
Van aapachtigen tot mensen
- Gemeenschappelijke voorouders (mensen en Chimpansee):
o 7 miljoen jaar geleden in regenwouden Afrika
o Levensstijl o.b.v. vegetatie: klommen in bomen
veranderingen klimaat
ontstaan savannes: uitgestrekte graslandschappen
gevolgen aapachtigen: prooi voor roofdieren
uitsterven aapachtigen in deze omgeving
- Aanpassing door mensachtigen
o Australopithecus
Liep rechtop: - veiliger (boven gras uitkijken)
- verbruikte minder energie
- stelde lichaam minder bloot aan zon
- had handen vrij (kon iets meedragen)
Grotere hersenen
o Homo erectus
Werden slimmer
Maakten eenvoudige werktuigen en wapens
Bewerken stuk stok
Van stuk klei stuk afslaan = scherpe hoek maken
Gebruikten vuur
Eerst: natuurlijk vuur (bliksem, vulkaan)
Nadien: zelf vuur maken
Voordelen: voedsel koken en braden
beter verteerbaar voedsel
meer planten en dieren eten
Ontwikkelden gesproken taal
Helpen om te overleven
- Vele vragen onbeantwoord:
o Wanneer eerste vuur en taal gebruikt?
o Hoe zagen onze voorouders er precies uit?
Wetenschappers werken aan deze reconstructie
Veel blijft een hypothese (vooronderstelling)
2
Het verhaal van de menswording (miljoenen jaren geleden – nu)
Waar komen wij, mensen, vandaan?
Geloof en wetenschap in botsing
- Scheppingsverhaal:
o Duizenden jaren het geloof dat alle levende mensen geschapen
waren.
o Belang van goden
o Bijbel:
God is de grote schepper
Schepping in één week (zesde dag de mens)
o Koran:
Allah is de schepper van de natuur en de mens
Creationisme = Geloof dat schepping de oorsprong is van alles
Wetenschap = Er moeten bewezen feiten zijn; niet alleen meningen (geloof)
Vanaf 19de E zoektocht naar wetenschappelijke verklaring
Trachten te bewijzen dat creationisme niet klopt
- Charles Darwin:
o Engelse bioloog
o Met zeilschip wereld rond
o Verzamelde onbekende planten, dieren, fossielen
kritisch onderzoek hiervan
nieuwe verklaring:
mens is gevolg van evolutie
Survival of the fittest: alleen soorten die zich
aanpassen aan
veranderende omgeving,
overleven
o Gedurfde theorie werd belachelijk gemaakt
- Archeologische vondsten:
o Fossielen bewijzen dat we afstammen van uitgestorven soorten
o Trachten reconstrueren van: - stamboom
- het leven van verre voorouders
Vandaag: wetenschap aanvaardt enkel de evolutieleer als verklaring
1
, Door welke natuurlijke oorzaken is de mens mens geworden?
Van aapachtigen tot mensen
- Gemeenschappelijke voorouders (mensen en Chimpansee):
o 7 miljoen jaar geleden in regenwouden Afrika
o Levensstijl o.b.v. vegetatie: klommen in bomen
veranderingen klimaat
ontstaan savannes: uitgestrekte graslandschappen
gevolgen aapachtigen: prooi voor roofdieren
uitsterven aapachtigen in deze omgeving
- Aanpassing door mensachtigen
o Australopithecus
Liep rechtop: - veiliger (boven gras uitkijken)
- verbruikte minder energie
- stelde lichaam minder bloot aan zon
- had handen vrij (kon iets meedragen)
Grotere hersenen
o Homo erectus
Werden slimmer
Maakten eenvoudige werktuigen en wapens
Bewerken stuk stok
Van stuk klei stuk afslaan = scherpe hoek maken
Gebruikten vuur
Eerst: natuurlijk vuur (bliksem, vulkaan)
Nadien: zelf vuur maken
Voordelen: voedsel koken en braden
beter verteerbaar voedsel
meer planten en dieren eten
Ontwikkelden gesproken taal
Helpen om te overleven
- Vele vragen onbeantwoord:
o Wanneer eerste vuur en taal gebruikt?
o Hoe zagen onze voorouders er precies uit?
Wetenschappers werken aan deze reconstructie
Veel blijft een hypothese (vooronderstelling)
2
