Begrippenlijst psychopathologie
Psychopathologie De leer des geestesziekten
Psychiatrische ziekteleer
Nosologie
Psychiatrie De leer van de behandeling van geestesziekten
Beschrijvende of descriptieve diagnose Vaststellen en onderscheiden van stoornissen
zonder uitspraak te doen over de oorzaak
Interbeoordelaarsbetrouwbaarheid Verschillende beoordelaars komen
onafhankelijk van elkaar tot dezelfde diagnose
Test-hertestbetrouwbaarheid Bij herbeoordeling komt men tot dezelfde
diagnose
Classificatie Systematische ordening van verworven kennis
Syndroom Cluster / groep of samenhangend geheel van
symptomen in puur beschrijvende vorm
Symptoom Uiting, signaal, kenmerk van een syndroom
Hoofdsymptoom / kernsymptoom / Verwijzen naar specifieke stoornis
basissymptoom / sleutelsymptoom
Bijsymptoom / facultatief symptoom Bijkomstig, maken beeld van stoornis volledig
(niet bepalend voor diagnose)
Comorbiditeit Het samen voorkomen van meerdere
stoornissen bij dezelfde patiënt
Anamnese Met de patiënt babbelen
Hetero-anamnese Met anderen over de patiënt babbelen (bv:
familie)
Differentiële diagnose (∆∆) Stellen van een diagnose door de kenmerken
van verschillende ziekten te vergelijken
Etiologie Oorzakenleer
Predisponerende factoren Voorbeschikking of kwetsbaarheid
Precipiterende factoren Uitlokkende factoren
Persisterende factoren Bestendige invloeden
Dopamine Psychotisch gedrag
Noradrenaline Angstregulering
Serotonine Impulscontrole
Psychodynamische theorieën Verklaring in onbewuste conflicten ten gevolge
van vroegkinderlijke ervaringen die normale
ontwikkelingen belemmerd hebben
Cliëntgerichte theorie Drang tot zelfverwerkelijking komt in het
gedrang doordat in de jeugd geen
onvoorwaardelijke acceptatie was
Leertheorie Psychiatrische stoornissen zijn aangeleerd,
ontstaan en in stand blijven komt door
conditionering
Cognitieve theorieën Stoornissen moeten toegeschreven worden aan
foutieve gedachten of interpretaties (irrationele
gedachten)
Anxiolytica Middelen om angst te verminderen
Antidepressiva Middelen om depressie te verminderen
Antipsychotica Middelen om psychoses te verminderen
Transmitteragonist Moleculen die een positieve invloed uitoefenen
op de werking van een transmitter en die de
, activiteit van de synaps versterken
Transmitterantagonist Moleculen die een negatieve invloed uitoefenen
op de werking van een transmitter en die de
activiteit van de synaps uitdoven
Deep Brain Stimulation (DBS) Inplanten van elektronen in de hersenen via
operatie
Elektroconvulsietherapie (ECT) Elektroshock
Transcraniële Magnetische Stimulatie (TMS) Werken met magnetische velden
Lichttherapie Blootstelling aan licht (bij
stemmingsstoornissen)
Psychotherapie Behandeling van psychische problemen of
stoornissen met behulp van psychologische
methoden door daartoe opgeleide deskundigen
Eclectische therapie Elementen uit verschillende therapierichtingen
worden gecombineerd
Psychodynamische therapie Patiënt inzicht bijbrengen in onverwerkte
conflicten uit de kindertijd die het huidige leven
verstoren
Cognitieve therapie Verstorende denkwijzen corrigeren en patiënten
helpen een realistische kijk op hun huidige
leven te krijgen
Systeemtherapie Probeert klachten of problemen te verminderen
door interactiepatronen in het hier-en-nu te
veranderen
Speltherapie Er wordt gespeeld in en met een wereld die niet
echt, maar “net echt” is
Illusief spel Kind speelt situatie uit werkelijkheid na
(schooltje, oorlogje, moeder en vader)
Sensopathische spel Kind beleeft plezier aan het voelen, ruiken, zien
of horen van spelmateriaal (muziek maken, met
zand spelen)
Contactspel Kind leert anderen kennen en met hen omgaan
(verstoppertje spelen, gezelschapsspelen)
Sociaalpsychiatrische hulpverlening Gericht op de wisselwerking tussen
psychiatrische problematiek en
maatschappelijke verhoudingen
Epidemiologie Studie naar het voorkomen en evolutie van een
ziekte of stoornis in een bepaalde
bevolkingsgroep
Incidentie Nieuwe gevallen in een bepaalde periode
Prevalentie Alle gevallen op een bepaald moment
Prognose Voorspelling naar verdere beloop met of zonder
behandeling
Acuut Stoornis treedt plotseling of kortstondig op
Chronische verloop Stoornis blijft langer dan zes maanden bestaan
Statische vorm Onveranderd blijven van de toestand
Intermitterende vorm Afwisselen verbeteren (remissie) en
verslechteren (recidief) van de toestand
Progressieve vorm Geleidelijk achteruitgaan van de toestand
Primaire preventie Voorkomen van een stoornis
Secundaire preventie Snel en effectief ingrijpen wanneer er een
Psychopathologie De leer des geestesziekten
Psychiatrische ziekteleer
Nosologie
Psychiatrie De leer van de behandeling van geestesziekten
Beschrijvende of descriptieve diagnose Vaststellen en onderscheiden van stoornissen
zonder uitspraak te doen over de oorzaak
Interbeoordelaarsbetrouwbaarheid Verschillende beoordelaars komen
onafhankelijk van elkaar tot dezelfde diagnose
Test-hertestbetrouwbaarheid Bij herbeoordeling komt men tot dezelfde
diagnose
Classificatie Systematische ordening van verworven kennis
Syndroom Cluster / groep of samenhangend geheel van
symptomen in puur beschrijvende vorm
Symptoom Uiting, signaal, kenmerk van een syndroom
Hoofdsymptoom / kernsymptoom / Verwijzen naar specifieke stoornis
basissymptoom / sleutelsymptoom
Bijsymptoom / facultatief symptoom Bijkomstig, maken beeld van stoornis volledig
(niet bepalend voor diagnose)
Comorbiditeit Het samen voorkomen van meerdere
stoornissen bij dezelfde patiënt
Anamnese Met de patiënt babbelen
Hetero-anamnese Met anderen over de patiënt babbelen (bv:
familie)
Differentiële diagnose (∆∆) Stellen van een diagnose door de kenmerken
van verschillende ziekten te vergelijken
Etiologie Oorzakenleer
Predisponerende factoren Voorbeschikking of kwetsbaarheid
Precipiterende factoren Uitlokkende factoren
Persisterende factoren Bestendige invloeden
Dopamine Psychotisch gedrag
Noradrenaline Angstregulering
Serotonine Impulscontrole
Psychodynamische theorieën Verklaring in onbewuste conflicten ten gevolge
van vroegkinderlijke ervaringen die normale
ontwikkelingen belemmerd hebben
Cliëntgerichte theorie Drang tot zelfverwerkelijking komt in het
gedrang doordat in de jeugd geen
onvoorwaardelijke acceptatie was
Leertheorie Psychiatrische stoornissen zijn aangeleerd,
ontstaan en in stand blijven komt door
conditionering
Cognitieve theorieën Stoornissen moeten toegeschreven worden aan
foutieve gedachten of interpretaties (irrationele
gedachten)
Anxiolytica Middelen om angst te verminderen
Antidepressiva Middelen om depressie te verminderen
Antipsychotica Middelen om psychoses te verminderen
Transmitteragonist Moleculen die een positieve invloed uitoefenen
op de werking van een transmitter en die de
, activiteit van de synaps versterken
Transmitterantagonist Moleculen die een negatieve invloed uitoefenen
op de werking van een transmitter en die de
activiteit van de synaps uitdoven
Deep Brain Stimulation (DBS) Inplanten van elektronen in de hersenen via
operatie
Elektroconvulsietherapie (ECT) Elektroshock
Transcraniële Magnetische Stimulatie (TMS) Werken met magnetische velden
Lichttherapie Blootstelling aan licht (bij
stemmingsstoornissen)
Psychotherapie Behandeling van psychische problemen of
stoornissen met behulp van psychologische
methoden door daartoe opgeleide deskundigen
Eclectische therapie Elementen uit verschillende therapierichtingen
worden gecombineerd
Psychodynamische therapie Patiënt inzicht bijbrengen in onverwerkte
conflicten uit de kindertijd die het huidige leven
verstoren
Cognitieve therapie Verstorende denkwijzen corrigeren en patiënten
helpen een realistische kijk op hun huidige
leven te krijgen
Systeemtherapie Probeert klachten of problemen te verminderen
door interactiepatronen in het hier-en-nu te
veranderen
Speltherapie Er wordt gespeeld in en met een wereld die niet
echt, maar “net echt” is
Illusief spel Kind speelt situatie uit werkelijkheid na
(schooltje, oorlogje, moeder en vader)
Sensopathische spel Kind beleeft plezier aan het voelen, ruiken, zien
of horen van spelmateriaal (muziek maken, met
zand spelen)
Contactspel Kind leert anderen kennen en met hen omgaan
(verstoppertje spelen, gezelschapsspelen)
Sociaalpsychiatrische hulpverlening Gericht op de wisselwerking tussen
psychiatrische problematiek en
maatschappelijke verhoudingen
Epidemiologie Studie naar het voorkomen en evolutie van een
ziekte of stoornis in een bepaalde
bevolkingsgroep
Incidentie Nieuwe gevallen in een bepaalde periode
Prevalentie Alle gevallen op een bepaald moment
Prognose Voorspelling naar verdere beloop met of zonder
behandeling
Acuut Stoornis treedt plotseling of kortstondig op
Chronische verloop Stoornis blijft langer dan zes maanden bestaan
Statische vorm Onveranderd blijven van de toestand
Intermitterende vorm Afwisselen verbeteren (remissie) en
verslechteren (recidief) van de toestand
Progressieve vorm Geleidelijk achteruitgaan van de toestand
Primaire preventie Voorkomen van een stoornis
Secundaire preventie Snel en effectief ingrijpen wanneer er een
