PROFESSIONELE
GESPREKSVOERING
Samenvatting
2023-2024
,1. Je startsituatie
/
2. Basisvoorwaarden
- Focussen op alle mogelijke gesprekken die ja vanuit je rol van psychologisch consulent kan ervaren
- Ieder gesprek moet hierbij in goede banen geleid worden
Basisvoorwaarden:
1) Professioneel kader bieden
2) Elk gesprek degelijk voorbereiden
3) Aandacht hebben voor de sfeer
4) Het eerste contact verzorgen
5) Het gesprek faseren
6) Beginnersvalkuilen vermijden
2.1 Een professioneel kader bieden
- Cliënten brengen persoonlijke gevoelige of belangrijke thema’s
- Bewust moet zijn van de gevoeligheid en eigenheden die specifiek zijn voor zo’n gesprekken
- Uitgaan van beroepsethiek en communiceren vanuit verantwoordelijkheden bij het aanbieden van
denkkaders en adviezen
- Onafhankelijke rol aanhouden = begeleiden kan niet als je zelf deel uitmaakt van iemands sociaal netwerk
Zelfreflectie bij de hulpverlener:
- Eigen functioneren
Vb. Momenteel kan ik geen rouwbegeleiding op mij nemen nu ik mij moeder ben verloren
- Eigen referentiekader
Vb. Vanuit mijn opvoeding is stiptheid erg belangrijk, ik tracht bewust mild te zijn bij cliënten die al eens iets
te laat komen
- Eigen gevoeligheden
Vb. Ik heb het moeilijk met al te rationele mannen, ik voel me dan vlug klein e verlies mijn draagkracht
2.2 Elk gesprek degelijk voorbereiden
- Het effectief verloop van een gesprek vraagt een goede voorbereiding
Relevante vragen:
- Wanneer en waar gaat het gesprek door?
- Hoelang mag of kan het duren?
- Wie zijn de gesprekspartners?
- Wat is het gespreksdoel?
- Welke verwachtingen heb jij?
- Welke verwachtingen creëert dit gesprek bij de ander?
- Wat komt er aan bod?
2.3 Aandacht hebben voor sfeerbepaling
- Gesprekpartner moet zich op zijn gemak voelen (anders zal cliënt moeilijker toegang vinden tot
gevoelswereld)
- Rustige, prikkelarme, qua grootte doordachte en gezellige ruimte nodigt mensen uit om zich op hun gemak te
voelen
- Veiligheid aanbieden bij het klaarzetten van de ruimte waar het gesprek zal doorgaan
, 2.4 het eerste contact verzorgen
- Stel je vooraf vragen rond, waar ontvang ik wie en wat doe ik wel/niet bij het begroeten
- Rekening houden met sociale en culturele achtergronden en leeftijdsgebonden elementen
- Gepaste plaats, tijd en focus, vermijd zoveel mogelijk storende elementen
- Gepaste begroeting
o Non-verbaal geruststellend
o Social talk/smalltalk = kort praten over een neutral onderwerp om een gesprek op gang te brengen
2.5 Het gesprek faseren
1) Opening
- Social talk, welkom heten, stoel aanbieden
- Taak om cliënt op gemak te stellen
- De concrete aanleiding moet aan orde komen, verwachtingen uitspreken, gezamenlijk doelen
vaststellen
- Beroepsgeheim
- Beschikbare tijd vaststellen
2) Midden
- Psychologische ruimte aan de cliënt om zijn verhaal te kunnen doen
3) Slot
- Samenvatten, afspreken herhalen
- Gespreksevaluatie en emoties plaatsen
Vb. hoe heb jet het gesprek ervaren? Heb je het gevoel dat je hier terecht zal kunnen? Heb je alles
kunnen zeggen dat belangrijk was vandaag?
- Net zoals een uitnodigende ontvangst vraagt afscheid nemen van de persoon dezelfde positieve
aandacht
2.6 Beginnersvalkuilen vermijden
Valkuilen:
- Focust enkel op wat fout gaat
- Sterk de controle houden over het gesprek (als angst dat het gesprek zou stilvallen)
- Brengt te vlug je eigen mening of oplossingen aan
- Te veel met interventies bezig zijn in plaats van echt te luisteren
- Luister zodanig naar de cliënt dat ja alle gespreksinterventies uit het oofgverliest (waardevolle vragen, actief
luisteren)
- Volledig beroepsgeheim beloven
Aandachtspunten:
- Blijf bij de beleving van de cliënt (volg cliënt en vermijd adviezen)
- Waardenvrije ingesteldheid (niet moraliseren, referentiekaders verschillen en de jouwe is niet beter dan dat
van de cliënt
- De werkelijkheid is altijd subjectief (meerzijdig beluisteren is hierbij belangrijk)
3. Grondhoudingen
3.1 Inleiding
- Moeten onze cliënten steeds vanuit een diepmenselijke gelijkwaardigheid en op een fijngevoelige manier
gaan benaderen
- Met respectvolle manier naar cliënt kijken
Professionele gespreksvoering:
- Fundament = basisvoorwaarden en grondhoudingen
- Ruwbouw/bakstenen = gespreksvaardighende
- Constructie/dak = specifieke gespreksmodel
GESPREKSVOERING
Samenvatting
2023-2024
,1. Je startsituatie
/
2. Basisvoorwaarden
- Focussen op alle mogelijke gesprekken die ja vanuit je rol van psychologisch consulent kan ervaren
- Ieder gesprek moet hierbij in goede banen geleid worden
Basisvoorwaarden:
1) Professioneel kader bieden
2) Elk gesprek degelijk voorbereiden
3) Aandacht hebben voor de sfeer
4) Het eerste contact verzorgen
5) Het gesprek faseren
6) Beginnersvalkuilen vermijden
2.1 Een professioneel kader bieden
- Cliënten brengen persoonlijke gevoelige of belangrijke thema’s
- Bewust moet zijn van de gevoeligheid en eigenheden die specifiek zijn voor zo’n gesprekken
- Uitgaan van beroepsethiek en communiceren vanuit verantwoordelijkheden bij het aanbieden van
denkkaders en adviezen
- Onafhankelijke rol aanhouden = begeleiden kan niet als je zelf deel uitmaakt van iemands sociaal netwerk
Zelfreflectie bij de hulpverlener:
- Eigen functioneren
Vb. Momenteel kan ik geen rouwbegeleiding op mij nemen nu ik mij moeder ben verloren
- Eigen referentiekader
Vb. Vanuit mijn opvoeding is stiptheid erg belangrijk, ik tracht bewust mild te zijn bij cliënten die al eens iets
te laat komen
- Eigen gevoeligheden
Vb. Ik heb het moeilijk met al te rationele mannen, ik voel me dan vlug klein e verlies mijn draagkracht
2.2 Elk gesprek degelijk voorbereiden
- Het effectief verloop van een gesprek vraagt een goede voorbereiding
Relevante vragen:
- Wanneer en waar gaat het gesprek door?
- Hoelang mag of kan het duren?
- Wie zijn de gesprekspartners?
- Wat is het gespreksdoel?
- Welke verwachtingen heb jij?
- Welke verwachtingen creëert dit gesprek bij de ander?
- Wat komt er aan bod?
2.3 Aandacht hebben voor sfeerbepaling
- Gesprekpartner moet zich op zijn gemak voelen (anders zal cliënt moeilijker toegang vinden tot
gevoelswereld)
- Rustige, prikkelarme, qua grootte doordachte en gezellige ruimte nodigt mensen uit om zich op hun gemak te
voelen
- Veiligheid aanbieden bij het klaarzetten van de ruimte waar het gesprek zal doorgaan
, 2.4 het eerste contact verzorgen
- Stel je vooraf vragen rond, waar ontvang ik wie en wat doe ik wel/niet bij het begroeten
- Rekening houden met sociale en culturele achtergronden en leeftijdsgebonden elementen
- Gepaste plaats, tijd en focus, vermijd zoveel mogelijk storende elementen
- Gepaste begroeting
o Non-verbaal geruststellend
o Social talk/smalltalk = kort praten over een neutral onderwerp om een gesprek op gang te brengen
2.5 Het gesprek faseren
1) Opening
- Social talk, welkom heten, stoel aanbieden
- Taak om cliënt op gemak te stellen
- De concrete aanleiding moet aan orde komen, verwachtingen uitspreken, gezamenlijk doelen
vaststellen
- Beroepsgeheim
- Beschikbare tijd vaststellen
2) Midden
- Psychologische ruimte aan de cliënt om zijn verhaal te kunnen doen
3) Slot
- Samenvatten, afspreken herhalen
- Gespreksevaluatie en emoties plaatsen
Vb. hoe heb jet het gesprek ervaren? Heb je het gevoel dat je hier terecht zal kunnen? Heb je alles
kunnen zeggen dat belangrijk was vandaag?
- Net zoals een uitnodigende ontvangst vraagt afscheid nemen van de persoon dezelfde positieve
aandacht
2.6 Beginnersvalkuilen vermijden
Valkuilen:
- Focust enkel op wat fout gaat
- Sterk de controle houden over het gesprek (als angst dat het gesprek zou stilvallen)
- Brengt te vlug je eigen mening of oplossingen aan
- Te veel met interventies bezig zijn in plaats van echt te luisteren
- Luister zodanig naar de cliënt dat ja alle gespreksinterventies uit het oofgverliest (waardevolle vragen, actief
luisteren)
- Volledig beroepsgeheim beloven
Aandachtspunten:
- Blijf bij de beleving van de cliënt (volg cliënt en vermijd adviezen)
- Waardenvrije ingesteldheid (niet moraliseren, referentiekaders verschillen en de jouwe is niet beter dan dat
van de cliënt
- De werkelijkheid is altijd subjectief (meerzijdig beluisteren is hierbij belangrijk)
3. Grondhoudingen
3.1 Inleiding
- Moeten onze cliënten steeds vanuit een diepmenselijke gelijkwaardigheid en op een fijngevoelige manier
gaan benaderen
- Met respectvolle manier naar cliënt kijken
Professionele gespreksvoering:
- Fundament = basisvoorwaarden en grondhoudingen
- Ruwbouw/bakstenen = gespreksvaardighende
- Constructie/dak = specifieke gespreksmodel
