Functieleer: studies
1.2. HEDENDAAGSE OPVATTING COMPLEXITEIT PSYCHOLOGIE
1. Rorschach: inktvlekkentest
- Boek: psychodiagnostik
- Persoonlijkheid testen a.d.h.v. inktvlekken
- Pareidolia
= het zien van betekenisvolle voorwerpen in vormloze prikkels
- Essentie: persoon reflecteert elementen van zijn persoonlijkheid in zijn
antwoorden
- Voorwaarde: voldoende ambigue zijn, voor voldoende interpretaties
2. Hawthorne: fabriek onderzoek
- Normale omstandigheden: vaste uren en vast loon
2400 onderdelen
- Verbetering werkomstandigheden meer productie
- Ongedaan maken van de betere werkomstandigheden meer productie
Aandacht doet de productie stijgen
Niet enkel zoeken naar bevestiging hypothese ook hypothese
proberen te verleggen
- Factoren zijn intern en niet direct observeerbaar = psychologie moeilijke
discipline
3. Betula: succesvol ouder worden
- Combinatie longitudinaal en cross-sectioneel onderzoek
- Doel: achterhalen welke factoren bepalen of mensen succesvol ouder
worden of juist niet
- Veel factoren: zowel cognitieve als niet-cognitieve
- Verrassende resultaten complexe samenhang tussen O.V. en A.V.
Correlatie niet gelijk aan causatie!!!
- Occam’s razor= met zo weinig mogelijk factoren zo eenvoudig mogelijk
zijn
,1.5. GESCHIEDENIS VAN DE PSYCHOLOGIE
1.5.1 empirisme haalt het van het rationalisme
1. John Locke:
- Tabula rasa
- Ervaring is enige bron van kennis
- Empirisme
- Associaties nodig voor simpel en complex
2. Georges Berkeley: probleem van Molyneux
- Wat zou er gebeuren moest een blinde plots kon beschikken over visueel
zintuig?
De associatie aan eerdere zintuigelijke ervaringen via een leerproces is
essentieel alvorens je vormen kan herkennen op basis van visuele prikkels.
- Zijn is waargenomen worden (immaterialisme)
- Hoe de geest de materie voortbrengt
- Externe wereld bestaat enkel uit ideeën
3. David Hume:
- Hoogtepunt van empirisme
- We kunnen de realiteit buiten ons niet met zekerheid kennen (solipsisme)
- Ook aan ‘het zelf’ moeten we twijfelen “cogito ergo sum”
-
1.5.2 belangrijke fysiologische ontdekkingen e.a. ontwikkelingen in de 18 de en 19de eeuw
1. Charles Bell:
- Onderscheid tussen sensorische en motorische zenuwbanen
- Zintuigelijke banen= afferente banen => aanvoer
- Motorische banen: efferente banen => afvoer
2. Johannes Müller:
- Zenuwen bemiddelen tussen objecten en bewustzijn
Leer van specifieke zenuwkwaliteiten
- Eigen soort zenuwenergie voor verschillende sensoriële kwaliteiten
3. Herman von Helmholtz:
- Eerste empirische metingen van snelheid van transmissie van signalen in
zenuwbanen
- “Onbewuste inferentie”
, Niet behoren tot domein van de fysiologie maar invloed op bestaan van psychologie
1. Philippe Pinel:
- Pionier van de psychiatrie
- Gekken die vastzaten beschouwen als geesteszieken ipv “bezeten door de
duivel”
- Vrij laten om hen te proberen helpen
2. Franz Joseph Gall:
- Frenologie
- Iemands persoonlijkheid en vaardigheden aflezen van de knobbels van
iemands schedel
- Veronderstelling: elk hersendeel een eigen functie heeft
3. Ernst Weber:
- Meting van zintuigelijke gewaarwordingen
- Voorloper psychofysica
4. Wilhelm Bessel:
- Interindividuele verschillen
- Tijdsmetingen over het verloop van de sterren
- Persoonlijke equatie
5. Franciscus Donders:
- Belangrijke basis voor cognitieve psychologie
- Informatieverwerking bestaat uit verschillende stappen, verschillende
experimentele condities met elkaar vergelijken
- Substractiemethode= het identificeren van mentale basisprocessen door
vergelijking van condities die maar op één component van elkaar
verschillen
1.5.3 andere belangrijke voorlopers van de psychologie in de 18 de en 19de eeuw
1. Johann Friedrich Herbart
- Psychologie als afzonderlijk vakgebied
- Psychologie moet empirisch en kwantitatief zijn, niet alleen experimenteel
en fysiologisch want de geest is één groot dynamisch systeem
- Ideeën bezitten energie en worden nooit vergeten
- Aandacht leidt tot scherpere waarneming, ideeën en herinneringen
2. Ernst Mach
- Waarnemingspsychologie
- Tijd en ruimte nodig voor waarneming (nativisme)
- Waarneming de enige basis vormt voor alle wetenschap (empirisme)
- Tekening vanuit één oog= alles wat visueel geven is aan hemzelf
1.2. HEDENDAAGSE OPVATTING COMPLEXITEIT PSYCHOLOGIE
1. Rorschach: inktvlekkentest
- Boek: psychodiagnostik
- Persoonlijkheid testen a.d.h.v. inktvlekken
- Pareidolia
= het zien van betekenisvolle voorwerpen in vormloze prikkels
- Essentie: persoon reflecteert elementen van zijn persoonlijkheid in zijn
antwoorden
- Voorwaarde: voldoende ambigue zijn, voor voldoende interpretaties
2. Hawthorne: fabriek onderzoek
- Normale omstandigheden: vaste uren en vast loon
2400 onderdelen
- Verbetering werkomstandigheden meer productie
- Ongedaan maken van de betere werkomstandigheden meer productie
Aandacht doet de productie stijgen
Niet enkel zoeken naar bevestiging hypothese ook hypothese
proberen te verleggen
- Factoren zijn intern en niet direct observeerbaar = psychologie moeilijke
discipline
3. Betula: succesvol ouder worden
- Combinatie longitudinaal en cross-sectioneel onderzoek
- Doel: achterhalen welke factoren bepalen of mensen succesvol ouder
worden of juist niet
- Veel factoren: zowel cognitieve als niet-cognitieve
- Verrassende resultaten complexe samenhang tussen O.V. en A.V.
Correlatie niet gelijk aan causatie!!!
- Occam’s razor= met zo weinig mogelijk factoren zo eenvoudig mogelijk
zijn
,1.5. GESCHIEDENIS VAN DE PSYCHOLOGIE
1.5.1 empirisme haalt het van het rationalisme
1. John Locke:
- Tabula rasa
- Ervaring is enige bron van kennis
- Empirisme
- Associaties nodig voor simpel en complex
2. Georges Berkeley: probleem van Molyneux
- Wat zou er gebeuren moest een blinde plots kon beschikken over visueel
zintuig?
De associatie aan eerdere zintuigelijke ervaringen via een leerproces is
essentieel alvorens je vormen kan herkennen op basis van visuele prikkels.
- Zijn is waargenomen worden (immaterialisme)
- Hoe de geest de materie voortbrengt
- Externe wereld bestaat enkel uit ideeën
3. David Hume:
- Hoogtepunt van empirisme
- We kunnen de realiteit buiten ons niet met zekerheid kennen (solipsisme)
- Ook aan ‘het zelf’ moeten we twijfelen “cogito ergo sum”
-
1.5.2 belangrijke fysiologische ontdekkingen e.a. ontwikkelingen in de 18 de en 19de eeuw
1. Charles Bell:
- Onderscheid tussen sensorische en motorische zenuwbanen
- Zintuigelijke banen= afferente banen => aanvoer
- Motorische banen: efferente banen => afvoer
2. Johannes Müller:
- Zenuwen bemiddelen tussen objecten en bewustzijn
Leer van specifieke zenuwkwaliteiten
- Eigen soort zenuwenergie voor verschillende sensoriële kwaliteiten
3. Herman von Helmholtz:
- Eerste empirische metingen van snelheid van transmissie van signalen in
zenuwbanen
- “Onbewuste inferentie”
, Niet behoren tot domein van de fysiologie maar invloed op bestaan van psychologie
1. Philippe Pinel:
- Pionier van de psychiatrie
- Gekken die vastzaten beschouwen als geesteszieken ipv “bezeten door de
duivel”
- Vrij laten om hen te proberen helpen
2. Franz Joseph Gall:
- Frenologie
- Iemands persoonlijkheid en vaardigheden aflezen van de knobbels van
iemands schedel
- Veronderstelling: elk hersendeel een eigen functie heeft
3. Ernst Weber:
- Meting van zintuigelijke gewaarwordingen
- Voorloper psychofysica
4. Wilhelm Bessel:
- Interindividuele verschillen
- Tijdsmetingen over het verloop van de sterren
- Persoonlijke equatie
5. Franciscus Donders:
- Belangrijke basis voor cognitieve psychologie
- Informatieverwerking bestaat uit verschillende stappen, verschillende
experimentele condities met elkaar vergelijken
- Substractiemethode= het identificeren van mentale basisprocessen door
vergelijking van condities die maar op één component van elkaar
verschillen
1.5.3 andere belangrijke voorlopers van de psychologie in de 18 de en 19de eeuw
1. Johann Friedrich Herbart
- Psychologie als afzonderlijk vakgebied
- Psychologie moet empirisch en kwantitatief zijn, niet alleen experimenteel
en fysiologisch want de geest is één groot dynamisch systeem
- Ideeën bezitten energie en worden nooit vergeten
- Aandacht leidt tot scherpere waarneming, ideeën en herinneringen
2. Ernst Mach
- Waarnemingspsychologie
- Tijd en ruimte nodig voor waarneming (nativisme)
- Waarneming de enige basis vormt voor alle wetenschap (empirisme)
- Tekening vanuit één oog= alles wat visueel geven is aan hemzelf
