Praktisch burgerlijk recht
DEEL 1
Hoofdstuk 1: Algemene inleiding
1. Wat is recht?
2. Indeling van het recht
3. De bronnen van het recht
- Wetgeving sensu lato of wetgeving in de ruime zin van het woord
- Rechtspraak
- Rechtsleer
- Gewoonte en billijkheid
Hoofdstuk 2: Structuren en instellingen
1. Enkele algemene beginselen
2. Enkel politieke instellingen
3. Rechtbanken en hoven
Hoofdstuk 3: Privaatrechtelijk procesrecht -bewijs
Hoofdstuk 4: Enkele algemene begrippen van burgerlijk recht
1. Gebiedende en aanvullende rechtsregels
2. Rechtshandeling - rechtsfeit
3. Geldigheid en nietigheid van rechtshandelingen
4. Rechtsmisbruik
Hoofdstuk 5: Nieuw burgerlijk wetboek
Oefeningen
DEEL 2
Hoofdstuk 1: Personenrecht
1. Het begrip persoon
2. Staat van de persoon
3. Bekwaamheid van de persoon
Hoofdstuk 2: Familierecht
1. Inleidende begrippen
2. Huwelijk en samenwonen
2.1. Huwelijk
2.2. Oefeningen
2.3. De wettelijke samenwoning
2.4. Feitelijke samenwoning
3. Het primair stelsel; rechten en verplichtingen van de echtgenoten
3.1. Huwelijksplichten
3.2. Bescherming gezinswoning
3.3. Hoofdelijkheid
3.4. Vrijheid van beroep en autonomie in bankzaken
3.5. Dringende maatregelen
3.6. Oefeningen
4. Echtscheiding
4.1. Dringende maatregelen
4.2. De vormen van echtscheiding
- Echtscheiding op grond van onherstelbare ontwrichting van het huwel
- Echtscheiding door onderlinge toestemming
5. Onderhoudsgeld
6. Oefeningen
,Hoofdstuk 3: Relatievermogensrecht
1. Huwelijksvermogensrecht
1.1. Het wettelijk stelsel
1.1.1. Eigen vermogen
1.1.2. Het gemeenschappelijk vermogen
1.2. Huwelijksovereenkomst
2. Het vermogensrecht van wettelijke samenwoners
3. Het vermogensrecht van feitelijke samenwoners
DEEL 4
Hoofdstuk 1: De wettelijke erfopvolging
1. Inleidende begrippen
2. De technieken
- Erfrechtelijke orde
- Lijn
- Graad
- Kloving
- Plaatsvervulling
3. Concrete uitwerking van de technieken
4. De situatie van de langstlevende echtgenoot en de langstlevende wettelijke samenwoner
5. Aanvaarden of verwerpen van de nalatenschap
6. Verdeling en inbreng
Hoofdstuk 2: Schenking en testamenten
1. De schenking
2. Testament
3. Onderscheid schenking en testament
4. Legaten
5. Reservataire erfgenamen
DEEL 5
Hoofdstuk 1: Definitie- Natuurlijke verbintenis - Aanvullend recht
1. Definitie
2. Natuurlijke verbintenis
3. Aanvullend recht
Hoofdstuk 2: Bronnen van verbintenissen
1. Rechtshandelingen
1.1. Opdelingen contract
1.2. Totstandkoming contract
1.3. Interpretatie van het contract
1.4. Gevolgen van het contract tussen de partijen
1.5. Niet-nakoming van de contractuele verbintenissen en gevolgen
1.6. Gevolgen van het contract voor derden
1.7. Tenietgaan van het contract
1.8. Eenzijdige rechtshandeling
2. Rechtsfeiten
Hoofdstuk 3 Algemeen regime van de verbintenis
1. Modaliteiten van de verbintenis
2. Verbintenis met pluraliteit van voorwerpen of subjecten
3. Overdracht van verbintenissen
4. Nakoming van de verbintenis: Betaling
5. Niet-nakoming van de verbintenis
6. Maatregelen ter bescherming van de rechten van de schuldeiser
7. Gronden van tenietgaan van verbintenissen
2
,DEEL 6
Hoofdstuk 1: Buitencontractuele aansprakelijkheid
1. Aansprakelijkheid voor eigen daad
2. Aansprakelijkheid van de ouders voor daden van hun minderjarige kinderen
3. Aansprakelijkheid van onderwijzers en ambachtslieden
4. Aansprakelijkheid van aanstellers
5. Aansprakelijkheid voor goederen
6. Bijzondere regeling inzake verkeersslachtoffers
7. Hervorming verbintenissenrecht op komst?
DEEL 7
Hoofdstuk 1: Koop
1. Definite
2. Partijen en voorwerp
3. Vorm van de verkoopovereenkomst
4. De verplichtingen van de partijen
4.1. Verkoper
4.2. Koper
Hoofdstuk 2: Huur
1. Definitie en soorten
2. Algemene regels inzake huur
3. Woninghuur
4. De handelshuur
5. Pacht
Hoofdstuk 3: Andere bijzondere overeenkomsten
3
, DEEL 1
Hoofdstuk 1: Algemene inleiding
1. Wat is recht?
In de definitie van ‘recht’ komen enkele elementen steeds terug:
1. Het recht omvat een geheel van gedragsregels en normen
Verbodsbepaling: Verboden bepaalde handelingen te stellen
Vb. Verbod om diefstal te plegen
Gebodsbepaling: Er wordt een verplichting opgelegd bepaalde handelingen te stellen
Vb. Verplicht voor erfgenamen om fiscaal aangifte van de nalatenschap te doen
Dwingend recht of openbare orde: regels waar niet zomaar van afgeweken kan worden
Vormvoorwaarde: Vb. Hoe vindt een schenking plaats
Procedures: Vb. Voor de rechtbank
2. Deze gedragsregels en normen hebben tot doel het maatschappelijke leven te ordenen
Want mocht er geen recht zijn dan zou er complete chaos zijn.
3. De regels worden opgelegd door de overheid
4. De regels zijn afdwingbaar
Rechtsregel: Iemand die een overeenkomst heeft afgesloten moet die ook naleven
Die regel voldoet aan de vier hierboven aangegeven voorwaarden
Fatsoenregel: Het is een ongeschreven regel dat men moet proberen op tijd te zijn voor een afspraak.
Deze regel is echter niet afdwingbaar want werd niet opgelegd door de overheid.
2. Indeling van het recht
2.1. Privaatrecht - Publiekrecht
Privaatrecht: regelt de verhouding tussen de burgers onderling
1. Burgerlijk recht: geeft o.a. regels aan m.b.t. familiale verhoudingen, contracten tussen burgers,
zakelijke rechten,...
2. Gerechtelijk privaatrecht: geeft aan hoe het gerechtelijke apparaat georganiseerd is en op welke
wijze procedures voor de rechtbank gevoerd moeten worden
3. Internationaal privaatrecht: geeft o.a. aan welke rechter bevoegd is en welke rechtsregels toegepast
moeten worden als er een grensoverschrijdend rechtsprobleem is
Vb. Belg veroorzaakt verkeersongeval in Oostenrijk waarbij Zwitser betrokken is
Publiekrecht: regelt de algemene belangen en heeft betrekking op de inrichting, de werking en onderlinge
verhoudingen van de overheidsorganen en op de verhouding van de overheid tot de burgers
1. Staatsrecht: omvat het geheel van regels die betrekking hebben op de inrichting en de werking van de
staat en de onderlinge verhoudingen tussen de organen van de staat
2. Administratief recht: bevat de regels die nodig zijn voor de werking van de overheidsinstanties, de
manier waarop burgers zich tot de overheid kan richten
3. Strafrecht: geeft aan welke gedragingen strafbaar zijn en welke sancties er tegenover staan
4. Strafprocesrecht: geeft o.a. aan op welke wijze misdrijven kunnen vastgesteld en opgespoord worden
en hoe de procedure verloopt om beklaagden te vervolgen
5. Fiscaal recht: regelt de problematiek van de belastingen
4
DEEL 1
Hoofdstuk 1: Algemene inleiding
1. Wat is recht?
2. Indeling van het recht
3. De bronnen van het recht
- Wetgeving sensu lato of wetgeving in de ruime zin van het woord
- Rechtspraak
- Rechtsleer
- Gewoonte en billijkheid
Hoofdstuk 2: Structuren en instellingen
1. Enkele algemene beginselen
2. Enkel politieke instellingen
3. Rechtbanken en hoven
Hoofdstuk 3: Privaatrechtelijk procesrecht -bewijs
Hoofdstuk 4: Enkele algemene begrippen van burgerlijk recht
1. Gebiedende en aanvullende rechtsregels
2. Rechtshandeling - rechtsfeit
3. Geldigheid en nietigheid van rechtshandelingen
4. Rechtsmisbruik
Hoofdstuk 5: Nieuw burgerlijk wetboek
Oefeningen
DEEL 2
Hoofdstuk 1: Personenrecht
1. Het begrip persoon
2. Staat van de persoon
3. Bekwaamheid van de persoon
Hoofdstuk 2: Familierecht
1. Inleidende begrippen
2. Huwelijk en samenwonen
2.1. Huwelijk
2.2. Oefeningen
2.3. De wettelijke samenwoning
2.4. Feitelijke samenwoning
3. Het primair stelsel; rechten en verplichtingen van de echtgenoten
3.1. Huwelijksplichten
3.2. Bescherming gezinswoning
3.3. Hoofdelijkheid
3.4. Vrijheid van beroep en autonomie in bankzaken
3.5. Dringende maatregelen
3.6. Oefeningen
4. Echtscheiding
4.1. Dringende maatregelen
4.2. De vormen van echtscheiding
- Echtscheiding op grond van onherstelbare ontwrichting van het huwel
- Echtscheiding door onderlinge toestemming
5. Onderhoudsgeld
6. Oefeningen
,Hoofdstuk 3: Relatievermogensrecht
1. Huwelijksvermogensrecht
1.1. Het wettelijk stelsel
1.1.1. Eigen vermogen
1.1.2. Het gemeenschappelijk vermogen
1.2. Huwelijksovereenkomst
2. Het vermogensrecht van wettelijke samenwoners
3. Het vermogensrecht van feitelijke samenwoners
DEEL 4
Hoofdstuk 1: De wettelijke erfopvolging
1. Inleidende begrippen
2. De technieken
- Erfrechtelijke orde
- Lijn
- Graad
- Kloving
- Plaatsvervulling
3. Concrete uitwerking van de technieken
4. De situatie van de langstlevende echtgenoot en de langstlevende wettelijke samenwoner
5. Aanvaarden of verwerpen van de nalatenschap
6. Verdeling en inbreng
Hoofdstuk 2: Schenking en testamenten
1. De schenking
2. Testament
3. Onderscheid schenking en testament
4. Legaten
5. Reservataire erfgenamen
DEEL 5
Hoofdstuk 1: Definitie- Natuurlijke verbintenis - Aanvullend recht
1. Definitie
2. Natuurlijke verbintenis
3. Aanvullend recht
Hoofdstuk 2: Bronnen van verbintenissen
1. Rechtshandelingen
1.1. Opdelingen contract
1.2. Totstandkoming contract
1.3. Interpretatie van het contract
1.4. Gevolgen van het contract tussen de partijen
1.5. Niet-nakoming van de contractuele verbintenissen en gevolgen
1.6. Gevolgen van het contract voor derden
1.7. Tenietgaan van het contract
1.8. Eenzijdige rechtshandeling
2. Rechtsfeiten
Hoofdstuk 3 Algemeen regime van de verbintenis
1. Modaliteiten van de verbintenis
2. Verbintenis met pluraliteit van voorwerpen of subjecten
3. Overdracht van verbintenissen
4. Nakoming van de verbintenis: Betaling
5. Niet-nakoming van de verbintenis
6. Maatregelen ter bescherming van de rechten van de schuldeiser
7. Gronden van tenietgaan van verbintenissen
2
,DEEL 6
Hoofdstuk 1: Buitencontractuele aansprakelijkheid
1. Aansprakelijkheid voor eigen daad
2. Aansprakelijkheid van de ouders voor daden van hun minderjarige kinderen
3. Aansprakelijkheid van onderwijzers en ambachtslieden
4. Aansprakelijkheid van aanstellers
5. Aansprakelijkheid voor goederen
6. Bijzondere regeling inzake verkeersslachtoffers
7. Hervorming verbintenissenrecht op komst?
DEEL 7
Hoofdstuk 1: Koop
1. Definite
2. Partijen en voorwerp
3. Vorm van de verkoopovereenkomst
4. De verplichtingen van de partijen
4.1. Verkoper
4.2. Koper
Hoofdstuk 2: Huur
1. Definitie en soorten
2. Algemene regels inzake huur
3. Woninghuur
4. De handelshuur
5. Pacht
Hoofdstuk 3: Andere bijzondere overeenkomsten
3
, DEEL 1
Hoofdstuk 1: Algemene inleiding
1. Wat is recht?
In de definitie van ‘recht’ komen enkele elementen steeds terug:
1. Het recht omvat een geheel van gedragsregels en normen
Verbodsbepaling: Verboden bepaalde handelingen te stellen
Vb. Verbod om diefstal te plegen
Gebodsbepaling: Er wordt een verplichting opgelegd bepaalde handelingen te stellen
Vb. Verplicht voor erfgenamen om fiscaal aangifte van de nalatenschap te doen
Dwingend recht of openbare orde: regels waar niet zomaar van afgeweken kan worden
Vormvoorwaarde: Vb. Hoe vindt een schenking plaats
Procedures: Vb. Voor de rechtbank
2. Deze gedragsregels en normen hebben tot doel het maatschappelijke leven te ordenen
Want mocht er geen recht zijn dan zou er complete chaos zijn.
3. De regels worden opgelegd door de overheid
4. De regels zijn afdwingbaar
Rechtsregel: Iemand die een overeenkomst heeft afgesloten moet die ook naleven
Die regel voldoet aan de vier hierboven aangegeven voorwaarden
Fatsoenregel: Het is een ongeschreven regel dat men moet proberen op tijd te zijn voor een afspraak.
Deze regel is echter niet afdwingbaar want werd niet opgelegd door de overheid.
2. Indeling van het recht
2.1. Privaatrecht - Publiekrecht
Privaatrecht: regelt de verhouding tussen de burgers onderling
1. Burgerlijk recht: geeft o.a. regels aan m.b.t. familiale verhoudingen, contracten tussen burgers,
zakelijke rechten,...
2. Gerechtelijk privaatrecht: geeft aan hoe het gerechtelijke apparaat georganiseerd is en op welke
wijze procedures voor de rechtbank gevoerd moeten worden
3. Internationaal privaatrecht: geeft o.a. aan welke rechter bevoegd is en welke rechtsregels toegepast
moeten worden als er een grensoverschrijdend rechtsprobleem is
Vb. Belg veroorzaakt verkeersongeval in Oostenrijk waarbij Zwitser betrokken is
Publiekrecht: regelt de algemene belangen en heeft betrekking op de inrichting, de werking en onderlinge
verhoudingen van de overheidsorganen en op de verhouding van de overheid tot de burgers
1. Staatsrecht: omvat het geheel van regels die betrekking hebben op de inrichting en de werking van de
staat en de onderlinge verhoudingen tussen de organen van de staat
2. Administratief recht: bevat de regels die nodig zijn voor de werking van de overheidsinstanties, de
manier waarop burgers zich tot de overheid kan richten
3. Strafrecht: geeft aan welke gedragingen strafbaar zijn en welke sancties er tegenover staan
4. Strafprocesrecht: geeft o.a. aan op welke wijze misdrijven kunnen vastgesteld en opgespoord worden
en hoe de procedure verloopt om beklaagden te vervolgen
5. Fiscaal recht: regelt de problematiek van de belastingen
4
