SAMENVATTING KLEUR
EN LICHT
Academiejaar 2021-2022
Vicky Leuckx
,GESCHIEDENIS
1. INLEIDING
Tot de 18e eeuw beschikte de mens over twee lichtbronnen:
- Natuurlijk daglicht
- De vlam als kunstmatige lichtbron
2. KWANTITATIEVE LICHTPLANNING
Toenemende industrialisatie waardoor onderzoek naar verlichtingssterkte en
verlichtingssoorten op de effectiviteit van de productie.
Omvangrijke regelgeving:
- Minimale verlichtingssterkte
- Kwaliteit kleurweergave
- Anti-verblinding
M.a.w. een normencatalogus als richtlijn voor de verlichting en bepaalt de praktijk/normen
van de lichtplanning.
Hoe de mens een ruimte waarneemt en hoe verlichting een esthetisch effect overbrengt, viel
buiten de kwantitatieve verlichtingsregels.
3. KWALITATIEVE LICHTPLANNING
Kwaliteit boven kwantiteit als basis van de lichtplanning.
- Beperken tot fysiologisch georiënteerd zicht van menselijke waarnemingen leiden
tot onbevredigde verlichtingsconcepten
- Uitgangspunten van verlichtingsfilosofie ontstond na WO II in Amerika
- Wisselspel tussen: de waarnemende mens & de geziene objecten, het
overbrengende medium licht wordt in rekening gehouden
- De waarnemingsgeoriënteerde lichtplanning gaat denken in kwalitatieve factoren
4. OP WAARNEMING GERICHTE LICHTPLANNING
Waarneming als uitgangspunt voor goede lichtplanning.
Waarnemingsgeoriënteerden (’60) gaan de mens beschouwen als actieve factor in de
waarneming en niet meer als ontvanger van een visuele omgeving.
- Analyse van welke hoofdrol afzonderlijke gebieden en functies hebben
- Verlichting als derde factor en vormgeven. Vereist een kwalitatieve criteria en een
bijhorende woordenschat. Zo konden de functies van het licht worden beschreven.
,5. RICHARD KELLY
Pionier in de kwalitatieve lichtplanning.
- Samenvoegen van beschikbare suggesties en toneelverlichting tot een eenduidig
concept.
- Maakt zich los van een eenduidig criterium hoe lichtplanning te hanteren
o Drie basisfuncties
Ambient luminescence , licht om te zien
Focal glow, licht om naar iets te kijken
Play of brilliants , licht om naar te kijken
5.1 LICHT OM TE ZIEN / AMBIENT LUMINESCENCE
Algemene verlichting.
- De ruimte, zijn objecten en mensen zijn zichtbaar
- Geeft de algemene mogelijkheid voor oriëntatie en activiteit
- = Kwantitatieve lichtplanning , vormt de basis voor verdere lichtplanning
5.2 LICHT OM NAAR IETS TE KIJKEN / FOCAL GLOW
Actief meewerken aan het overdragen van informatie , accentverlichting
- Rekening gehouden met het feit dat helderverlichte gedeelten onbewust de aandacht
van de mens naar zich toetrok
- Door benadrukte verlichting kwamen zones met belangrijke informatie naar voren,
tweederangs of storende informatie werd door een lager verlichtingsniveau naar de
achtergrond verplaatst.
- Snelle en zekere informatie wordt mogelijk
5.3 LICHT OM TE BEKIJKEN / PLAY OF BRILLIANTS
Decoratieve , sfeerverlichting.
- Ontstond uit het besef dat licht niet alleen op informatie kan wijzen maar ook zelf
informatie vormde.
o Geldt voor bijv. sprankelende effecten waar puntlichtbronnen op spiegelende
of lichtbrekende materialen ontstaan.
- Creëert levendigheid en sfeer
- Het gebruik van gerichte lichtsculpturen of sprankeling op verlichte materialen.
, 6. WILLIAM LAM
Beschermer van de kwalitatieve lichtplanning.
- Schrijft een criteriacatalogus , een lexicon voor de contextgeoriënteerde
beschrijving van de vereisten aan een verlichtingsinstallatie
- Maakt een onderscheid tussen twee hoofdgroepen van criteria:
o Activity needs
o Biological needs
6.1 ACTIVITEITSBEHOEFTEN
Beschrijven de vereisten uit actieve bezigheden die ontstaan in een visuele omgeving.
- Bepalend zijn de eigenschappen van voorliggende kijktakken
- Analyse komt overeen met de criteria van de kwantitatieve verlichting
- Doelen :
o Nastreven van functionele verlichting , die optimale omstandigheden schept
voor overeenkomstige activiteiten
- Lam keert zich tegen een continue verlichting die altijd volgens de zwaarste kijktaak
moet plaatsvinden. Hij eist een meer gedifferentieerde analyse van alle voorhanden
kijktaken op locatie, type en frequentie.
6.2 BIOLOGISCHE BEHOEFTEN
Volgens Lam van essentieel belang
Vatten de in iedere context geldige psychologische vereisten aan een visuele omgeving
samen.
- Op momenten van opperste concentratie wordt onze blik op uitsluitend één kijktaak
gericht.
- De visuele aandacht van de mens wordt uitgebreid naar de waarneming van zijn
totale omgeving. Gedragingen kunnen zonder vertraging worden aangepast aan
veranderlijke situaties.
Activity needs Biological needs
Bewuste interactie met de omgeving Omvatten onbewuste behoeften die voor
Richten op de functionaliteit van een een emotionele waardering van een situatie
visuele omgeving essentieel zijn
EN LICHT
Academiejaar 2021-2022
Vicky Leuckx
,GESCHIEDENIS
1. INLEIDING
Tot de 18e eeuw beschikte de mens over twee lichtbronnen:
- Natuurlijk daglicht
- De vlam als kunstmatige lichtbron
2. KWANTITATIEVE LICHTPLANNING
Toenemende industrialisatie waardoor onderzoek naar verlichtingssterkte en
verlichtingssoorten op de effectiviteit van de productie.
Omvangrijke regelgeving:
- Minimale verlichtingssterkte
- Kwaliteit kleurweergave
- Anti-verblinding
M.a.w. een normencatalogus als richtlijn voor de verlichting en bepaalt de praktijk/normen
van de lichtplanning.
Hoe de mens een ruimte waarneemt en hoe verlichting een esthetisch effect overbrengt, viel
buiten de kwantitatieve verlichtingsregels.
3. KWALITATIEVE LICHTPLANNING
Kwaliteit boven kwantiteit als basis van de lichtplanning.
- Beperken tot fysiologisch georiënteerd zicht van menselijke waarnemingen leiden
tot onbevredigde verlichtingsconcepten
- Uitgangspunten van verlichtingsfilosofie ontstond na WO II in Amerika
- Wisselspel tussen: de waarnemende mens & de geziene objecten, het
overbrengende medium licht wordt in rekening gehouden
- De waarnemingsgeoriënteerde lichtplanning gaat denken in kwalitatieve factoren
4. OP WAARNEMING GERICHTE LICHTPLANNING
Waarneming als uitgangspunt voor goede lichtplanning.
Waarnemingsgeoriënteerden (’60) gaan de mens beschouwen als actieve factor in de
waarneming en niet meer als ontvanger van een visuele omgeving.
- Analyse van welke hoofdrol afzonderlijke gebieden en functies hebben
- Verlichting als derde factor en vormgeven. Vereist een kwalitatieve criteria en een
bijhorende woordenschat. Zo konden de functies van het licht worden beschreven.
,5. RICHARD KELLY
Pionier in de kwalitatieve lichtplanning.
- Samenvoegen van beschikbare suggesties en toneelverlichting tot een eenduidig
concept.
- Maakt zich los van een eenduidig criterium hoe lichtplanning te hanteren
o Drie basisfuncties
Ambient luminescence , licht om te zien
Focal glow, licht om naar iets te kijken
Play of brilliants , licht om naar te kijken
5.1 LICHT OM TE ZIEN / AMBIENT LUMINESCENCE
Algemene verlichting.
- De ruimte, zijn objecten en mensen zijn zichtbaar
- Geeft de algemene mogelijkheid voor oriëntatie en activiteit
- = Kwantitatieve lichtplanning , vormt de basis voor verdere lichtplanning
5.2 LICHT OM NAAR IETS TE KIJKEN / FOCAL GLOW
Actief meewerken aan het overdragen van informatie , accentverlichting
- Rekening gehouden met het feit dat helderverlichte gedeelten onbewust de aandacht
van de mens naar zich toetrok
- Door benadrukte verlichting kwamen zones met belangrijke informatie naar voren,
tweederangs of storende informatie werd door een lager verlichtingsniveau naar de
achtergrond verplaatst.
- Snelle en zekere informatie wordt mogelijk
5.3 LICHT OM TE BEKIJKEN / PLAY OF BRILLIANTS
Decoratieve , sfeerverlichting.
- Ontstond uit het besef dat licht niet alleen op informatie kan wijzen maar ook zelf
informatie vormde.
o Geldt voor bijv. sprankelende effecten waar puntlichtbronnen op spiegelende
of lichtbrekende materialen ontstaan.
- Creëert levendigheid en sfeer
- Het gebruik van gerichte lichtsculpturen of sprankeling op verlichte materialen.
, 6. WILLIAM LAM
Beschermer van de kwalitatieve lichtplanning.
- Schrijft een criteriacatalogus , een lexicon voor de contextgeoriënteerde
beschrijving van de vereisten aan een verlichtingsinstallatie
- Maakt een onderscheid tussen twee hoofdgroepen van criteria:
o Activity needs
o Biological needs
6.1 ACTIVITEITSBEHOEFTEN
Beschrijven de vereisten uit actieve bezigheden die ontstaan in een visuele omgeving.
- Bepalend zijn de eigenschappen van voorliggende kijktakken
- Analyse komt overeen met de criteria van de kwantitatieve verlichting
- Doelen :
o Nastreven van functionele verlichting , die optimale omstandigheden schept
voor overeenkomstige activiteiten
- Lam keert zich tegen een continue verlichting die altijd volgens de zwaarste kijktaak
moet plaatsvinden. Hij eist een meer gedifferentieerde analyse van alle voorhanden
kijktaken op locatie, type en frequentie.
6.2 BIOLOGISCHE BEHOEFTEN
Volgens Lam van essentieel belang
Vatten de in iedere context geldige psychologische vereisten aan een visuele omgeving
samen.
- Op momenten van opperste concentratie wordt onze blik op uitsluitend één kijktaak
gericht.
- De visuele aandacht van de mens wordt uitgebreid naar de waarneming van zijn
totale omgeving. Gedragingen kunnen zonder vertraging worden aangepast aan
veranderlijke situaties.
Activity needs Biological needs
Bewuste interactie met de omgeving Omvatten onbewuste behoeften die voor
Richten op de functionaliteit van een een emotionele waardering van een situatie
visuele omgeving essentieel zijn
