Samenvatting Theorie urologie

Urologie

SYMPTOMATOLOGIE
= de urologische patiënt kan specifieke urologische klachten hebben, maar ook algemene
symptomen
Bv: koorts, malaise, misselijkheid, braken…

= koorts wijst eigenlijk op infectie, maar bij gewone blaasontsteking (cystitis) is er geen koorts

= ernstige urologische aandoeningen, onder meer kwaadaardige tumoren, kunnen anorexie
en gewichtsverlies veroorzaken
à vaak vooraleer er zich typisch urologische klachten voordoen

= een patiënt met een nierkoliek moet bijna altijd braken




PIJN

TER HOOGTE VAN DE NIER
= pijn ter hoogte van de nier lokaliseert zich ter hoogte van de
nierloge: unilateraal dorsaal onder de ribben

= bij chronische aandoeningen is de pijn meestal dof en knagend
Bv: een niertumor

= bij acute aandoeningen is de pijn meestal zeer hevig en vaak
uitstralend
Bv: een nierkoliek

= een differentiaal diagnostisch belangrijk verschil met de zo vaak
voorkomende lumbale pijn door orthopedische afwijkingen, is dat
nierpijn nooit gebonden is aan één of andere houding of beweging
Bv: lumbago, hernia…
à bovendien is de pijn door nierpathologie ook zelden bilateraal




1

, TER HOOGTE VAN DE URETER
= wordt bijna altijd veroorzaakt door een afdalende uretersteen

= naargelang de plaats van inklemmen, situeert de pijn zich:
- Bij inklemming hoog in de ureter: dorsaal met uitstraling naar het hypochondrium

- Bij inklemming in het midden van de ureter: dorsaal met uitstraling naar de flank


- Bij inklemming net voor de blaas: in de fossa iliaca met uitstraling naar de
geslachtsorganen




TER HOOGTE VAN DE BLAAS
= komt minder voor bij banale blaaspathologie zoals cystitis, maar vooral bij diep infiltrerende
tumoren en bij acute retentie (globus vesicalis)




TER HOOGTE VAN DE PROSTAAT
= prostaatpijn komt niet veel voor

= de patiënt klaagt van een vervelend gevoel of een druk ter hoogte van het perineum

= bij acute prostatitis vermeldt de patiënt vaak spontaan het gevoel van een ‘warm ei’ in het
perineum




TER HOOGTE VAN DE TESTIKELS
= lokaliseert zich natuurlijk in het scrotum en is frequent een aanleiding voor urologische
raadpleging

= de testikels zijn zeer gevoelig en de pijn is vaak zeer hevig
Bv: pijn bij trauma, bij ontsteking…




2

, TER HOOGTE VAN DE PENIS
= komt niet vaak voor

= peniele pijn kan het gevolg zijn van priapisme (een aanhoudende erectie zonder seksuele
stimulus en zeer pijnlijk)

= maar pijn ter hoogte van de penis is meestal eigenlijk urethrale pijn, veroorzaakt door een
steentje en meer frequent door een infectie




GASTRO-INTESTINALE SYMPTOMEN
= door gemeenschappelijke innervatie via bepaalde zenuwbanen kunnen bij een nierkoliek
niet alleen nausea en braken optreden, maar ook paralytische ileus

= door uitbreiding van bepaalde urologische processen (tumoren, nierabces…) naar naburige
organen, kunnen ook gastro-intestinale symptomen optreden door peritoneale prikkeling




AFWIJKINGEN IN HET MICTIEPATROON
= LUTS (Lower Urinary Tract Symptoms)

= hierbij kunnen zowel kwantitatieve als kwalitatieve veranderingen optreden




3

, KWANTITATIEVE AFWIJKINGEN (1)
= de normale blaascapaciteit is 350 – 450ml bij de man – 450 – 550ml bij de vrouw

= de normale diurese bij een volwassene is 1ml/kg lichaamsgewicht/uur

= de minimale hoeveelheid urineproductie is 0,5ml/kg lichaamsgewicht/uur



POLYURIE
= een verhoogde hoeveelheid urineproductie (> 3l/24uur)

= moet onderscheiden worden van frequente mictie

= typische oorzaken:
- Ontregelde diabetes mellitus

- Diabetes insipidus als gevolg van een tekort aan antidiuretisch hormoon

- Psychogene podydipsie (patiënten drinken een sterk overmatige hoeveelheid)

- Gebruik van diuretica



OLIGURIE
= te weinig urine (< 500cc/dag)

= wordt primair veroorzaakt door een nefrologische oorzaak
Bv: acute glomerulonefritis

= wordt secundair veroorzaakt door een andere oorzaak
Bv: dehydratatie
Bv: een obstructie



ANURIE
= geen urineproductie

= wordt veroorzaakt door een nefrologisch probleem en mag niet verward worden met
urineretentie


4