Perspectief van de burger:
- Op welke rechter kan de burger een beroep doen?
- Welke rechtsbronnen kan de rechter in het geschil van de burger toepassen?
Nationale grondrechtenbescherming (Grondwet)
Grondrechten zijn fundamentele normen die als doel hebben het individu een persoonlijk leefsfeer te
creëren. Rechten van de mens komt eenieder toe, burgerrechten komen enkel staatsburgers van een
staat toe. Bronnen van grondrechten zijn de verdragen, jurisprudentie van het EHRM en de nationale
rechter, de nationale grondwet en nationale wetgeving.
A heeft een aanspraak op X jegens B, berustend op Y, af te dwingen voor C.
1e generatie grondrechten klassieke rechten. negatieve verplichting voor de overheid.
2e generatie grondrechten sociale rechten. positieve verplichting voor de overheid.
3e generatie grondrechten solidarity rights/groepsrechten
Grondrechten kennen 3 elementen:
1. De overheid moet zich onthouden (respect)
2. De overheid moet de rechten tussen burgers waarborgen (protect)
3. De overheid dient zelf faciliteiten te verschaffen (fulfill)
Een rechter controleert of er geen schending op grondrechten plaatsvinden. Hij kijkt naar de
interpretatie van de reikwijdte van een grondrecht en kijkt of er een inmenging was in de reikwijdte
ervan.
Verticale (traditionele) werking tussen burger en overheid.
Horizontale (moderne) werking tussen burgers onderling.
De nationale rechter, internationale rechter en het EHRM zijn bevoegd. Ook niet-rechterlijke
instanties zoals het CRM kunnen een niet-bindende uitspraak doen. De grondrechtenbescherming
kent een gelaagde rechtsorde, nationaal, EU, internationaal. Ze staan in verhouding met elkaar.
HR Harmonisatiewet
Een WIFZ mag niet aan het Statuut en aan algemene rechtsbeginselen getoetst worden.
ABRvS Pastafarianisme
Een geslaagd beroep op de vrijheid van godsdienst uit artikel 9 EVRM moet voldoen aan
voorwaarden:
- Overtuigingskracht
- Ernst
- Samenhang
- Belang
ECSR DCI/Nederland
Niet rekening houden met de kwetsbare positie van kinderen bij extreme nood is een schending van
de positieve verplichting voor het recht op huisvesting uit artikel 17 en 31 ESH.
EHRM De Wilde/Nederland
De termen godsdienst en levensbeschouwing moeten ruim worden uitgelegd, dit betekent niet dat
iedere overtuiging wordt beschermd door artikel 9 EVRM.
, Internationale grondrechtenbescherming (EVRM)
Internationale rechtsbronnen zijn verdragen van de RvE of de VN en besluiten van volkenrechtelijke
organisaties. De burger kan een beroep doen op de nationale rechter en op internationale rechters.
Een dualistisch stelsel houdt in dat de nationale en internationale rechtsorde van elkaar zijn
gescheiden. Internationaal recht moet eerst worden omgezet in nationaal recht om er als burger een
beroep op te kunnen doen. Een monistisch stelsel houdt in dat internationaal recht meteen binnen
de nationale rechtsorde doorwerkt. Een ieder verbindende bepalingen (onvoorwaardelijk en
voldoende nauwkeurig) hebben voorrang op nationale bepalingen (93/94 Gw). Nederland is
monistisch HR Grenstraktaat Aken. Wanneer verdragspartijen bepalen in het verdrag bepalen dat
er geen directe werking is wordt er gekeken naar de inhoud van de bepaling, als er meer uitleg nodig
is, is de bepaling niet een ieder verbindend. De bepaling moet onvoorwaardelijk en voldoende
nauwkeurig geformuleerd zijn, pas dan is het een ieder verbindend.
93/94 Gw ALLEEN BIJ INTERNATIONAAL RECHT, WANT EU RECHT WERKT SOWIESO DOOR!
De internationale rechter is het EHRM in Straatsburg (Frankrijk). De Grote Kamer kan een uitspraak
doen op grond van artikel 33 (staat vs staat) of artikel 34 EVRM (persoon vs staat), dit komt het
meeste voor. Het is nooit mogelijk dat er een rechtszaak is tussen 2 personen. Een decision wordt
gemaakt als de klacht niet-ontvankelijk is en dus niet inhoudelijk kan worden behacalndeld. Een
judgement wordt gemaakt als de klacht ontvankelijk en gegrond is, dan volgt er een arrest. Er bestaan
ook dissenting en concurring opinions, rechters die het niet eens zijn van het arrest maken een
bijlage, dit heeft geen rechtskracht.
Een burger heeft het recht om aanspraak te maken op artikel 13 EVRM als er een grondrecht is
geschonden. Dit is een recht op een daadwerkelijk rechtsmiddel. Volgens artikel 35 EVRM kan het
EHRM pas de zaak starten wanneer alle nationale rechtsmiddelen door die burger zijn uitgeput. Als je
weet dat je geen kans maakt bij de nationale rechter mag je direct door naar het EHRM EHRM
Salah Sheekh. Daarnaast dien je persoonlijk en direct slachtoffer te zijn door de schending.
Het EHRM kent een autonome interpretatie waarbij het één betekenis vaststelt voor een woord die
voorrang heeft boven alle interpretaties van andere EU landen (originalism: betekenis ten tijde van
goedkeuring leidend). De methode die vaker wordt gebruikt is de dynamische interpretatie. Hierbij
volgt het EHRM de maatschappelijke ontwikkelingen.
De margin of appreciation houdt in dat hoe meer beleidsvrijheid een land heeft om een grondrecht te
beperken, hoe soepeler de controle van het EHRM. Factoren zijn:
- Hoe meer eensgezind landen zijn, hoe kleiner de beleidsvrijheid
- Kijken naar het doel van een inmenging
- Kijken naar de ernst van een inmenging
Artikelen 2, 3 en 4 EVRM kennen GEEN beleidsvrijheid/margin of appreciation, hier wordt direct
streng getoetst. Het EHRM maakt hier dan gebruik van de Osman criteria om te bepalen of er een
recht op bescherming is:
- Nationale overheid wist of behoorde te weten
- Dat er sprake was van reëel en acuut gevaar
- Of ze preventieve maatregelen nam
- Identificeerbare burger
- Op welke rechter kan de burger een beroep doen?
- Welke rechtsbronnen kan de rechter in het geschil van de burger toepassen?
Nationale grondrechtenbescherming (Grondwet)
Grondrechten zijn fundamentele normen die als doel hebben het individu een persoonlijk leefsfeer te
creëren. Rechten van de mens komt eenieder toe, burgerrechten komen enkel staatsburgers van een
staat toe. Bronnen van grondrechten zijn de verdragen, jurisprudentie van het EHRM en de nationale
rechter, de nationale grondwet en nationale wetgeving.
A heeft een aanspraak op X jegens B, berustend op Y, af te dwingen voor C.
1e generatie grondrechten klassieke rechten. negatieve verplichting voor de overheid.
2e generatie grondrechten sociale rechten. positieve verplichting voor de overheid.
3e generatie grondrechten solidarity rights/groepsrechten
Grondrechten kennen 3 elementen:
1. De overheid moet zich onthouden (respect)
2. De overheid moet de rechten tussen burgers waarborgen (protect)
3. De overheid dient zelf faciliteiten te verschaffen (fulfill)
Een rechter controleert of er geen schending op grondrechten plaatsvinden. Hij kijkt naar de
interpretatie van de reikwijdte van een grondrecht en kijkt of er een inmenging was in de reikwijdte
ervan.
Verticale (traditionele) werking tussen burger en overheid.
Horizontale (moderne) werking tussen burgers onderling.
De nationale rechter, internationale rechter en het EHRM zijn bevoegd. Ook niet-rechterlijke
instanties zoals het CRM kunnen een niet-bindende uitspraak doen. De grondrechtenbescherming
kent een gelaagde rechtsorde, nationaal, EU, internationaal. Ze staan in verhouding met elkaar.
HR Harmonisatiewet
Een WIFZ mag niet aan het Statuut en aan algemene rechtsbeginselen getoetst worden.
ABRvS Pastafarianisme
Een geslaagd beroep op de vrijheid van godsdienst uit artikel 9 EVRM moet voldoen aan
voorwaarden:
- Overtuigingskracht
- Ernst
- Samenhang
- Belang
ECSR DCI/Nederland
Niet rekening houden met de kwetsbare positie van kinderen bij extreme nood is een schending van
de positieve verplichting voor het recht op huisvesting uit artikel 17 en 31 ESH.
EHRM De Wilde/Nederland
De termen godsdienst en levensbeschouwing moeten ruim worden uitgelegd, dit betekent niet dat
iedere overtuiging wordt beschermd door artikel 9 EVRM.
, Internationale grondrechtenbescherming (EVRM)
Internationale rechtsbronnen zijn verdragen van de RvE of de VN en besluiten van volkenrechtelijke
organisaties. De burger kan een beroep doen op de nationale rechter en op internationale rechters.
Een dualistisch stelsel houdt in dat de nationale en internationale rechtsorde van elkaar zijn
gescheiden. Internationaal recht moet eerst worden omgezet in nationaal recht om er als burger een
beroep op te kunnen doen. Een monistisch stelsel houdt in dat internationaal recht meteen binnen
de nationale rechtsorde doorwerkt. Een ieder verbindende bepalingen (onvoorwaardelijk en
voldoende nauwkeurig) hebben voorrang op nationale bepalingen (93/94 Gw). Nederland is
monistisch HR Grenstraktaat Aken. Wanneer verdragspartijen bepalen in het verdrag bepalen dat
er geen directe werking is wordt er gekeken naar de inhoud van de bepaling, als er meer uitleg nodig
is, is de bepaling niet een ieder verbindend. De bepaling moet onvoorwaardelijk en voldoende
nauwkeurig geformuleerd zijn, pas dan is het een ieder verbindend.
93/94 Gw ALLEEN BIJ INTERNATIONAAL RECHT, WANT EU RECHT WERKT SOWIESO DOOR!
De internationale rechter is het EHRM in Straatsburg (Frankrijk). De Grote Kamer kan een uitspraak
doen op grond van artikel 33 (staat vs staat) of artikel 34 EVRM (persoon vs staat), dit komt het
meeste voor. Het is nooit mogelijk dat er een rechtszaak is tussen 2 personen. Een decision wordt
gemaakt als de klacht niet-ontvankelijk is en dus niet inhoudelijk kan worden behacalndeld. Een
judgement wordt gemaakt als de klacht ontvankelijk en gegrond is, dan volgt er een arrest. Er bestaan
ook dissenting en concurring opinions, rechters die het niet eens zijn van het arrest maken een
bijlage, dit heeft geen rechtskracht.
Een burger heeft het recht om aanspraak te maken op artikel 13 EVRM als er een grondrecht is
geschonden. Dit is een recht op een daadwerkelijk rechtsmiddel. Volgens artikel 35 EVRM kan het
EHRM pas de zaak starten wanneer alle nationale rechtsmiddelen door die burger zijn uitgeput. Als je
weet dat je geen kans maakt bij de nationale rechter mag je direct door naar het EHRM EHRM
Salah Sheekh. Daarnaast dien je persoonlijk en direct slachtoffer te zijn door de schending.
Het EHRM kent een autonome interpretatie waarbij het één betekenis vaststelt voor een woord die
voorrang heeft boven alle interpretaties van andere EU landen (originalism: betekenis ten tijde van
goedkeuring leidend). De methode die vaker wordt gebruikt is de dynamische interpretatie. Hierbij
volgt het EHRM de maatschappelijke ontwikkelingen.
De margin of appreciation houdt in dat hoe meer beleidsvrijheid een land heeft om een grondrecht te
beperken, hoe soepeler de controle van het EHRM. Factoren zijn:
- Hoe meer eensgezind landen zijn, hoe kleiner de beleidsvrijheid
- Kijken naar het doel van een inmenging
- Kijken naar de ernst van een inmenging
Artikelen 2, 3 en 4 EVRM kennen GEEN beleidsvrijheid/margin of appreciation, hier wordt direct
streng getoetst. Het EHRM maakt hier dan gebruik van de Osman criteria om te bepalen of er een
recht op bescherming is:
- Nationale overheid wist of behoorde te weten
- Dat er sprake was van reëel en acuut gevaar
- Of ze preventieve maatregelen nam
- Identificeerbare burger
