Samenvatting filosofie

FILOSOFIE
2022-2023




Emmy Govaert

1

, INHOUDSTAFEL




LES 1: DE OORSPRONG VAN DE FILOSOFIE
INTRO
- boek is nieuw
- planning van de lessen chamilo
- voorbeeldexamen
- verhaal vertellen



FILOSOFIE?
1. Filosofie begint met verwondering (Plato)
2. Welke filosofische vraag stel je jezelf ooit?
o Wat is goed en kwaad?
o Waarom leven wij?
o Is er leven na dood?

‘OORSPRONG VAN DE FILOSOFIE ’


2

, - Etymologie: filein en Sophia (Athena, Minerva, Tara, Saraswati)
o Griekse filein: “houden van”
o Sophia: (godin van de) Wijsheid
 houden van de wijsheid
- Oorsprong: twee visies
o Filosofie is zo oud als de mensheid (dus iedereen is filosoof, als je een
bepaalde vraag stelt)
o Filosofie is ontstaan in bepaalde periode in bepaalde regio (specifieke tak
van de menselijke kennis)


OVERGANG VAN MYTHOS NAAR LOGOS
- Mythos: het denken gebaseerd op bovennatuurlijke verschijningen
- Logos: een manier van bekijken die eerder op de natuur gebaseerd was
 zo kijken we terug vroegere mens heel religieus bezig en op bepaald
moment nuchter in geworden

MYTHOS:
- Voorvaderen
o ritueel het volwassen worden van de dochters
o zorgen ervoor dat vruchtbaarheid van de meisjes gegarandeerd worden in
ruil voor voedsel
- Shiva – Shakti
o De dans van de twee elementen
 In de mythes zitten er veel wijsheden (egyptische mythologie, narcisus,…)
- Adam & eva:
o De boom van kennis en goed en kwaad daar mochten ze niet van eten
o Wij oordelen en veroordelen
o Door te oordelen en veroordelen, vallen we uit het aartsparadijs
o Wij lijden op een psychologische manier
- Homeros, Hesiodos:
o Odysseus en de sirenen
o Terugkeer naar zijn vrouw
o We keren terug naar onszelf
o Het verhaal lezen als een verhaal hoe we als mens willen groeien en
moeilijkheden kunnen overwinnen om uiteindelijk thuis te komen



VAN MYTHOS NAAR LOGOS
- stel dat je uit bepaald gebied komt en hebt eigen kijk op de wereld, in contact met
mensen die nog andere kijk hebben op de wereld
- wat gebeurt er dan?
- Twee manieren
o Wij hebben gelijk, zij zijn fout, vechten
o Er heeft niemand gelijk/iedereen heeft gelijk

- Nieuwe manier van denken en verklaren dan traditionele eerder mythische
verklaringsmodellen)
o natuur wordt uit de natuur verklaard


3

, o groter belang van (zintuiglijke) observatie

- Hoe is deze sprong in het ‘denken’ te begrijpen?
o Overgang ging samen met verstedelijking en daardoor botsing van
modellen?
o Dichter Xenophanes reflecteert over de vraag hoe we zo verschillen in visie
over de goden:
o “als dieren handen bezaten zoals de mensen, zouden de paarden de goden
als paarden afbeelden, de ossen als ossen. De Ethiopiërs maken hun goden
zwart met stompe neuzen; de Thraciërs zeggen dat de hunne blauwe ogen
en rood haar bezitten. In werkelijkheid hebben de mensen nooit iets over
de goden geweten en zullen dat ook nooit weten”
 Dus eigenlijk weten we het niet
 Algemene conclusie: wij maken de goden zelf, doordat je andere
visies krijg, heb je begrijpen op een ander niveau
 dan krijg je zelf een poging om de boel te begrijpen maar op een ander niveau

LOGOS IN HET OOSTEN
- india
o upanishaden, boeddha & mahavira
- china
o confucius en Lao Tzu
o taoïsme
o dag/nacht, de overgang, alles is voortdurend in beweging

- logos
o leer, woord, logica
o de natuur uit de natuur, rationele




1 OMSCHRIJVING EN INDELING VAN DE FILOSOFIE

1.1 FILOSOFIE TUSSEN RELIGIE EN WETENSCHAP
religie  logos  wetenschap

(mythe). (filosofie)

Sommige filosofen baseren zich meer op de wetenschap en andere meer op de mythes

Een domein die geen religie is maar ook geen wetenschap  verschillende domeinen

Filosofische vragen  wetenschap heeft er geen antwoord op



Heel wat verschillende omschrijvingen van wat filosofie nu eigenlijk is


4