-2-
Bronnen van het internationaal recht
Prof. Dr. Nicolas Angelet
Internationaal Publiekrecht – UGent – Faculteit Rechtsgeleerdheid – Ba. 3
1
,1. Algemeen
2
, Bronnen - algemeen
• Beperkt aantal formele rechtsbronnen
• Vertrekpunt: Art. 38 Statuut IGH
• Verdragen
• Internationaal gewoonterecht
• Algemene rechtsbeginselen
• Rechtspraak en rechtsleer
• Art. 38 Stat. IGH niet exhaustief
• Beslissingen/resoluties IOs?
• Eenzijdige rechtshandelingen
Bronnen staan opgesomd in het stattuut van het int gerechtshof. Dit is het
belangrijkste jurisd orgaan van de VN. Het zetelt in Den Haag, en is bevoegd voor
interstatelijke geschillen.
Art 38statuut IGH:
- verdragen = schriftelijk contract
- Internationaal gewoonterecht
- Algemene rechtsbeginselen
- Rechtspraak en rechtsleer
Die opsomming is niet volledig:
- Beslissingen van international oranisaties. Denk aan resoluties en verordeningen.
- eenzijdige rechtshandelingen
3
, Bronnen – hiërarchie
• Hiërarchie
• Primair/subsidiair
• Rol algemene rechtsbeginselen
• Jus cogens (Art. 53 WVV)
• Art. 103 HVN juncto Art. 25 HVN
• Tussen verdragen: Art. 30 WVV
• Verhouding gewoonte/verdrag
• Geen hiërarchie, maar …
• Kracht van precisie en het geschreven woord
Is er een hiërarchie tussen die bronnen?
Ja, een beetje:
- Onderscheid tussen primaire en subsidiaire bronnen --> Rechtsleer speelt een
kleine rol. Rechtspraak meer.
- Algemene rechtsbeginselen
- Jus cogens → Dit is de intl openbare orde. Het zijn regelen die door de hele intle
gemeenschap worden aanvaard als zijnde regels waarvan niet mag worden
afgeweken. Denk bvb aan het verbod op genocide. Twee staten kunnen niet
onderlinge afspreken om het genocideverbod af te schaffen.
- ART 103 handvest VN → Het HVN wordt gezien als de intle grondwet. Artikel 103
zegt dat in geval van conflicten tussen verplichtingen uit het handvest en
verplichtingen uit andere verdragen, de verplichtingen van het handvest voorrang
hebben. Dit wordt vaak samengelezen met art 25hvn. Dit laat de veiligheidsraad toe
om bindende besluiten te nemen met het oog op het handhaven van de intl vrede
en veiligheid.
- Opeenvolgende verdragen die betrekking hebben op dezelfde verdragen → art
30WVV (zie later)
Er is dus een beetje hierarchie, maar de regel is dat er eig geen hierarchie is. Staten
zijn namelijk soeverein, en kunnen de regels aanpassen. Bovendien kan een
4
Bronnen van het internationaal recht
Prof. Dr. Nicolas Angelet
Internationaal Publiekrecht – UGent – Faculteit Rechtsgeleerdheid – Ba. 3
1
,1. Algemeen
2
, Bronnen - algemeen
• Beperkt aantal formele rechtsbronnen
• Vertrekpunt: Art. 38 Statuut IGH
• Verdragen
• Internationaal gewoonterecht
• Algemene rechtsbeginselen
• Rechtspraak en rechtsleer
• Art. 38 Stat. IGH niet exhaustief
• Beslissingen/resoluties IOs?
• Eenzijdige rechtshandelingen
Bronnen staan opgesomd in het stattuut van het int gerechtshof. Dit is het
belangrijkste jurisd orgaan van de VN. Het zetelt in Den Haag, en is bevoegd voor
interstatelijke geschillen.
Art 38statuut IGH:
- verdragen = schriftelijk contract
- Internationaal gewoonterecht
- Algemene rechtsbeginselen
- Rechtspraak en rechtsleer
Die opsomming is niet volledig:
- Beslissingen van international oranisaties. Denk aan resoluties en verordeningen.
- eenzijdige rechtshandelingen
3
, Bronnen – hiërarchie
• Hiërarchie
• Primair/subsidiair
• Rol algemene rechtsbeginselen
• Jus cogens (Art. 53 WVV)
• Art. 103 HVN juncto Art. 25 HVN
• Tussen verdragen: Art. 30 WVV
• Verhouding gewoonte/verdrag
• Geen hiërarchie, maar …
• Kracht van precisie en het geschreven woord
Is er een hiërarchie tussen die bronnen?
Ja, een beetje:
- Onderscheid tussen primaire en subsidiaire bronnen --> Rechtsleer speelt een
kleine rol. Rechtspraak meer.
- Algemene rechtsbeginselen
- Jus cogens → Dit is de intl openbare orde. Het zijn regelen die door de hele intle
gemeenschap worden aanvaard als zijnde regels waarvan niet mag worden
afgeweken. Denk bvb aan het verbod op genocide. Twee staten kunnen niet
onderlinge afspreken om het genocideverbod af te schaffen.
- ART 103 handvest VN → Het HVN wordt gezien als de intle grondwet. Artikel 103
zegt dat in geval van conflicten tussen verplichtingen uit het handvest en
verplichtingen uit andere verdragen, de verplichtingen van het handvest voorrang
hebben. Dit wordt vaak samengelezen met art 25hvn. Dit laat de veiligheidsraad toe
om bindende besluiten te nemen met het oog op het handhaven van de intl vrede
en veiligheid.
- Opeenvolgende verdragen die betrekking hebben op dezelfde verdragen → art
30WVV (zie later)
Er is dus een beetje hierarchie, maar de regel is dat er eig geen hierarchie is. Staten
zijn namelijk soeverein, en kunnen de regels aanpassen. Bovendien kan een
4
